sinxron sotsiolingvistikaning mazmuni va mundarijasi

DOC 39.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405760270_56553.doc sinxron sotsiolingvistikaning mazmuni va mundarijasi reja: 1. sinxron lingvistika tushunchasi. 2. sinxron lingvistikaning metodologik aspekti. 3. sinxron lingvistikani aniqlash va belgilash. ijtimoiy lingvistika sinxron va diaxron asosda o’rganiladi. frantsuz tilshunos olimi f. de sossyur bu masalada to’xtalar ekan, tilning hozirgi holatiga nima aloqador bo’lsa, ularning barchasi sinxron, uning harakat, dinamik evolyutsiyasiga, butun taraqqiyot jarayoniga nima aloqador bo’lsa, ularning barchasi diaxron hodisadir, deb ta‘kidlaydi. shu nuqtai nazardan olib qaraganda, til qurilishi va uning ifoda vositalari o’rtasidagi bog’liqlik sinxron va diaxron aloqalari jarayonini o’zaro bog’lashga xizmat qiladi. til sistemasidagi o’zgarishlar butunligicha mavjud ekan, ularning tarixiy til qatlamlari va ularning evolyutsion taraqqiyoti saqlanib kelinmoqda va til ichki taraqqiyotida samarali ta‘sir qilmoqda f. de sossyur ta‘limotiga ko’ra, sinxroniya, diaxroniya bilan birgalikda ijtimoiy til faktorlari axroniya, naxroniya singari aspektlarda o’rganilib kelinadi. xullas, sotsiolingvistika sinxron, diaxron tarzda o’rganilar ekan, bu o’z-o’zidan hozirgi va tarixiy ijtimoiy tilshunoslik nomi bilan atalib, ular ijtimoiy til masalalarini o’rganishga asos …

ka bag’ishlangan ilmiy ishlarda tilning yashash tarzi, u yoki bu hollarda davlatlarda til vujudga kelishi kabi masalalar chuqur talqin etilayapti. bu kabi masalalar sinxroniya va diaxroniya muammolarini o’rganishda ularni ajratib o’rganmaslik lozimligini e‘tirof etadi. yuqorida f. de sossyur sinxroniya va diaxroniyani ajratib xato qiladi. negaki, ular aloqada sinxroniya ichida diaxroniya, diaxroniya ichida esa sinxroniya mavjud. bundan maqsad tilning butun tizimi va uning qismlarini sinxron (hozirgi davr) aloqada va munosabatlarini o’rganishdan iborat bo’lsa, til va uning qismlarining butun tarixiy taraqqiyoti, harakat evolyutsiyasini birgalikda tekshirishning murakkablik xususiyatlarini ajratish maqsadga muvofiqdir. sinxron sotsiolingvistika til tizimi va uning komponentlarini turli davrlarga xos tarzda o’rganadi. aytaylik, vi asr eski o’zbek adabiy tili vii-xix asrlardagi o’zbek tili hamda xx asr boshlaridagi o’zbek adabiy tili va uning taraqqiyot qonuniyatlarini sinxron (hozirgi davr) nuqtai nazaridan o’rganish mumkin. sinxron sotsiolingvistikani metodologik jihatdan tahlil qilganda, til tizimi va uning qurilishidagi hamda turli xil til vositalarini tahlil qilish asosida tekshirishini e‘tirof …

tida o’rganishda imkoniyat yaratadi, qolaversa, til faktlari sinxron va diaxron tarzda o’rganilib, tillar taraqqiyotida muhimligi bilan ajralib turadi. sotsiolingvistikani sinxroniya va diaxroniya tarzda ajratib o’rganish ma‘lum ma‘noda to’g’ridir. chunki til sotsiolingvistik jihatdan o’rganilganda, bir tomondan tilning hozirgi ichki hayoti (adabiy, noadabiy til vositalari, hududiy, mahalliy dialektlar, jargon, argo, koyne va boshqalar), ikkinchi tomonidan esa, uning evolyutsiyasi (urug’ tillaridan hozirgi davrgacha bo’lgan tillar taraqqiyoti) o’rganiladi. sinxron sotsiolingvistikaning ob‘ekti: hozirgi butun dunyo tili, til regionlari, davlat va xalq tillarining hozirgi hayotini, tilda hozir nima mavjud bo’lsa, shularning barchasini o’rganishdir. lekin sinxroniyani hozirgi davr bilan to’la-to’kis chegaralash mumkin emas. butun til taraqqiyotini sinxron qismlarga bo’lib o’rganish ham mumkin. masalan: xii-xiv, xiv-xv, xvi-xvii, xi asr oxiri va xx asr boshlari, 1930-1970, 1992-2000 yillar o’zbek tili taraqqiyoti bilan bog’liq masalalarni ham o’rganish va tekshirish hamda sinxron qismlarga ajratish mumkin. umuman olganda, sinxron sotsiolingvistika tilning vazifaviy jihatlarini umumtil qonuniyatlaridan kelib chiqqan holda tekshiradi (xususiy va umumiy …

-t.2000. 3. yusupov e. «milliy manfaatlar va milliy muammolar». g’g’ «sharq yulduzi». №12, 6-b. 4. hojiyev a.p. lingvistik terminlarning qisqacha lug’ati. -t: 2001.

sinxron sotsiolingvistikaning mazmuni va mundarijasi - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sinxron sotsiolingvistikaning mazmuni va mundarijasi"

1405760270_56553.doc sinxron sotsiolingvistikaning mazmuni va mundarijasi reja: 1. sinxron lingvistika tushunchasi. 2. sinxron lingvistikaning metodologik aspekti. 3. sinxron lingvistikani aniqlash va belgilash. ijtimoiy lingvistika sinxron va diaxron asosda o’rganiladi. frantsuz tilshunos olimi f. de sossyur bu masalada to’xtalar ekan, tilning hozirgi holatiga nima aloqador bo’lsa, ularning barchasi sinxron, uning harakat, dinamik evolyutsiyasiga, butun taraqqiyot jarayoniga nima aloqador bo’lsa, ularning barchasi diaxron hodisadir, deb ta‘kidlaydi. shu nuqtai nazardan olib qaraganda, til qurilishi va uning ifoda vositalari o’rtasidagi bog’liqlik sinxron va diaxron aloqalari jarayonini o’zaro bog’lashga xizmat qiladi. til sistemasidagi o’zgarishlar butunligicha mavjud ekan, ularning tarix...

DOC format, 39.5 KB. To download "sinxron sotsiolingvistikaning mazmuni va mundarijasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sinxron sotsiolingvistikaning m… DOC Free download Telegram