yozuv haqida ma‘lumot

DOC 45,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405850471_56826.doc yozuv haqida ma‘lumot reja: 1. yozuv va uning paydo bo’lishi. 2. yozuvning taraqqiyot bosqichlari. 3. orfografiya va uning tamoyillari 4. maxsus yozuv turi. 1.til dastlabki qarashda barqaror, o’zgarmas fonetik, leksik va grammatik tizimni tashkil etadi. masalan bizga fikr almashish quroli bo’lib xizmat qilayotgan o’zbek tili, bobolarimizga ham, ota-onalarimizga xam birday xizmat qilib kelgan. bobo va nabira o’zaro gaplashayotganlarida na birinchi va na keyingi avlod til nuqtai nazaridan xech qiyinchilik sezmaydi. ular doimo bir-birini tushunishadi. lekin shu bilan birga, til kotib qolgan narsa emas. tilga chuqurroq. yondoshilsa, bunga ishonch xosil qilinadi. til xar qachon o’zgaruvchan xodisadir. tildagi sodir bulayotgan o’zgarishlar shunday sekinlik bilan bo’ladiki, buni bir avlodning yashash davrida ajratib olish va uni qayd qilish odatda amri maxoldir. uch-to’rt avloddan keyin esa, tilning leksik, grammatik qatlamlardigi siljishlar ko’zga tashlana boshlaydi. bunday siljishlarni biz bir narsa tufayli-u ham bo’lsa, yozuv orqali bilib olishimiz mumkin (gap yozuv paydo bo’lgaidan so’nggi davr xaqida …

yozuv voqea va xodisalarni abadiylashtirish xamda voqea va xodissalarni uzoq, masofaga yetkazish imkonini berdi. yozuvning kelib chiqishi va taraqiyoti jamiyag taraqqiyoti bilan, uning madaniyatini yuqori saviyaga kutarish, shuningdek. siyosiy-xuquqiy, estetik va shu kabi fikrlarni qayd qilish xamda keyingi davrlarda qoldirishga bulgan extiyoji eng buyuk madaniy kashfiyotlar dan biri bo’lib, kishilik jamiyatining xar tomonlama taraqqdiyotda juda katta roli va o’ziga xos axamiyati bor. p.yozuv taraqqiyoti quyidagi bosqichlarni o’z ichiga oladi: piktografik, idiografik va fonografik. piktografik, yozuv. ko’pchilik olimlarning fikricha, har qanday yozuvning asosida musavvirlik yotadi. atrof-tevarakdagi narsalarni suratda aks ettirish xamma xalqlarga xosdir. shuning uchun xozirgi zamon yozuvi bulmagan paytda odamlar ba‘zi xodisa va voqealarni uzoq, masofaga yetkazish niyatida yoki zamonda abadiylashtirishni, jonli va jonsiz narsalarning rasmini chizish yuli bilan amalga oshirgan. bunday yozuv piktogrfik yozuv deb nom olgan. bu atama ikki so’zdan iborat bulib, birinchi yarmi ,lotincha pictus (chizilgan) va ikkinchi yarmi grekcha qvapno (yozaman) degan ma‘nolarni anglatadi. bu yozuvning …

asidadir. ideografik yozuv. tushunchalar mavhum tafakkurning rivojlanishi natijasida piktografik (grekcha idea tushuncha va grapho yozaman degan so’zlardan tashkil topgan) yozuv paydo bo’ldi. ba‘zi olimlar yozuvning bu turini logografik (grekcha 1ogos csp df grapho yozaman degan suzlardan tashkil topgan) yozuv deb atashadi, chunki bundai yozuvda undagi simvollar faqat bizni o’rab turgan muxitdagi narsalarni aks ettirmagan tildagi so’zlarni ham aks ettiradi. tildagi har bir so’z o’z simvoliga ega bo’ladi. 'ideografik yozuvning piktografik yozuvdan farqi shundaki, piktogramma bevosita predmeti aks ettiradi, logogramma esa so’zning ma’nosini izohlaydi. demak. logogramma bevosita predmet shakli bo’lmay, u so’z ma‘nosini aks ettiruvchi shartli belgidir. qadimgi arablar «yuz ming» sonini itbaliqning shakli orqali izoxlashgan. xitoyliklar esa, «yaxshi» so’zini ayol bilan bola simvoli orqali ko’rsatishgan. logografik yozuvning piktografik yozuvdan afzalligi quyidagi hollarda kurish mumkin. 1. logografik (ideografik) yozuv xabar qilinishi lozim bo’lgan matnni ancha mufassal aks ettira oladi; 2. iktografik yozuvda so’z tartibi, so’z formalari noaniq. bo’lsa,ideografik yozuvda bu masalalar …

o’rta osiyoning boshqa xalqlari oromiy, yunon, karoshta, sugd, xorazm, kushon, eftalit,suriya, xind, urxun(runiy), paxlaviy, arab, yozuvlari kabi bir qancha yozuvlardan foydalangan. iii. xozirgi o’zbek adabiy tili (yozuv) quyidagi tamoyillarga suyanadi: fonetik printsip. so’z tartibida nutq tovushlarining yozuvda maxsus grafik shakl orqali eshitilishiga qarab, sistemaga solib berilishi fonetik printsipi deb yuritiladi; bog-ga-boqqa, tog-ga-toqqa). morfologik printsip. so’z o’zagiga qo’shiluvchi morfemalarning yozuvda to’liq yoki qisman bir sistema asosida aks ettirilishi yoki ularning variantlaridan birini tanlab olib yozilishi asosida bir xilliqqa erishish morfologik printsip deyiladi: keldim, bordim. tarixiy traditsion printsip. so’zlarning xozirgi talaffuz normasiga mos kelmaydigan, qadimdan o’zlashib qolgan formada yozilishi orfo-grafiyaning tarixiy-traditsion printsipini tashkil etadi. boshqacha aytganda, tarixiy-traditsion printsiga asosan so’zlar xozirgi xolatiga ko’ra emas, balki an‘ana to’siga kirib qolgan qoidaga ko’ra yoziladi: kabutar, masjit, imoi. iv. yuqorida keltirgan yozuvlardan tashqari xozirgi vaqtda maxsus yozuvlardan xam keng foydalanishadi. stenografiya va transkriptsiya-yozuvning ana shunday maxsus turiga kiradi. stenografiya. bu so’z ikkita grek so’zidan tuzilgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yozuv haqida ma‘lumot"

1405850471_56826.doc yozuv haqida ma‘lumot reja: 1. yozuv va uning paydo bo’lishi. 2. yozuvning taraqqiyot bosqichlari. 3. orfografiya va uning tamoyillari 4. maxsus yozuv turi. 1.til dastlabki qarashda barqaror, o’zgarmas fonetik, leksik va grammatik tizimni tashkil etadi. masalan bizga fikr almashish quroli bo’lib xizmat qilayotgan o’zbek tili, bobolarimizga ham, ota-onalarimizga xam birday xizmat qilib kelgan. bobo va nabira o’zaro gaplashayotganlarida na birinchi va na keyingi avlod til nuqtai nazaridan xech qiyinchilik sezmaydi. ular doimo bir-birini tushunishadi. lekin shu bilan birga, til kotib qolgan narsa emas. tilga chuqurroq. yondoshilsa, bunga ishonch xosil qilinadi. til xar qachon o’zgaruvchan xodisadir. tildagi sodir bulayotgan o’zgarishlar shunday sekinlik bilan bo’ladiki, ...

Формат DOC, 45,5 КБ. Чтобы скачать "yozuv haqida ma‘lumot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yozuv haqida ma‘lumot DOC Бесплатная загрузка Telegram