qadimgi turkiy yodgorliklar

DOC 99,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

$1405748084_56448.doc qadimgi turkiy yodgorliklar reja: 1. oârta osiyo madaniyat oâchoqlaridan biri 2. oârxun-enasoy obidajari haqida va namunalar 3. oârxun-enasoy yozuvinin fonitik, morfologik, gramatik xususiyatlari 4. qadimgi turkey epos oârta osiyoâqadimgi madaniyat oâchoqlaridan biridir. oâzbeqiston hududidan qadimgi odam turmush tarzining izlari koâplab topilgan. samarqand yaqinidagi omonquton gâorida, xojakent-chorbogâ togâlarida tigâ shaklidagi, pichoqsimon va belchasimon ish qurollari, kiyik suratlari saqlanib qolgan. gâordan topilgan togâ echkisi, ot, ayiq, qashâqir, jayra, sugâur va boshqa hayvonlarning suyaklari qadimgi ajdodlarimizning ovchilik bilan mashgâul boâlganligini koârsatadi. zorovut qamar gâori devorlaridagi suratlar ham qadimgi odamlar hayot tarzi haqidagi bilimlarimizni kengaytiradi. bu suratlarning tuzilishi ancha murakkab. unda goâyo yovvoyi buqalarni ovlashi tasvirlangan. tasvirda chopib borayotgan buqalar, yelib borayotgan itlar va ovchilar aks etgan. ovchilarning oâq,-yoy otayotganlari \am aqs etgan. eramizdan avvalgi iii ming yillikda metall buyumlar, qurol-yaroqlar ishlatilgani seziladi. eramizdan avvalgi vii asrdan boshlab sunâiy sugâorishga asoslangan dexqonchilikning rivojlanishi koâzga tashlanadi. sugâorish ishlari amudaryo va sirdaryo qirgâoqlari atrofida amalga …$

zning boshlarida esa xorazmda qangâ davlati vujudga qeldi. qadimgi turkiylar oâz davlatiga ega boâlgan. birinchi koâk hokimligi viâvii asrlarda hukumronlik qilgan. uning tarkibiga toâlashlar, tardushlar, uygâurlar, oân-o'qlar, basmillar, qirgizlar, oâgâuzlar, kitan, tatabi, tuqqiz-tatar, utuz-tatar va boshqalar kirgan. xoqonlik 535 yilda paydo bulgan. 630â680 yillarda koâk turklar davlatni qoâldan berib quygan. buning bir qator sabablari urxun-enasoy obidalarida qayd etilgan. bular: 1. keyingi davrlardagi hukmdor va boshliqlarning layoqatsizligi. â«undan sung inisi ogâasiday ish tutmagan ekan, ugâli otasiday ish tutmagan ekan. taxtga johil xoqon utirgan ekan, badfeâl xoqon oâtirgan ekan. vaziri ham bilimsiz ekan. qurqoq ekan...turq beklari turkcha otini tashladi, tabgâach beklarining tabgâachcha otini qabul qilib, tabgâach xoqoniga qaram buoâldi. ellik yil mehnatini, kuchini sarf qilibdiâ» (â«kulteginâ» bitigtoshi). 2. turkiy qavmlarning oâzaro noaxilligi. â«tarbiyat qilgan xoqonning soâzini olmayin har qayerga ketding. u yerlarda butunlay gâoyib bulding, nom-nishonsiz ketdingâ» (â«kulteginâ» bitigtoshi). 3. tabgâach davlatining siyosati va ichdan yemiruvchi targibot-tashviqoti: â«oltin, kumush, ichkilik, ipakni shuncha …

jlangan. 647 yilda turk yabgâusi (mansab nomi)ning maxsus uzum junatgani haqida xabar bor. shuningdek, donli ekinlar asosiy urin tutgan. bolaliktepadan (surxondaryo) uzum urugâ, bugâdoy, arpa, mosh, shaftoli, urik, olcha, qovun, tarvuz urugâlari, yongoq, pista, bodom qoldiqlari, paxta chanogi topilgan. xuddi shu yerda bir qator tasviriy sanâat namunalari ham mavjud. jumladan, u yerdagi zodagon ayollar tasviâri qadimgi ajdodlarning yuksak sanâatidan dalolat beradi. panjakentdagi devordagi sanâat namunalari ham bu fikrni tasdiqdaydi. ajinatepa (surxondaryo)dan topilgan xaykallar esa xaykaltaroshlikning yuksaq darajada rivojlanganligidan dalolatdir. ayniqsa, ayritomdagi (termiz yaqinida) budda ibodatxonasi xarobalaridan topilgan musiqachilarning toshdan yasalgan xaykalchalari bu fikrni quvvatlaydi. unda uch musiqachi ayol tasvirlangan. bu ayni paytda musiqa sanâatining rivojidan xam dalolatdir. savdoning alohida mavqei haqida ham toâxtash joyiz. zero, turkiylar muxim savdo yoâllarining ustida edi. bu holat bir qancha xalqlar madaniyatining bir-birlariga taâsir koârsatishiga ham omil boâldi. birgina, â«avestoâ»da xam turqiy, xam eroniy xalqlar dunyoqarashi, urf-odatlari, yashash tarzlariga oid maâlumotlarninguchrashi tasodifiy emas. savdo aloqalarining …

$z urtasidagi yozishmalar ifodalangan. yozishmalar oilaviy turmush, urta osiyo xalq;larining yuqrri madaniy saviyasi xaqidagi axborotlarni beradi. mug togidagi qalâa (panjaqent yaqinida) dan topilgan 400 ga yaq,in buyum aloxnda axamiyatga moliq. ular orasida tuqilgan qopqoq; va sandiqdar, ustiga teri qoplangan ayollar idishi, ayniqsa undagi bezatilgan ot va qurol-anjom-li suvoriy tasviri v.b. bor. muxi mi qalâadan quplab yozma manbalar topilgan. mygâ togidan topilgan, charmga yozilgan arabiy bitiq xujjatda lashqarboshi divashtichningjangoddidan ittifoqchilaridan yordam suragani bayon qilingan (viii asr). ayni paytda ular oâz davrining tarixiy xujjati va sugd tilining yodâgorligi sifatida xam qatta axamiyatga ega. turqiy run yozuvi xam qeng isteâmolda bulganini oârxun-enasoy obidalari orqali yaxshi bilamiz. yunon tarixchisi 26 menandr sugd elchisi maniaxning qonstantinopolga is-tami xotsonning â«isqif \arflarâ»i bilan yozilgan xatini olib borganligidan xabar beradi. ammo uning turqiy run yozuvi yoqi sugd yozuvi eqanligi x.ali aniq emas. islomdan oldin turqiy xalqdar orasida qeng qullangan yana bir yozuvâuygur yozuvidir. _arab yozuvi bilan yonma-yon xrlda …$

ing xam uygur yozuvidagi nusxasi topilgan. x asrda beshbaliq (sharqiy turqiston) shaxrida yasha-gan singqu seli tutung â«oltin epyfâ» asarini xitoy tili-dan tarjima qilgant bu a^a^a^j1tshstgxam~uygur yozuvida bitilgan. shuningdeq, â«ugâuznomaâ», â«muxabbatnomaâ» (xorazâmiy), â«latofatnomaâ» (xujandiy),â» maxzanul-asrorâ» (mir xaydar) va boshqa qupgina asarlarning uygur yozuvidagi nusxalari xam mashxurdir. salol va topshiritslar 1. q,adimgi turqiy xalqdarning tarqibiga qimlar qiradi? ularning uzbeq xalqiga qanday aloqasi bor? 272. q,adimgi turqiy xalqlardan qanday madaniy-adabiy meros qol gai? 3. qyaaimgi turqiylar xaqida qaysi manbalarni bilasiz? 4. â«turqâ» suzi qanday maâmolarni ifodalaydi? 5. nima uchun urta osiyoni qadimgi madaiiyat uchoqdaridan biri deymiz? 6. urta osiyo xalqlari qadimda qanday szuvlardan foydala-nishgan? bu yozuvlar orqali yetib qelgan qanday asarlarni bilaâsiz? mazqur obidalarning topilishi urxun xamda enasoy daryolarining xavzalari bilan bog-liq- garchi bundam qadi-miy obidalar keyinchaliq sibir va mugulistonning bosh-qa joylaridan, sharqiy turkiston, urta osiyo, kavkaz, volga buyi, xatto sharqiy yevropadan xam topilgan bulsa-da, tarixda bu nom muqim urnashib qoldi. urxun-enasoy yodgorliklarining …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qadimgi turkiy yodgorliklar" haqida

1405748084_56448.doc qadimgi turkiy yodgorliklar reja: 1. oârta osiyo madaniyat oâchoqlaridan biri 2. oârxun-enasoy obidajari haqida va namunalar 3. oârxun-enasoy yozuvinin fonitik, morfologik, gramatik xususiyatlari 4. qadimgi turkey epos oârta osiyoâqadimgi madaniyat oâchoqlaridan biridir. oâzbeqiston hududidan qadimgi odam turmush tarzining izlari koâplab topilgan. samarqand yaqinidagi omonquton gâorida, xojakent-chorbogâ togâlarida tigâ shaklidagi, pichoqsimon va belchasimon ish qurollari, kiyik suratlari saqlanib qolgan. gâordan topilgan togâ echkisi, ot, ayiq, qashâqir, jayra, sugâur va boshqa hayvonlarning suyaklari qadimgi ajdodlarimizning ovchilik bilan mashgâul boâlganligini koârsatadi. zorovut qamar gâori devorlaridagi suratlar ham qadim...

DOC format, 99,0 KB. "qadimgi turkiy yodgorliklar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qadimgi turkiy yodgorliklar DOC Bepul yuklash Telegram