kurs ishi 5111400– xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili)

PDF 29 pages 816.3 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 816.3 KB

File type PDF

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi 11 13-chi 19- guruh talabasi sodiqova vaziraning “ingliz va o`zbek tillarida ot so`z turkumidagi kelishik kategoriyasining ifodalanishi” mavzusidagi kurs ishi 5111400– xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili) ilmiy rahbar: abdullayeva g.g. buxoro-2022 2 mundarija: 1. ot so'z turkumi haqida ma'lumot…………………………………..3 2. ot so'z turkumining grammatik kategoriyalari………...…8 3.o`zbek tilida ot so`z turkumidagi kelishik kategoriyasining ifodalanishi………………………………………13 4.ingliz tilida kelishik kategoriyasining ifodalanishi…….18 5.ot so‘z turkumini o‘qitish usullari………………………………22 xulosa………………...………………………………………..………………27 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati……………………….…...28 3 1.ot so`z turkumi haqida ma`lumot narsa-buyum, shaxslarning nomi, atamasi bo‘lgan so‘zlar turkumi ot deyiladi. otlar kim? nima? qayer? so‘roqlaridan biriga javob bo‘ladi.otlar egalik, kelishik kabi so‘z o‘zgartirish, turli ma’no va vazifa uchun qo‘llanuvchi vazifadosh shakllarga hamda o‘ziga xos so‘z yasalish tizimiga egaligi bilan ajralib turadi. otlarning muhim belgilaridan biri ularning sifat, son, olmosh, fe’l va ravish distributsiyasida kelishi, ya’ni ular bilan birika olishidir1: …

2 / 29

vchi sonning –ov, -avlon affiksli turi (ikkov, ikkavlon), fe’lning harakat nomi shakli (o‘qish, yozuv) kiradi; 2) otlashuvchi so‘zlar. bu guruhga grammatik son, egalik, kelishik shakllaridan birida qo‘llanilib, muayyan matn doirasidagina ot vazifasida ishlatlishi mumkin bo‘lgan sifat, son va ular o‘rnida qo‘llanadigan olmoshlar (qanday, qancha, nechta), ba’zi bir ravishlar, fe’lning sifatdosh shakli kiradi. otning ma’no guruhlari. otlar ma’no jihatdan quyidagi guruhlarga bo‘linadi: 1. atoqli otlar. bir turdagi narsa yoki hodisalarning birini ajratib ko‘rsatish uchun xizmat qiladigan otlar atoqli otlar deyiladi. atoqli otlar shaxs ismlari, havonlarning atoqli nomlari, tashkilot va gegrafik makon nomlari, koinot jismlari 1 m.irskulov tilshunoslikka kirish. t., «ukituvchi» 1992. https://hozir.org/reja-grammatik-mano--grammatik-munosabat-ifodalaydigan-umumiy.html 4 nomlari, suv havzalari, tashkilot nomlari kabi guruhlar doirasida uchraydi: alisher, ulug‘bek, zarafshon, toshkent, samarqand, mars kabi. bunday atoqli otlar o‘zaro tub va yasamaligi hamda tuzilishiga ko‘ra farqlanishi mumkin. masalan, lola, go‘zal, amir, gavhar orol kabi otlar sodda tub, ilonli, do‘stlik, paxtakor kabi atoqli otlar sodda yasama, ulug‘bek, alisher, …

3 / 29

latuvchi onomastik birlikdir. 2. turdosh otlar bir jinsdagi otlarning umumiy nomini bildiruvchi otlardir. masalan, inson, daryo, shahar, kitob, daftar. turdosh otlar quyidagi ma’no guruhlarga mansubligi bilan o‘zaro farqlanadi. 3. aniq otlar bevosita narsa-buyum va shaxs, jon-zot anglatadigan otlardir. aniq otlar bevosita sanash va ko‘rish mumkin bo‘lgan otlar hisoblanadi. masalan: kitob, talaba, daraxt, qush. 4. mavhum otlar his qilish, sezish mumkin bo‘lgan otlardir. ular ham ko‘plik affikslari bilan qo‘llanmaydigan otlar bo‘lib, ularga ko‘plik qo‘shimchasi qo‘shilganda turlicha ma’no bo‘yog‘i yuzaga keladi. masalan: sevgi, sezgi, qayg‘u, alam, qadr, oriyat. 5. jamlovchi va yakka otlar. bir turdagi narsaning o‘zini ifodalaydigan otlar yakka otlar hisoblanadi: kitob, gul, daraxt kabi. birlik shaklida bo‘lib, bir xil turdagi narsaning to‘dasi, jamini ifodalaydigan otlar jamlovchi otlardir: xalq, armiya, ko‘pchilik, poda, jamoa, o‘rmon kabilar. https://hozir.org/orol-va-orol-boyi-muammolari-reja-orol-dengizining-qurish-saba.html https://hozir.org/turli-tillarda-soz-turkumlari.html 5 6. sanaladigan otlar, sanalmaydigan otlar. sanaladigan otlar, asosan, aniq otlardan tashkil topadi: daraxt, kitob, qalam. sanalmaydigan otlar modda otlari, og‘irlik, suyug‘lik o‘lchamiga xos …

4 / 29

da qo‘llana oladi: o‘quvchiman, o‘quvchisan, o‘quvchimiz, o‘quvchisiz. biroq, narsa otlari (majoziy ma’nosini e’tiborga olmaganda) faqat uchinchi shaxs ma’nosdagina ishlatilishi mumkin. shuni ham ta’kidlash lozimki, atoqli va turdosh otlar o‘zaro ma’no jihatdangina emas, balki ba’zi grammatik xususiyatlariga ko‘ra ham farqlanadi. masalan, atoqli otlar faqat birlikda qo‘llanadi. ko‘plikda qo‘llanganda, ular grammatik ko‘plik emas, boshqa ma’no bo‘yoqlarga ega bo‘ladi. shuningdek, atoqli otlar turdosh otlarga va aksincha, turdosh otlar atoqli otlarga o‘tib turadi. masalan: lola-atoqli ot, ayni paytda, lola-tog‘da o‘sadigan gul ma’nosida turdosh otdir. dizel, amper, rentgen, bitner kabi otlar esa atoqli ot asosida shakllangan turdosh otlardir. atoqli otlarning turdosh otga aylanishida –lik qo‘shimchasidan ham foydalaniladi: kattaqo‘rg‘onlik, toshkentlik, andijonlik kabi. ot predmetlik tushunchasini ifodalovchi mustaqil so`z turkumidir . ingliz tilida otlik kategoriyasi artikl va predloglar bilan qo`llaniladi. ot turkumiga: tirik 2 a.baskakov, a. sodikov, a.abduazizov umumiy tilshunoslik. t., «ukituvchi» 1981. https://hozir.org/faoliyati-shuningdek-turli-sohalardagi-aloqa-jarayoni-ishtirok.html https://hozir.org/i-idrok-haqida-tushuncha-va-uning-fiziologik-asoslari-v2.html 6 mavjudotlarni (a boy, an animal, a bird, etc), ob`ektiv borliqdagi predmetning, …

5 / 29

ttributes and predicatives in the sentence) otni boshqa so`z turkumlaridan farqlovchi tashqi structural va leksiko – grammatik (morfologik, sintaktik va leksiko – grammatik) belgilari mavjud. (noun determiners are devided into three main groups: morphological, lexico – grammatical determiners). 4 morfologik belgilar (morphological determiners) otning grammatik kategoriya formalarini yasovchi morfema va allomorfemalardan iborat bo`lib, sanaladigan otlarning ko`plik formasini yasovchi –(e)s, -en va otlarda qaratqich kelishigini yasovchi tutuq belgili `s shular jumlasidandir.  boy – boys bola – bolalar  girl – girls qiz bola – qiz bolalar  book – books kitob – kitoblar  ox – oxen buqa – buqalar  karim`s book – karimning kitoblari  box- boxes quti – qutilar 3 x.ne'matov, o.bozorov til va nutk. t., «ukituvchi» 1993. 4 sh. shoabduraxmonov, m.askarova, a.xojiev, i.rasulov, , x.doniyorov xozirgi њzbek adabiy tili. t., «ukituvchi» 1980. 7 sintaktik belgilari (syntactic determiners) ot boshqa so`zlar bilan munosabtga kirishganda namoyon bo`luvchi va …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kurs ishi 5111400– xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili)"

1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi 11 13-chi 19- guruh talabasi sodiqova vaziraning “ingliz va o`zbek tillarida ot so`z turkumidagi kelishik kategoriyasining ifodalanishi” mavzusidagi kurs ishi 5111400– xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili) ilmiy rahbar: abdullayeva g.g. buxoro-2022 2 mundarija: 1. ot so'z turkumi haqida ma'lumot…………………………………..3 2. ot so'z turkumining grammatik kategoriyalari………...…8 3.o`zbek tilida ot so`z turkumidagi kelishik kategoriyasining ifodalanishi………………………………………13 4.ingliz tilida kelishik kategoriyasining ifodalanishi…….18 5.ot so‘z turkumini o‘qitish usullari………………………………22 xulosa………………...………………………………………..………………27 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati………...

This file contains 29 pages in PDF format (816.3 KB). To download "kurs ishi 5111400– xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili)", click the Telegram button on the left.

Tags: kurs ishi 5111400– xorijiy til … PDF 29 pages Free download Telegram