tillarda modal shakllarning yasalishi

DOC 117,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405764292_56617.doc tillarda modal shakllarning yasalishi tillarda modal shakllarning yasalishi reja: 1. sifatning ma'nosi va grammatik belgilari 2. sifat darajalari 3. sifatlarning yasalishi modal shakllarning mavjudligi otlarning morfologik jihatdan o'ziga xos muhim belgilaridan biridir. modal shakllar otdan anglashilgan ma'noga turli his-hayajon ma'nolarini qo'shadigan shakllardir. modal shakllar yordamida lug'aviy ma'noga qo'shimcha ravishda erkalash. kichraytirish, hurmat kabi modal ma'nolar hosil bo'ladi. otlarning modal shakllari maxsus modal ma'no hosil qiluvchi qo'shimchalar va so'zlarni qo'shish -bilan hosil bo'ladi. modal ma'no hosil qiluvchi qo'shimchalar yordamida kichraytirish -erkalash ma'nolaridagi otlar hosil bo'ladi. shuning uchun bunday qo'shimchalar kichraytish- erkalash qo'shimchalari deyiladi. quyidagilar otlarning modal shaklini hosil qiluvchi kichraytish-erkalash qo'shimchalaridir: 1. -cha qo'shimcha. otlarga qo'shilib predmetning kichikligini ifodalovchi modal shakl hosil qiladi: qushcha, kitobcha, qizcha. ayrim so'zlar tarkibida bu shakl kichraytish ma'nosini ifodalamaydi. chunki, -cha qo'shimchasi ravish yasovchi: o'zbekcha, ko'kcha so'zlaridagi -cha qo'shimchasi bilan shakldoshdir. 2. -choq, chak qo'shimchasi. bu qo'shimcha kichraytishma'nosidagi: qo'zichoq, toychoq, erkalash ma'nosidagiqo'zichoq (bolalarga nisbatan ishlatilganda …

on, son: dilbarxon, e'tiborxon, oy: tursunoy, naziraoy; niso: xayriniso, mehriniso, toy: olimtoy kabi. shuningdek, ayrim modal shakl hosil qiluvchi vositalar hurmat va kesatish ma'nolarini ham ifodalaydi. masalan. poshsho ona, kelin poshsho kabi. namuna: xizmatchilar keldilar. xizmatchilar—ot, turdosh ot, aniq ot, bosh kelishikda, ko'plikda, egalik affiksi olmagan, sodda, yasama, morfologfik usul. sirdaryo—ot, atoqli ot, bosh kelishikda, birlik, egali qo' shimchasi olmagan, qo' shma, yasama, sintaktik usul bilan yasalgan. gapda ega vazifasida kelgan. 25-mashq. otlarni topib ma'nosiga ko'ra turlarini aniqlang. 1. kiyimidan yigit ko'proq studentga o'xshar edi. (a.q.) 2. oftob qizdirgan dala yo'lida chap qo'lini shohi qiyiq bilan bo'yniga osib olgan yigirma yoshdagi bir yigit sog' qo'li bilan velosipedini enkazib kelmoqda. (s.a.) 3. tillakori tolordao'ltirgan belimning jussasi kichkina ko'rinsa ham , hamidabonu uchun ayol zoti orasida undan salobatlisi va qudratlisiyo'q. (p.q.) 4. mehnatdadir dalaning barcha majnun, laylosi,farhod yer sug'oradi, quloch ochadi shirin. (g'.g'.) 5.kampirning so'rog'iga aravakash xazillashib javob berdi. (ch.)6. otabek ota-ona …

ining birinchi martaba ko'zga chalinadig'on ortiqliqlaridandir. (a.qod.) 27-mashq. tub va yasama otlarni aniqlang. yasalish usullarini izohlang.l.u qabulxona eshigi oldida merovsib turib qoldi va maqsadsiz ravishda yo'lakdagi kreslolarning biriga borib o'tirdi. (o'.u.) 2. xonzoda begim shuni o'ylab, o'yinni hayajon bilan kuzatgani sari qizlar xaf-xatarni unitib, to'daga dadil tashlanishlar, qamchi o'rniga chovgoncho'p bilan otlari sag'risiga urib, muxoki tomonga hamla qilishardi. (p.q.) 3. quvasoy botqog'ining ustidan o'tgan mana shu uzun yog'och ko'prik ham mulla fazliddin chizib bergan tarh bo'yicha qurilgan (p.q.) 4. tanholik - shoirga dil ehtiyoji. xayolga oshnolik - buyuk baxtingiz qo'nar boshimizga shuxrat gultoji tashbeh izlamoqqa qolmas vaqtingiz. (e.v.) 28-mashq. otlarni morfologik jihatdan to'liq tahlil qiling. l.tillakori mollarda o'ltirgan begimning jussasi kichkina ko'rinsa ham, xamidabonu uchun ayol zoti orasida undan salobatlisi va qudratlisi yo'q. (p.q.) 2. bolasining choponini boshiga yopinib olgan xotin o'tirgan eridan so'radi. (s.a.) 3. qo’-shiqning avjini shirali ovoz bilan ma'murjon hofiz yakka aytardi. (s.a.)4. shaharning shimolidagi ko'rkam chorbog' …

imo ot bilan bog'lanib keladi: keng xona, yaxshi joy, qizil olma, moviy ko'l kabi. sifatlar o'ziga xos morfologik xususiytlarga ega. sifatning muhim morfologik belgisi, predmet belgisining boshqa predmet belgisiga qiyoslab darajalab ko'rsatishidir. shu boisdan sifatlarda boshqa turkumlardan farqli ravishda daraja, ozaytirma va kuchaytirma shakllar mavjud. shuningdek, sifatlar so'z yasovchi, shakl yasovchi qo'shimchalar tizimiga ham ega. sifatlar gapda asosan. sifatlovchi aniqlovchi vazifasida keladi. og'ir tabiatlik, ulug' gavdalik, ko'rkam va oq yuzlik, kelishgan qora ko'zlik mutanosib qarashlik va endigina murti sabz urgan yigit (a.qod.) hol va kesim vazifalarida keladi:.mag'rur holda cho'ntagidan bitta o'n so'mlik chiqarib, bo'lingan to'p ustiga tashladi. (f. mai.) chodirning ichi o'rdaday keng tagiga somon va poxol to'shalib ustiga brezent tashlangan. (o.yo.) sifatlar otlashganda ega, qaratqichli aniqlovclii, to'ldiruvchi vazlfalarida keladi: mard maydonda bilinar. (maqol.) kattaning kichigi bo'lguncha, kichikning kattasi bo'l. (maqol.) yaxshini yaxshi deydilar. (maqol.) kabi. asliy va nisbiy sifatlar sifatlar ma'no xususiyatlariga ko'ra har xil.binobarin, ayrim sifatlar predmet belgisini …

iruvchi nisbiy sifatlar: mevali daraxt, ilmiy ish, tarbiyaviy ahamiyat kabi. 2.vaqtda nisbat berish ma'nosidagi nisbiy sifatlar: kuzgi bug'doy, tungi yog'du, kechagi gap kabi. 3.0'rinda nisbat berish ma'nosidagi nisbiy sifatlar: janubiy kenglik, sho'rchilik qiz, uydagi ish kabi. 4. nisbiy sifat yasovchi qo'shimchalar yordamida yasalgan sifatlar : a)predmetga xoslikni: tarixiy kun, ma'naviy mezon: predmetga o'xshashlikni: odamsimon. butasimon: biror narsaga mo'ljallangan yozgi ta'til., kuzgi ekin: biror joylik ekanlikni: toshkentlik, samarqandlik ham bilardi. asliy va nisbiy sifatlar belgini darajalab, kuchaytirib yoki aksincha, kamaytirib ko'rsatishi hamda modal ma'no bildirishiga ko'ra o'zaro farqlanadi. 1. asliy sifatlar belgini darajalab ko'rsata oladi: yaxshi— yaxshiroq—juda yaxshi. nisbiy sifat yasovchi qo'shimcha bilan yasalgan sifatlarga belgini darajalab ko'rsatish xususiyati mavjud emas: kuzgi, odamsimon. 2. asliy sifatlar modal ma'no ifodalaydi: yaxshigina, ochiqqina kabi. nisbiy sifatlarda bu xususiyat mavjud emas, fogatli qo'shimchali nisbiy sifatlardagina modal ma'no mavjud: chiroyligina, bilimligina kabi. sifatlar otga bog'lanish bilan birgalikda ba'zan fe'lga ham bog'lanib kelishi mumkin. o'shanda biz …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tillarda modal shakllarning yasalishi"

1405764292_56617.doc tillarda modal shakllarning yasalishi tillarda modal shakllarning yasalishi reja: 1. sifatning ma'nosi va grammatik belgilari 2. sifat darajalari 3. sifatlarning yasalishi modal shakllarning mavjudligi otlarning morfologik jihatdan o'ziga xos muhim belgilaridan biridir. modal shakllar otdan anglashilgan ma'noga turli his-hayajon ma'nolarini qo'shadigan shakllardir. modal shakllar yordamida lug'aviy ma'noga qo'shimcha ravishda erkalash. kichraytirish, hurmat kabi modal ma'nolar hosil bo'ladi. otlarning modal shakllari maxsus modal ma'no hosil qiluvchi qo'shimchalar va so'zlarni qo'shish -bilan hosil bo'ladi. modal ma'no hosil qiluvchi qo'shimchalar yordamida kichraytirish -erkalash ma'nolaridagi otlar hosil bo'ladi. shuning uchun bunday qo'shimchalar kichraytish- erkala...

Формат DOC, 117,0 КБ. Чтобы скачать "tillarda modal shakllarning yasalishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tillarda modal shakllarning yas… DOC Бесплатная загрузка Telegram