so‘z yasash tipologiyasi so‘z yasash usullari va vositalari

DOC 33.5 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1405762193_56583.doc mavzu: so‘z yasash tipologiyasi: so‘z yasash usullari va vositalari so‘z yasash tipologiyasi so‘z yasash usullari va vositalari reja 1. so‘z yasash nazariyasi. 2. so‘z hosil qilish usullari va vositalarini qiyosiy o‘rganish. 3. so‘z hosil qilishda asosiy usullar. til haqidagi fanlar sistemasida so‘z yasalishi nazariyasining o‘rni masalasi uzoq vaqtlardan beri barcha tilshunoslar uchun bahsli munoza manbai bo‘lib kelmoqda. so‘z yasalishi tilshunoslar tomonidan goh morfologiya sohasiga, goh leksikologiya sohasiga kiritilib kelgan. tilshunoslikda so‘z yasalishining o‘rni haqida v.v.vinogradov tomonidan aytilgan fikr ibratlidir. unga ko‘ra, so‘z yasalishi tilshunoslik fanida salmoqli ahamiyat kasb etar ekan, u leksikologiya - tilning lug‘at tarkibi haqidagi fan bilan, o‘z o‘rnida grammatika bilan yaqinlashar ekan - shakl yasash ta’limoti hamda so‘z birikmasi sintaksisi bilan ham bo‘g‘liqdir. bunday nuqtai nazarni qo‘llab-quvvalovchilar soni kun sayin ortib bormoqda. hozirgi paytda so‘z yasalishi nazariyasini mustaqil fan sifatida rasmiylashtirish jarayoni bu sohadagi ba’zi tushunchalarga yangicha yondashish, ba’zi so‘z yasovchi vositalarni uzil-kesil tasdiqlash va ushbu …

m o‘rganilgan. masalan, leksika va semantika sohasida universal hodisalar tadqiqi birinchi bosqichda turibdi. “konkret leksik tarkibning mavjud bo‘lishiga qaramay, bir necha tillar guruhiga xos bo‘lgan umumiy leksik-semantik modellar mavjud yoki mavjud emasligini aniqlash kerak. agar mavjud bo‘lsa, ularning qonuniyatlari va xususiyatlariga oidinlik kiritish kerak bo‘ladi” (m.m.maковский, 1969, c.24). tipologik tadqiqotning asosiy vazifasi - har bir alohida olingan til sistemasi uchun umumiy bo‘lgan modellar munosabatini o‘rnatishdan iboratdir. so‘z yasalishini ko‘rib chiqish davomida, bu sohada tillarning tipologik o‘xshsashligi yaqqol ko‘zga tashlanganidek, ularning farqlari ham shunchalik aniq-ravshan ko‘rinib turishining guvohi bo‘lish mumkin. bu fikrning tasdig‘i sifatida beshta slavyan tillari ustida (v.a.nikonov 1962, c. 103-116) va uchta german tillari ustida olib borilgan (v.v.gurevich 1970) tadqiqot natijalarini keltirish mumkin. ingliz va rus tillari hind-ovrupa tillariga mansub bo‘lganliklari uchun ularning so‘z yasashda ko‘pgina o‘xshash xususiyatlarga ega bo‘lishi tabiiydir. ammo shu bilan birga, yuqorida aytilgan tillarning alohida so‘z yasovchi vositalar o‘rtasidagi munosabatlarning turli xususiyatlarga egaligi, o‘ziga xos …

‘proq kuzatiladi. masalan: рус. свистеть – свист, звать – зов, глухой-глушь, тихий –тишь; ингл. to lose-loss, to bleed-blood, to live-life, to ob΄ject-΄object, to pre΄sent-΄present. affikslarsiz so‘z yasash usuliga ingliz tilida keng tarqalgan konversiyani, ya’ni berilgan o‘zakni so‘z o‘zgartirishning boshqa paradigmasiga ko‘chirish orqali so‘z yasash usulini kiritish mumkin. bunda yangi so‘zning sintaktik birikuvi o‘zgargani sababli konversiya so‘z yasashning morfologik-sintaktik usulini taqozo etadi. konversiya yo‘li bilan yasalgan so‘zlarning ko‘pchiligini fe’llar tashkil qiladi: chair - to chair, light - to light, free - to free, wet - to wet, down – to down va hokazo. yuqorida keltirilgan misollardan fe’llar turli so‘z turkumlaridan, ya’ni otlardan, sifatlardan va ravishlardan yasalishi mumkinligi ko‘rinib turibdi. konversiya yordamida boshqa so‘z turkumlari, masalan, ot yasalishi mumkin: to run – run, to work – work, native – a native va hokazo. konversiya hodisasi ingliz tilini rus tilidan ajratib turadigan uning xos xususiyatlardan biri hisoblanadi. ko‘rib chiqilayotgan tillarda affiksasiya va so‘z …

so‘z yasash tipologiyasi so‘z yasash usullari va vositalari - Page 4

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "so‘z yasash tipologiyasi so‘z yasash usullari va vositalari"

1405762193_56583.doc mavzu: so‘z yasash tipologiyasi: so‘z yasash usullari va vositalari so‘z yasash tipologiyasi so‘z yasash usullari va vositalari reja 1. so‘z yasash nazariyasi. 2. so‘z hosil qilish usullari va vositalarini qiyosiy o‘rganish. 3. so‘z hosil qilishda asosiy usullar. til haqidagi fanlar sistemasida so‘z yasalishi nazariyasining o‘rni masalasi uzoq vaqtlardan beri barcha tilshunoslar uchun bahsli munoza manbai bo‘lib kelmoqda. so‘z yasalishi tilshunoslar tomonidan goh morfologiya sohasiga, goh leksikologiya sohasiga kiritilib kelgan. tilshunoslikda so‘z yasalishining o‘rni haqida v.v.vinogradov tomonidan aytilgan fikr ibratlidir. unga ko‘ra, so‘z yasalishi tilshunoslik fanida salmoqli ahamiyat kasb etar ekan, u leksikologiya - tilning lug‘at tarkibi haqidagi fan bilan, o‘z ...

DOC format, 33.5 KB. To download "so‘z yasash tipologiyasi so‘z yasash usullari va vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: so‘z yasash tipologiyasi so‘z y… DOC Free download Telegram