muqaddas kitob, pars qabilalari, gujarat tili, eroniy gebrlar. zend avesto

DOC 72.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1405682636_56238.doc muqaddas kitob, pars qabilalari, gujarat tili, eroniy gebrlar muqaddas kitob, pars qabilalari, gujarat tili, eroniy gebrlar. zend avesto reja: 1. qadimgi eroniy til davrining yozma yodgorliklari. avesto. 2. avestoning kashf qilinishi va o‘rganilishi. 3. avesto matnlarining shakllanishi va yozilishi. 4. o‘zbekistonda avestoning o‘rganilishi. 5. avestoning tarkibi va mazmuni. 6. avesto tili. qadimgi eroniy til davrining yozma yodgorliklari a v e s t o avesto eroniy tillarning eng qadimgi va eng muhim yodgorligidir. arablar kelguncha eronda rasmiy davlat dini otashparastlikning matnlari jamlangan muqaddas kitobdir. islom dini eronga va o‘rta osiyoga kirib kelgach, ko‘plab otashparastlar hindistonga qochib ketganlar. ular, asosan bombey, kalkutta shaharlari atrofiga va mamlakatning sharqiy qismlari seyiston, kermon, mekron viloyatlariga borib joylashganlar. hozirgi vaqtlarda hindistonda otashparastlarni parslar deb atashadi va ularning soni taxminan 150000 kishiga yetadi. ularning aksariyati hind tili – gujeratini og‘zaki va adabiy til sifatida qabul qilganlar. xv asrda parslarning muqaddas kitoblari gujeratiga tarjima qilingan. eronda, ular …
2
n avestoning bir necha varag‘i bilan tanishgach, hindistonga borishga jazm qildi va u yerda 1755-1761-yillarda ko‘p qiyinchiliklarni boshdan kechirib, avestoni o‘rganishga muvafaq bo‘ldi. u yerda anketil dyuperron qadimgi muqaddas matnlarni o‘qishga o‘rgandi va o‘zi bilan bir qancha qo‘lyozmalarni parijga olib qaytdi. olib kelingan qo‘lyozmalarni obdon o‘rganib, avestoni tarjima qildi va uni fransuz tilida izohlar berib «zend avesto» nomi bilan nashr ettirdi. shunday qilib ikki asrdan ortiqroq davrda ilmiy davrgacha qadimgi eron qo‘lyozma boyligi kirib keldiki, u hammaning e’tiborini o‘ziga jalb qilib kelmoqda. er.avv. ii minginchi yilgacha o‘rta osiyo va unga qo‘shni hududlarda yashagan xalqlarning tarixiy va madaniy hayoti haqidagi ma’lumotlar shu qimmatli yodgorlik avestoda o‘z aksini topgan. lekin anketil dyunerron yetarli darajada filologik tajribaga ega bo‘lmagani uchun uning tarjimalarida bir qator noaniqliklar va xatolar ro‘y beradiki, ularni tuzatish uchun ko‘plab olimlar turli izohlar bera boshladilar. xatto ba’zilar matnlarning haqiqiy ekanligiga shubha ham bildirdilar. masalan, “zand” so‘zining o‘zi «bilim, ta’lim, qonun …
3
avestoning qismlari turli davrda turli mualliflar tomonidan o‘rta osiyo hududida yaratilgan. avestoning o‘rta osiyo olimlari tomonidan o‘rganilishi x-xi asrlarda abu rayhon beruniyning avesto bilan bog‘liq tadqiqotlaridirki, u alohida qiymatga ega. zero beruniy avestoni chuqur bilgan holda o‘z zamonida o‘tmishdan unga yetib kelgan xronologik, etnografik, tarixiy ma’lumotlarni tahlil qiladi. shu munosabat bilan biz beruniyning ilk o‘zbek avestoshunosi deb atashimiz mumkin. o‘rta asrlarda o‘rta osiyoda islom dini mavqeining kuchayishi munosabati bilan avestoga nisbatan mahsus qiziqishlar kuzatilmaydi. lekin klassik adabiyotda avesto motivlari u yoki bu tarzda uchrab turadi. avesto bo‘yicha tadqiqotlar o‘zbekistonda xx asrning ii yarmidan boshlandi. bu ishda n.m.mallaev, a.p.qayumov singari olimlar xizmatini alohida ta’kidlash lozim. xususan, «o‘zbek adabiyoti tarixi» nomli ko‘p jildlik akademik va «istoriya uzbekskoy literaturi» kitoblarda avesto haqidagi qismlarda ko‘pgina fikr-mulohazalar bildirildi. o‘zbekistonda avestoshunoslik, asosan, istiqlol davrida jiddiy yo‘nalish tusini oldi. ayniqsa, 1990-yildan boshlab mirsodiq ishoqov va asqar mahkamovlar tomonidan avestoning o‘zbek tiliga tarjimalari turli nashrlarda e’lon qilina boshlanadiki, …
4
inchi yillarda yaratilgan deb hisoblasak, u o‘sha davrdagi eroniyzabon qabilalar hayotini ya’ni o‘rta osiyo hududida ko‘chmanchi chorvachilik bilan shug‘ullangan chorvadorlarning turmush tarzi, diniy qarashi va mifologiyasini aks ettiradi. keyinroq yaratilgan avestoning ii qismlari esa payg‘ambar zardo‘sht (zaroastra) va uning diniy ta’limotiga bag‘ishlangan bo‘lib, bu davrda ko‘chmanchi aholini ko‘proq o‘troq holatga o‘tib, dehqonchilik va chorvachilik bilan shug‘ullangani o‘z aksini topgan. yanada keyinroq ahamoniylar davrida zaraastrizm (otashparastlik) dini eronda davlat dini darajasiga ko‘tarilib, xukumron dinga aylandi. tabiiyki, og‘zaki nutq tarzida aytib kelingan avestoning qadimgi gimnlari davr o‘tishi bilan turli o‘zgarishlarga uchragan, to‘ldirilgan va ba’zi sodda qismlari tashlab yuborilgan. bu yerda bir muammo borki u ko‘pchilikni boshini garang qilmoqda. u ham bo‘lsa, avesto matnlarining qachon, qaerda, qaysi xolatda yozilishidir. zaroastrizm an’analariga ko‘ra avesto ahamoniylar davrida 9999 xo‘kiz terisiga tilla harflar bilan yozilib, taxtijamshidda saqlash uchun qo‘yilgan, lekin iskandar zulqarnayn ularni o‘zi eronga bostirib kelganda yondirib yuborishga buyurgan. bu haqda «tarixi balamiy» da ham …
5
davrida keng avj oldi. avesto ustida tadqiqotlarning muhim bosqichi uning fonetik, grammatik tarkibini muqaddas matn sifatida saqlash maqsadida yaratilgan mahsus «avesto alifbosi»ning paydo bo‘lishidir. bu alifboning keng qamrovligi shundaki, uning shartli harf belgilari avesto tilining murakkab fonetik tuzilishi va turli-tuman fonologik xususiyatlarini to‘liq hisobga ola bilgan. aniq fonetik harf – belgini uyg‘onligi sababli avestoning allaqachon unitilgan «o‘lik» tilini saqlash imkonini yaratgan. avestoning eng oxirgi mukammal matni taxminan eramizning iv asrida shopur ii (310-379-y.) davrida shakllangan va uning o‘rta fors tiliga tarjimasi eramizning vi asri xusrav i (531-579-y.) davrida amalga oshirilgan. avestoning tarkibi va mazmuni avestoning kononik matnlari haqida bizgacha saqlanib qolgan o‘rta fors tilidagi otashparastlik bayozlari xabar beradi. o‘z davrining diniy ensiklopediyasiga aylanib qolgan denkard kitobida (er. ix asri) islomgacha mavjud bo‘lgan avestoda 21 kitob borligi haqida ma’lumot beriladi. har bir kitob «nask» deb atalib, u avestoning asosiy matni va unga o‘rta fors tilida yozilgan tafsirlardan iborat bo‘lgan. denkardda hamma …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "muqaddas kitob, pars qabilalari, gujarat tili, eroniy gebrlar. zend avesto"

1405682636_56238.doc muqaddas kitob, pars qabilalari, gujarat tili, eroniy gebrlar muqaddas kitob, pars qabilalari, gujarat tili, eroniy gebrlar. zend avesto reja: 1. qadimgi eroniy til davrining yozma yodgorliklari. avesto. 2. avestoning kashf qilinishi va o‘rganilishi. 3. avesto matnlarining shakllanishi va yozilishi. 4. o‘zbekistonda avestoning o‘rganilishi. 5. avestoning tarkibi va mazmuni. 6. avesto tili. qadimgi eroniy til davrining yozma yodgorliklari a v e s t o avesto eroniy tillarning eng qadimgi va eng muhim yodgorligidir. arablar kelguncha eronda rasmiy davlat dini otashparastlikning matnlari jamlangan muqaddas kitobdir. islom dini eronga va o‘rta osiyoga kirib kelgach, ko‘plab otashparastlar hindistonga qochib ketganlar. ular, asosan bombey, kalkutta shaharlari atrofiga va mam...

DOC format, 72.0 KB. To download "muqaddas kitob, pars qabilalari, gujarat tili, eroniy gebrlar. zend avesto", click the Telegram button on the left.

Tags: muqaddas kitob, pars qabilalari… DOC Free download Telegram