ot va uning kategoriyalari

DOC 50,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405742506_56356.doc ot va uning kategoriyalari reja : 1. so’z turkumlarini tasniflash tamoyillari. 2. ot va uning ugm si. 3. otlarda sintaktik kategoriyaning voqelanishi. 4. otlarning yasalishi. predmetlik ma'nosini ifodalovchi, son, egalik kelishik kategoriyalariga ega bo’lgan, gapda ega, kesim va boshqa bo’laklar hamda undalma vazifasida keluvchi mustaqil so’z turkumi ot hisoblanadi. predmetlik juda keng ma'no sanalib, ob'ektiv olamdagi konkret jonli va jonsiz narsalarni ham, tabiiy hodisalarni ham (bulut, shamol, dovul kabi), mavhum tushunchalarni ham (aql, tush, muhabbat kabi), afsonaviy tushunchalarni ham (dev pari), ilmiy tushunchalarni ham o’z ichiga oladi. ot morfologik jixatdan o’ziga xos morfologik paradigmalarga ega. ular ichida kelishik va son paradigmasi doimiy barqaror, egalik paradigmasi esa ikkinchi darajali, beqaror belgi sanaladi. kelishik va son shakllarining doimiy va barqaror morfologik belgi ekanligi shundaki, har bir ot nutq jarayonida, albatta, ana shu shakllardan birini oladi. egalik paradigmasining ikkinchi darajali, beqaror belgi sanalishining sababi, ot nutqda doimo egalik shakliga ega bo’lishi shart …

ng umumiy nomi sifatida birlamchi nom hisoblanadi. shuning uchun ham turdosh otlarning moddiy (shakliy) tomoni bilan borlikdaga “predmetlik” ma'nosi o’rtasidagi uzviy bog’lanish til egasi ongida qat'y o’rin oladi. masalan, t-o-l tovush qatori barqaror holda «ko’p yillik mevasiz, tarvaqaylab o’suvchi daraxt» ma’nosi bilan uzviy bog’langan. bu tovush kompleksini eshitgan har bir til egasi uni shu predmet bilan bog’lay oladi. atoqli otlar esa bir marta nomlangan predmetlardan bittasini ajratish uchun qayta nomlangan ikkilamchi nomlardir. atoqli otlar borliqdagi nimalarning xususiylashtirilgan nomi ekanligi nuqtai nazaridan quyidagi guruhlarga bo’linadi 1) antroponimlar – shaxslarga qo’yilgan nomlar; 2) zoonimlar – hayvonlarga qo’yilgan nomlar; 3) toponimlar – geografik obe’kt nomlari; 4) astronomimlar – osmon jismlari nomlari; 5) kosmonimlar – kosmik maydon nomlari; 6) teonimlar - olloh va ilohiy tushunchalarni bildiruvchi atoqli otlar; 7) xrematonimlar - madaniy buyum nomlari; 8) fitonimlar – o’simlik nomlari; 9) anemonimlar - tabiiy ofat nomlari; 10) xrononimlar - vaqt nomlari: temuriylar davri, «navro’z bayrami. …

dlanishga ega. bu zidlanish uchun asos bo’lgan quyidagi farqlovchi belgilarni ajratish mumkin: farqlovchi belgililar otning turlari umumiylik xususiylik belgisi atash ma’nosi shakl va mazmun o’rtasidagi aloqa u x ijtimoiy sub’ektiv turdosh + - + + - atoqli - + - - + ko’rinadiki, turdosh va atoqi otlar o’rtasidagi birinchi uchinchi belgiga ko’ra ekvipolent, ikkinchi belgiga ko’ra esa privative zidlanish mavjud. atoqli otlarning mazmuniy guruhini quyidagi jadvalda ko’rsatish mumkin. № otlarning mazmuniy guruhlari turdosh atoqli 1 antroponimlar zoonimlar toponimlar astronomimlar teonimlar xrononimlar xrematonimlar anemonimlar kishi, bola, ayol ot, echki, mol shahar, qishloq planeta, yulduz xudo, payg’ambar asr, soat oltin quymalar, olmos dovul, ko’chki xurshid, jamshid boychibor buxoro, toshkent mars, yupiter olloh, rasul somoniylar davri, ramazon “tuya”, “orlov” sunami foydalanilgan adabiyotlar. 1.i.karivov. yuksak ma’naviyat – engilmas kuch. t., 2008. 2. nigmatovx.g., funktsionalnaya morfologiya tyurkoyazichnix pamyatnikov, x-xp v.v.,t.,1989. 3. nurmonov a va boshqalar. o’zbek tilining mazmuniy sintaksisi. t.,1992. 4. nurmonov a., shahobiddinova sh. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ot va uning kategoriyalari"

1405742506_56356.doc ot va uning kategoriyalari reja : 1. so’z turkumlarini tasniflash tamoyillari. 2. ot va uning ugm si. 3. otlarda sintaktik kategoriyaning voqelanishi. 4. otlarning yasalishi. predmetlik ma'nosini ifodalovchi, son, egalik kelishik kategoriyalariga ega bo’lgan, gapda ega, kesim va boshqa bo’laklar hamda undalma vazifasida keluvchi mustaqil so’z turkumi ot hisoblanadi. predmetlik juda keng ma'no sanalib, ob'ektiv olamdagi konkret jonli va jonsiz narsalarni ham, tabiiy hodisalarni ham (bulut, shamol, dovul kabi), mavhum tushunchalarni ham (aql, tush, muhabbat kabi), afsonaviy tushunchalarni ham (dev pari), ilmiy tushunchalarni ham o’z ichiga oladi. ot morfologik jixatdan o’ziga xos morfologik paradigmalarga ega. ular ichida kelishik va son paradigmasi doimiy barqaror, egal...

Формат DOC, 50,0 КБ. Чтобы скачать "ot va uning kategoriyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ot va uning kategoriyalari DOC Бесплатная загрузка Telegram