adabiy til-o‘zbek nutqi madaniyatining asosi

DOCX 3 sahifa 18,5 KB Bepul yuklash

3 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 18,5 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 3

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (3 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 3

4-mavzu: adabiy til-o‘zbek nutqi madaniyatining asosi. nutq madaniyati va me’yor. r e j a : 1. adabiy til-o‘zbek nutqi madaniyatining asosi 2. o`zbek adabiy tili me’yorlari 3.umumiy va xususiy me’yorlar tayanch tushunchalar: me’yor, fonetik me’yor, orfoepik me’yor, orfografik me’yor, grafik me’yor, so`z yasalish me’yori, aksentologik me’yor, grammatik me’yor, punktuatsion me’yor, uslubiy me’yor kishilarning o`zaro aloqa quroli bo`lgan til anchagina qadimiy tarixga ega bo`lgani uchun so`zlovchilarning bu tilga munosabati ham qo`hna hodisalar jumlasiga kiradi. chunki til kishilarga doimo o`zaro aloqa, munosabat, madaniy-ma’naviy zaruriyat jamoa bo`lib birlashishi, kurashish quroli bo`lib xizmat qilgan. shu sababli suhbatdoshlar nutqning bir-biri uchun tushunarli bo`lishi, kerakli o`rinlarda esa nutqning o`tkir ta’sirchan, maqsadga muvofiq bo`lishi ob’ektiv zaruriyat hisoblangan. nutq madaniyati real nutqiy hodisadir. tabiiy ravishda ob’ektiv ehtiyojlar tufayli kishilarda tilga munosabatning muayyan me’yorlari, qoidalari yuzaga kela boshlagan va ularga rioya qilish ko`rinishlari paydo bo`la borgan. ular quyidagilar: so`zlovchi yoki tinglovchi gapirganda yoki eshitganda muayyan axloq-odob normasiga rioya qilishi …

2 / 3

y norma va nutq madaniyati» kitobida o`zbek adabiy tilining quyidagi me’yorlari qayd etilgan va ularga xos xususiyatlar bayon qilingan: 1. fonetik me’yorlar 2. leksik-semantik me’yor (so`z qo`llash) lar 3. talaffuz (orfoepik) me’yorlar 4. aktsentologik (urg`uning to`g`riligi) me’yorlar 5. grammatik me’yorlar 6. so`z yasalishi me’yorlar 7. imloviy me’yorlar 8. grafik (yozuv me’yorlar) 9. punktuatsion me’yorlar 10. uslubiy me’yorlar - fonetik me’yor. hozirgi o`zbek adabiy tili uchun 29 ta harfning qo`llanishi me’yor hisoblanadi. ularning qo`llanish tamoyillari, milliy tovush talaffuzlari asosida belgilanadi. - leksik-semantik me’yor . hozirgi o`zbek tilining lug`aviy me’yori deganda so`z variantlarining hamma uchun tushunarli bo`lgan ko`rinishini tanlab olish tushuniladi. lug`aviy me’yor, imlo talaffuz va tarjima lug`atlarida o`z aksini topgan bo`ladi. nutqda so`zning ma’nosini bilmay ishlatish, sheva ma’nosini bilmay ishlatish, sheva so`zlarini qo`llash, paronimlarning ma’nosini bilmay ishlatish (asr, asir, archish, artish, yoriq, yorug`) rus tilidan ko`r-ko`rona kalaka qilish. me’yor bo`zilishi hollarining ko`rinishlaridir. - talaffuz me’yorlari. til birliklarining og`zaki nutq jarayonida adabiy …

3 / 3

lik ma’nosi anglashilmoqda. -so`z yasalishi me’yori. so`z yasovchi qo`shimchalar fonetik tuzilishi jihatidan bir qolipda ishlatilishi so`z yasalishi me’yori hisoblanadi. holbuki, nutqda sifat yasovchi –li va ot yasovchi –lik qo`shimchalari farqlanmay qo`llanilmokda. paxtali chopon, buxorolik yigit deyish o`rniga, paxtalik chopon, buxoroli yigit deb xato aytilmoqda va yozilmoqda. - imloviy (orfografik) me’yor. adabiy tilning madaniylik darajasini, belgilovchi asosiy mezonlardandir. o`zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi 1995 yil 24 avgustdagi 339-sonli qaorori bilan «o`zbek tilining asosiy imlo qoidalari» ni tasdiqladi. asosiy qoidalar «harflar imlosi», «asos va qo`shimchalar imlosi», «qo`shiq yozish» va boshqa qoidalar yaratilgan. - grafik (yozuv) me’yori. hozirgi o`zbek alifbosi 26 ta harf va 3 ta harfiy birikmalardan tarkib topgan. bosh va kichik harflar hamda yozma va boshqa shakl ko`rinishlariga ega bo`lgan yozuv me’yoridir. - punktuatsion me’yor. u tinish belgi asosida ish ko`radi. k.nazarov tomonidan «o`zbek punktuatsiyasining asosiy qoidalari» loyihasi tayyorlanib «o`zbekiston adabiyoti va san’ati» gazetasida e’lon qilindi. o`zbek punktuatsiyasining juda ko`p qoidalari gap …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 3 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"adabiy til-o‘zbek nutqi madaniyatining asosi" haqida

4-mavzu: adabiy til-o‘zbek nutqi madaniyatining asosi. nutq madaniyati va me’yor. r e j a : 1. adabiy til-o‘zbek nutqi madaniyatining asosi 2. o`zbek adabiy tili me’yorlari 3.umumiy va xususiy me’yorlar tayanch tushunchalar: me’yor, fonetik me’yor, orfoepik me’yor, orfografik me’yor, grafik me’yor, so`z yasalish me’yori, aksentologik me’yor, grammatik me’yor, punktuatsion me’yor, uslubiy me’yor kishilarning o`zaro aloqa quroli bo`lgan til anchagina qadimiy tarixga ega bo`lgani uchun so`zlovchilarning bu tilga munosabati ham qo`hna hodisalar jumlasiga kiradi. chunki til kishilarga doimo o`zaro aloqa, munosabat, madaniy-ma’naviy zaruriyat jamoa bo`lib birlashishi, kurashish quroli bo`lib xizmat qilgan. shu sababli suhbatdoshlar nutqning bir-biri uchun tushunarli bo`lishi, kerakli o`rinlarda ...

Bu fayl DOCX formatida 3 sahifadan iborat (18,5 KB). "adabiy til-o‘zbek nutqi madaniyatining asosi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: adabiy til-o‘zbek nutqi madaniy… DOCX 3 sahifa Bepul yuklash Telegram