nutq madaniyati fanining predmeti va vazifalari

DOC 47,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405685038_56268.doc nutq madaniyati fanining predmeti va vazifalari r e j a : 1. “nutq madaniyati” tushunchasi. 2. nutq madaniyati predmeti. 3. nutq turlari haqida tushuncha. respublikamiz prezidenti i.a.karimov “fidokor” gazetasi muxbiri savollariga javob berar ekan, jamiyatimizning mohiyati xususida shunday deydi: “biz barpo etayotgan yangi jamiyat yuksak ma’naviy va axloqiy qadriyatlarimizga tayanadi va ularni rivojlantirishga katta e’tibor beradi”. ana shu ma’naviy va axloqiy qadriyatlar inson tafakkuri, nutqiy madaniyati bilan chambarchas bog`liqdir. zero jamiyat madaniyati nutqiy madaniyatsiz bo`lmaydi. “o`z fikrini mutlaqo mustaqil. ona tilida ravon, go`zal va lo`nda ifoda eta olmaydigan mutaxassisni, avvalambor, rahbar kursida o`tirganlarni bugun tushunish ham, oqlash ham qiyin”. (i.a.karimov. barkamol avlod – o`zbekiston taraqqiyotining poydevori). nutq madaniyati – til normalarini egallamoq ya’ni talaffuz urg`u, so`z ishlatish, gap tuzish qonunlarini yaxshi bilmoq, shuningdek, tolning tasviriy vositalardan har xil sharoitlarga mos va maqsadga muvofiq foydalana olish, ifodali o`qish va so`zlay olish madaniyatini egallash demakdir. nutq madaniyati deb yuritilayotgan hodisa bir …

irlari, til, til normalari, nutq, nutqning sifatlari, nutqiy uslublar, nutqda uchrashi mumkin bo`lgan kamchilik va xatolar, nutqiy asarlarning ko`rinishlari, nutqning talaffuziga doir muammolar yuzasidan bahs yuritadi. nutq madaniyati asoslari ham fan sifatida o`z tekshirish ob`yekti va vazifalariga ega. uning tekshirish predmeti til qurilishi, adabiy til normativlari va nutqning kommunikativ fazilatlaridir. nutq madaniyati asoslari fani adabiy til normalarini, uning tarixiyligini, taraqqiy etib borishi, undagi ba’zi elementlarning eskirishi, yangilarining paydo bo`lishini kuzatib qayd etib boradi. odam nutq yordamida o`zining fikrlari, his-tuyg`ulari, istaklarini bayon etadi va boshqalarning fikrlari, his-tuyg`ulari, istaklarini anglab oladi. nutq ichki va tashqi ko`rinishlarga ega. ichki nutq odamning o`z ichida gapiradigan passiv nutqi bo`lib, u ikkinchi kishining ishtirokini talab etmaydi. shuning uchun ham bu nutq o`z-o`ziga qaratilgan nutq sanaladi. ichki nutq og`zaki va yozma nutqning asosi sifatida xizmat qiladi. tashqi nutq boshqalarga qaratilgan va nazorat qilish mumkin bo`lgan faol nutq bo`lib, u og`zaki va yozma ko`rinishlarga ega. og`zaki nutq odatdagi …

tili turkey tillar oilasiga kiradi. sistema o`zaro ichki ziddiyatga ega bo`lgan hodisalarning guruhlanishiga aytiladi. til sistemalar sistemasi sanaladi. biror til jamoasida til sistemasida mavjud bo`lgan imkoniyatlarning foydalanib kelinayotgan qismi uzus deyiladi. uzus bir tilni boshqasidan ajratib turadigan shartlarni ham, tilning ichki normalarini ham o`z ichiga oladi. uzusli so`zlar yig`iq so`zlar yig`indisiga quyidagilarni kiritish mumkin: 1-dialektal leksika; 2-so`zlashuv leksikasi; 3-an’anaviy leksika; 4-kitobiy leksika; 5-ilmiy-terminologik leksika; 6-kasb-hunar leksikasi 7- arxoizmlar; 8-tarixiy leksika til jamoasi afzal deb bilgan ko`nikmalar yig`indisi tilning umumiy me’yorni tashkil etadi. umumiy me’yor usual me’yordir. umumiy me’yor qardosh tillarga nisbatan belgilanadi. o`zbeklar nutqini qardoshlar tilidan ajralib turadigan me’yorlar o`zbek tilining umumiy me’yoridir. bu me’yor juda qattiq amal qiladi. ma’lum bir hududda tarqalgan uzus imkoniyatlari o`sh hududida yashaydigan aholi uchun beistisno tushunarli bo`ladi. adabiy til – hamma birdek foydalanadigan til. uning umumxalqiyligi shunda ko`rinadi. me’yor ma’lum bir til jamoasi uchun mustahkam qo`llanib kelayotgan lisoniy hodisalar yig`indisidir. 1. fonetik me’yori. 2. …

hi adabiy me’yorlarini kishi egallamagan bo`lsa yoki o`z shevasi bergan shaxsiy variantni afzal deb qarasa, uning puxta adabiy me’yordan cheklanishi mumkin. o`zbek tili xususiyat jihatidan uch lahzadan iborat. kelishik me’yorlari. adabiy tilimizda “kuchli” va “kuchsiz” me’yorlari bor. kuchli me’yorlar adabiy tilda so`zlovchi shaxslar tomonidan hamma vaqt amalgam oshiriladi. kuchsiz me’yorlar og`zaki nutqida ham e’tibor berilishi oqibatida yuzaga keladi. o`zbek tilining qorluq lahjasidagi maxsus shahar shevalarda qaratqich va tushum kelishiklari bir xil ko`rsatkichga ega, ya’ni 2 kelishik uchun ham –ni xizmat qiladi. qaratqich-qaralmish aloqasida xoslik ma’nosi ifodalanishida ba’zi bir o`zgacha sharoitlarda qaratqich ko`rsatkichi ishlatilmaydi. masalan: o`zbek tili, shahar kengashi, bahor fasli. turli sabablarga ko`ra kelishik joylarini almashtirib ishlatish, ya’ni hamma hollarda ham hozirgi zamon o`zbek tili normalarini buzish hisoblanadi. birlarni bee’tiqod. birlarni riyo ko`rdim. tushum kelishigi affiksini vazn talabi bilan tushirib qoldirsa, she’rda g`alizlikni hosil qiladi: quloq soling alvon-alvon so`zlarga, karvon yurar olsiz to`la tuzlarga, uyga keeling, ikki birday miyani urush …

yot asoslari. t., “o`qituvchi”, 1992. 4. a.g`ulomov, b.qobilova. nutq o`stirish mashg`ulotlari. t., “o`qituvchi”, 1995. 5. g`.abduraxmonov, s.mamajonov. o`zbek tili va adabiyoti. t., “o`qituvchi”, 1995. 6. www.ziyonet.uz

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutq madaniyati fanining predmeti va vazifalari"

1405685038_56268.doc nutq madaniyati fanining predmeti va vazifalari r e j a : 1. “nutq madaniyati” tushunchasi. 2. nutq madaniyati predmeti. 3. nutq turlari haqida tushuncha. respublikamiz prezidenti i.a.karimov “fidokor” gazetasi muxbiri savollariga javob berar ekan, jamiyatimizning mohiyati xususida shunday deydi: “biz barpo etayotgan yangi jamiyat yuksak ma’naviy va axloqiy qadriyatlarimizga tayanadi va ularni rivojlantirishga katta e’tibor beradi”. ana shu ma’naviy va axloqiy qadriyatlar inson tafakkuri, nutqiy madaniyati bilan chambarchas bog`liqdir. zero jamiyat madaniyati nutqiy madaniyatsiz bo`lmaydi. “o`z fikrini mutlaqo mustaqil. ona tilida ravon, go`zal va lo`nda ifoda eta olmaydigan mutaxassisni, avvalambor, rahbar kursida o`tirganlarni bugun tushunish ham, oqlash ham qiyin”. ...

Формат DOC, 47,0 КБ. Чтобы скачать "nutq madaniyati fanining predmeti va vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutq madaniyati fanining predme… DOC Бесплатная загрузка Telegram