olmosh va ravish turkumlari

DOC 106,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1405688810_56320.doc olmosh va ravish turkumlari olmosh va ravish turkumlari reja: 1. olmosh va ravish turkumlari 2. ravish turkumi olmosh har ikki tilda ham mustaqil so’z turkumi bo’lib, ot, sifat, son o’rnida ishlatiladi. olmoshlarning ma‘nosi umumlashgan bo’lib, ular predmet, belgi va miqdorni ko’rsatish uchun xizmat qiladi. olmoshning konkret ma‘nosi nutqda, kontekstda aniqlanadi: o’zbek tilida: karim — talaba, u institutga bu yil kirgan. rus tilida: карим студент, он поступил в институт в этом году. olmoshlar ma‘no xususiyatlariga ko’ra o’zbek tilida sakkiz turga, rus tilida esa to’qqiz turga bo’linadi: o’zbek tilida rus tilida kishilik olmoshlari личные местоимения o’zlik olmoshi возвратное местоимение ko’rsatish olmoshlari указательное местоимение so’roq olmoshlari вопросительные местоимения nisbiy olmoshlar относительные местоимения belgilash olmoshlari определительные местоимения bo’lishsizlik olmoshlari отрицательные местоимения gumon olmoshlari неопределённые местоимения притяжательные местоимения o’zbek va rus tillaridagi olmoshlar shakli, turlanishi va boshqa so’zlar bilan birikib kelishi jihatdan bir-biridan jiddiy farq qilsa-da, bajaradigan vazifalari jihatidan o’zaro o’xshash. o’zbek tilida sen …
2
a egalik va kelishik qo’shimchalarini qo’shish bilan yoki ko’makchilar bi-lan kelgan o’z olmoshiga egalik qo’shimchasini qo’shish bilan ifodalanadi: я для себя купил новый костюм.— men o’zim uchun (o’zimga) yangi kostyum sotib oldim. он ничего не говорил о себе. ba‘zan rus tilida o’zlik olmoshi egalik tushunchasini ham ifodalashi mumkin: нина пригласила гостей к себе.— nina mehmonlarni o’z uyiga taklif qildi. o’zbek tilida kim, nima, qaer, qachon, necha, qaysi, qanday, qanaqa, nega so’roq olmoshlaridan ba‘zilari ko’plikda ham qo’llanadi: kim — kimlar, nima — nimalar, qaer — qaerlar kabi. masalan: siznikiga kim keldi?— кто пришёл к вам? siznikiga kimlar keldi?— кто пришёл к вам?— rus tilida какой, который so’roq olmoshlari otning rod, son va kelishik shakllariga moslashadi, o’zbek tilida esa bunday hodisa kuzatilmaydi. qiyoslang: rus tilida: o’zbek tilida: какой журнал? qanday jurnal? какая книга? qanday kitob? какое произведение? qanday asar? какие газеты? qanday gazetalar? которую книгу? qaysi kitobni? какой книгой? qaysi kitob bilan? …
3
’zini biriktirish bilan, rus tilida esa so’roq olmoshlariga ni- va ne- inkor yuklamalarini qo’shish bilan hosil qilinadi: hech kim — nikto, hech nima — nichto, hech kimni-ki — nichey, hech qanday — nikakoy kabi. rus tilida никто, ничто, ничей olmoshlari кто, что, чей olmoshlari kabi turlanadi: никто не приходил.— hech kim kelmadi. мама ничего не сказала.— onam hech nima degani yo’q. bo’lishsizlik olmoshlari predloglar (old ko’makchilar) bilan qo’llanganda, olmosh tarkibidagi ни- yuklamasi ayrim yoziladi: карим ни с кем не встречался.— karim hech kim bilan uchrashmadi. никакой olmoshi esa otga bog’lanib, uning rod, son va kelishik formalariga moslashadi: никакой дом dom — hech qanday uy. har ikki tilda ham gumon (noaniq) olmoshlari so’roq olmoshlariga turli affikslar qo’shish bilan hosil bo’ladi. xususan, o’zbek tilida gumon olmoshlari so’roq olmoshlaridan oldin alla- elementini yoki shu olmoshdan keyin -dir qo’shimchasini qo’shish bilan yasaladi: allakim, allanima, kimdir, nimadir kabi. rus tilida esa gumon olmoshlari ancha murakkab …
4
ydi: o’quvchilaringiz topshiriqni bajarishdi.— ваши ученики выполнили задание. ularning bolalari shu maktabda o’qiydi.— их дети учатся в этой школе. ravish turkumi ravish harakat va holatning belgisini yoki belgining belgisini ko’rsatuvchi so’z turkumidir. ravishlar o’zbek tilida ham, rus tilida ham ko’pincha fe‘lga bog’lanib, harakatning bajarilishidagi turli xil belgi va holatni anglatadi; gapda hol vazifasida keladi: o’zbek tilida ham, rus tilida ham ravishlar anglatgan ma‘nosiga ko’ra quyidagi turlarga bo’linadi: holat ravishlari (наречия образа действия): asta, sekin — медленно, тихо; tez, darrov, darhol — быстро, немедленно; arang, zo’rg’a — еле-еле; to’satdan — вдруг; qo’qqisdan, behosdan — внезапно; birga — вместе, совместно; do’stona — дружески kabi. holat ravishlari rus tilida как? каким образом? so’roqlariga javob bo’ladi. o’rin ravishlari (наречия места): oldinga, olga — врерёд; nariga, u yerga — туда; u yoqqa, bu yoqqa — tuda i syuda; bu yerda, shu yerda — здесь; bu yerdan, shu yerdan — отсюда; har yerda, har qaerda — …
5
vishlar сколько? в какой степени? so’roqlariga javob bo’ladi. o’zbek tilida holat ravishlarining ko’pchiligida formal ko’rsatkich yo’q. ravishlar, asosan, harakatning belgisini bildirib, gapda hol bo’lib keladi: u tez yurdi. men ko’p ishladim kabi. ammo ravishlar ba‘zan otga bog’lanib, gapda aniqlovchi bo’lishi ham mumkin: u tez odam. hozirgi vaqtda ko’p mutaxassislar oliy ma‘lumotga ega. rus tilida holat ravishlarining -o, -e, -и kabi shakl ko’rsatkichi bor, ular shu ko’rsatkichlari bilan sifatdan farqlanib turadi: хороший (sifat)—хорошо (ravish), красивый (sifat)— красиво (ravish), искренний (sifat)—искренне (ra-vish), русский (sifat) —по-русски (ravish) kabi. rus tilida дважды, трижды kabi miqdor ravishlari (наречия меры) bor. o’zbek tilida bu xil ravishlar yo’q, shu sababli bunday ma‘no sanoq songa marta, karra kabi numerativ so’zlarni biriktirish bilan ifodalanadi. har ikki tilda ayrim ravishlar daraja kategoriyasiga ega: tez — быстро, sekin — медленно; tezroq—быстрее, sekinroq— медленнее kabi. rus tilida shaxssiz gaplarning kesimi vazifasida keluvchi maxsus ravishlar ham bo’lib, ularga холодно, тепло, радостоно, весело, трудно, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "olmosh va ravish turkumlari"

1405688810_56320.doc olmosh va ravish turkumlari olmosh va ravish turkumlari reja: 1. olmosh va ravish turkumlari 2. ravish turkumi olmosh har ikki tilda ham mustaqil so’z turkumi bo’lib, ot, sifat, son o’rnida ishlatiladi. olmoshlarning ma‘nosi umumlashgan bo’lib, ular predmet, belgi va miqdorni ko’rsatish uchun xizmat qiladi. olmoshning konkret ma‘nosi nutqda, kontekstda aniqlanadi: o’zbek tilida: karim — talaba, u institutga bu yil kirgan. rus tilida: карим студент, он поступил в институт в этом году. olmoshlar ma‘no xususiyatlariga ko’ra o’zbek tilida sakkiz turga, rus tilida esa to’qqiz turga bo’linadi: o’zbek tilida rus tilida kishilik olmoshlari личные местоимения o’zlik olmoshi возвратное местоимение ko’rsatish olmoshlari указательное местоимение so’roq olmoshlari вопросительные ме...

Формат DOC, 106,0 КБ. Чтобы скачать "olmosh va ravish turkumlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: olmosh va ravish turkumlari DOC Бесплатная загрузка Telegram