tirik tillar. buxoro yahudiylari, o‘zlarini eroniy deb atovchi guruh

DOC 60.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405766958_56658.doc tirik tillar tirik tillar. buxoro yahudiylari, o‘zlarini eroniy deb atovchi guruh reja: 1. hozirgi zamon (tirik) eroniy tillar. hozirgi zamon eroniy tillarning joylashish o‘rni. 2. hozirgi zamon eroniy tillarning tasnifiy muammolari. 3. hozirgi zamon fors tili. 4. hozirgi zamon tojik tili. hozirgi zamon (tirik) eroniy tillar hozirgi zamon eroniy tillarning joylashish o‘rni eroniy tillar va shevalar hozirgi kunda dunyoning juda katta maydonini egallagan: g‘arbda tigr daryosidan tortib to sharqda hind daryosi havzasi, xitoy turkistonigacha, shimolda kavkaz tog‘laridan to janubda fors ko‘rfazi va arab dengizigacha bo‘lgan yerlarda eroniy tillardan yoki shevalaridan birida kishilar gapirishar edi. bu degan so‘z biz yuqorida zikr etgan yerlarda hamma xalqlar shu tillarda gapirishar edi degan so‘z emas. eroniy tillarda gapirishuvchi xalqlar bilan bir qatorda, semit, turk, iberiy-kavkaz, hind tillarida so‘zlashuvchi xalqlar ham ular bilan birga yashardi. xatto rasmiy davlat tili fors, dariy, tojik bo‘lgan eron, afg‘oniston va tojikiston kabi davlatlarda ham aholining ko‘pchiligini eroniy bo‘lmagan …

kelgan. bu ikki adabiy tilning shakllari bir-birlaridan fonetik, morfologik xususiyatlari bilan sezilarli darajada farqlanadi. biz shu kunda pashtu tilida mustaqil ikki adabiy til mavjud deb ayta olamiz. o‘zbekistonda buxoro yahudiylari va yerlik lo‘lilar yashaydi. yahudiylar o‘z tillariga ega, lekin uni mustaqil til deb atash mumkinmi? yo‘q, albatta. mahalliy lo‘lilar ham o‘z tillariga ega. lekin u yozuvga ega bo‘lmagan til. bu tillar bilan juda oz kishi shug‘ullangan xolos. mazkur tillar ko‘pchilik shevashunos olimlarning fikricha tojik tilining shevalaridan biridir xolos. yahudiy tilida adabiyotlar nashr etilgan. lekin ular yaxudiy tilining adabiy normalari asosida yozilganmi yoki tojik adabiy tili mezonlari asosida nashr etilganmi? buni olimlar chuqurroq o‘rganishi kerak. eronshunoslikda eroniy tillar va shevalarni tasniflash bo‘yicha qabul qilingan yagona mezon yo‘q. shuning uchun bu ma’ruzada hozirgi zamon eroniy tillar va shevalar haqida gapirar ekanmiz, yuqorida aytilgan kamchiliklarni nazarda tutmaymiz va sharq mamlakatlarining ko‘pchiligida qabul qilingan odatga ko‘ra shevalarni ularning geografik joylashishiga ko‘ra nomlaymiz. hozirgi zamon …

zo‘rlik bilan ko‘chirib kelinganlar. ular diniy e’tiqodi bo‘yicha shia mazhabiga mansub bo‘lib, sunniy mazhabiga tegishli atrofdagi kishilardan ajralib turadilar. sobiq ittifoq davrida diniy odatlarning taqiqlanishi natijasida ular tojik aholisi bilan qo‘shilib ketdilar. eroniylarning ko‘pchiligi ikki-uch tillikdir. hozirgi zamon fors tili va hozirgi zamon tojik tilining chiqib kelishi bir bo‘lsada ularning mumtoz adabiy tili xuroson dialekti asosida shakllangan bo‘lishiga qaramay, ularning geografik xolati, siyosiy ahvoli va iqtisodiy jarayonlar tufayli alohida-alohida mustaqil tillarga ajrala boshladilar. hozirgi fors adabiy tili o‘zining dialektal bazasini tehron dialekti asosida shakllantirib tez rivoj topa boshladi. malik-ush-shuaro bahor o‘zining «sabkshenosi yo to’rix tatavur-e forsi» kitobida shunday yozgandi: «kami namiguzarad ke tamom-e mardo‘m-e eron be zudi be lahje-ye tehron xarf mizanad», haqiqatan, hozirgi zamon fors adabiy tili tehron dialekti asosida shakllanib, o‘zining standart til normalariga ega bo‘ldi va shu asosda ko‘plab badiiy, ilmiy asarlar yaratildi va yaratilmoqda. eron yozuvchi va shoirlaridan sayid nafisiy, kozimiy, sodiq xidoyat, bo‘zurg alaviy va …

amarqand shahrida; 5) surxondaryo viloyatida: a) sherobod daryosi yuqori oqimida; b) boysun tumanida; v) sariosiyo tumanida; 6) toshkent viloyatida: a) chirchiq daryosi yuqori oqimi bo‘ylab; b) chatqol va pskom daryolari oqimi bo‘ylab; v) bo‘stonliq tumanining tog‘liq (burchmulla), bog‘iston hududlarida. tojiklar shuningdek, qirg‘iziston respublikasining jalolobod va o‘sh viloyatlarida ham yashashadi. shuningdek ular turkmaniston respublikasining o‘zbekiston bilan chegaradosh hududlarida ham yashashadi. o‘rta osiyo hududlarida tojik tilida so‘zlashuvchi ba’zi etnik guruhlar ham bor. bular o‘rta osiyo yoki buxoro juhudlari (ular o‘zlarini «ivri» yoki yahudiy, deb atashadi) bo‘lib, o‘zbekistonda buxoro, samarqand kattaqo‘rg‘on va farg‘ona vodiysidagi shaharlarda yashashadi. shunday guruhlardan yana biri o‘rta osiyo lo‘lilaridir. ular o‘zbekistonning farg‘ona vodiysi, samarqand viloyatida, tojikistonning hisor vodiysi va kulob viloyatlarida yashashadi. o‘zbekistonda qashqadaryo, buxoro va samarqand viloyatida guruh-guruh bo‘lib qishloqlarda arablar ham yashaydiki, ularning bir qismi tojikcha, bir qismi o‘zbekcha gapirishadi. ko‘pchiligi esa ikkitillikdir. bulardan tashqari, tojik tilida afg‘onistondan chiqqan jamshidlar, hozarlar (bular asosan, turkmanistonda yashashadi) gapirishadi. o‘zbeklarning …

ar va hazoriylardir. bularni afg‘onistonda turk tatarlari deyishadi. 1. firuzkuhlar – yarim ko‘chmanchi qabila bo‘lib, murg‘ob daryosi bo‘ylab yashashadi. e’tiqodi bo‘yicha musulmon sunnitlar. ular amir temur davrida erondan bu yerlarga ko‘chirilganlar. 2. jamshidlar ham yarim ko‘chmanchi holda hayot kechirishadi va xirot viloyatining shimoliy-g‘arbiy qismi, kushka va xarirud daryosi bo‘ylab joylashishgan. ularning bir qismi eronda ham bor. afg‘oniston bilan chegaradosh sharqiy xurosonda zich joylashishigan. ularning vatani seyiston bo‘lib, amir temur ularni xiv asrda shimol tomonlarga ko‘chirgan. erondagi jamshidlar shia mazhabiga, afg‘onistondagi jamshidlar esa sunniy mazhabiga e’tiqod qiladilar. 3. taymaniy yoki teyminiylar hirotning janubiy-sharqiy qismida farrah rud daryosining yuqori oqimida yashashadi. dehqonchilik, yarim ko‘chmanchi holda chorvachilik bilan shug‘ullanishadi. sunniy mazhabiga mansub. chingizxon davrida o‘rta osiyoga kelib qolgan mo‘g‘ullar bo‘lib, ular keyinchalik tojikzabon bo‘lib qolishgan. hazora-hazoriylar, asosan, afg‘onistonning kobul va maydonshor, bomiyon xirot shaharlari orasida yashashadi. shuning uchun bu hududlarni azarejot deb atashadi. ular afg‘oniston turkistonining tog‘li hududlarida va badahshon viloyatining janubiy qismida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tirik tillar. buxoro yahudiylari, o‘zlarini eroniy deb atovchi guruh"

1405766958_56658.doc tirik tillar tirik tillar. buxoro yahudiylari, o‘zlarini eroniy deb atovchi guruh reja: 1. hozirgi zamon (tirik) eroniy tillar. hozirgi zamon eroniy tillarning joylashish o‘rni. 2. hozirgi zamon eroniy tillarning tasnifiy muammolari. 3. hozirgi zamon fors tili. 4. hozirgi zamon tojik tili. hozirgi zamon (tirik) eroniy tillar hozirgi zamon eroniy tillarning joylashish o‘rni eroniy tillar va shevalar hozirgi kunda dunyoning juda katta maydonini egallagan: g‘arbda tigr daryosidan tortib to sharqda hind daryosi havzasi, xitoy turkistonigacha, shimolda kavkaz tog‘laridan to janubda fors ko‘rfazi va arab dengizigacha bo‘lgan yerlarda eroniy tillardan yoki shevalaridan birida kishilar gapirishar edi. bu degan so‘z biz yuqorida zikr etgan yerlarda hamma xalqlar shu tillarda ga...

DOC format, 60.5 KB. To download "tirik tillar. buxoro yahudiylari, o‘zlarini eroniy deb atovchi guruh", click the Telegram button on the left.

Tags: tirik tillar. buxoro yahudiylar… DOC Free download Telegram