ma’nodosh, shakldosh va zid ma’noli so’zlar

DOC 37,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1405679153_56182.doc ma’nodosh, shakldosh va zid ma’noli so’zlar reja: 1. so’zning ma’no munosabatiga ko’ra turlari. 2. so’zning shakl munosabatiga ko’ra bo’linishi. 3. ularning uslubiy xususiyatlari so’z ma’no munosabatiga ko’ra ma’nodosh,zid ma’noli,uyadosh, butun-bo’lak, tur-jins munosabatidagi so’zga , shakl munosabatiga ko’ra esa shakldosh va talaffuzdosh so’zga bo’linadi sinonimlar (ma’nodosh so’zlar)-grekcha synonumos yoki synonymon –“bir nomli” degan ma’noni bildiradi. sinonimiya til birliklarining o’zaro ma’no umumiyligiga ko’ra yuzaga keladi. sinonimiyada ikki va undan ortiq til birliklarining o’zaro ma’no munsabati mavjuddir. lug’aviy birliklar ham, grammatik birliklar ham sinonimik aloqaga kirisha oladi. 1. lug’aviy sinonimiya. bunda leksik hamda frazeologik birliklarning o’zaro uch xil sinonimik munosabatlari naazarda tutiladi. · leksik sinonimiya. bunda so’zlarning o’zaro sinonimik aloqasi kuzatiladi. m: inoq, ahil, qadrdon, totu, ittifoq, qalin, apoq-chapoq. · frazeologik sinonimiya. bunda iboralarning o’zaro sinonimik aloqasi kuzatiladi. m: bahri ochildi, dimog’i chog’ bo’ldi, kayfi chog’ bo’ldi. · leksik-frazeologik sinonimiya. bunda so’z bilan iboraning o’zaro sinonimik aloqasi kuzatiladi. m: yuragi yorildi, o’takasi …
2
, jo’shmoq, yonmoq – fe’l. sinonim so’zlar ayni bir birlashtiruvchi ma’noga ega bo’lishi bilan birga quyidagi jihatlarga ko’ra farqlanib turadi: 1) ma’no qirrasiga ko’ra, 2) uslubiy jihatiga ko’ra, 3) nutqiy xoslanishiga ko’ra. shunga ko’ra sinonimlarning quyidagi turlari mavjud: 1. ideografik sinonimlar. bu turdagi sinonimlar o’zaro ma’no qirrasiga ko’ra farqlanadi. m: aniq, ravshan, yorqin so’zlari bir sinonimik qatorda birlashsa ham, belgi darajasi aniqqa nisbatan ravshanda, ravshanga nisbatab yorqinda kuchlidir. 2. uslubiy sinonimlar. bu turdagi sinonimlar o’zaro uslubiy baho buyoqdorligi jihatidan farqlanadi. m: gavdali - neytral, jussali, barvasta, norg’ul, qomatdor – ijobiy buyoq, barzangi - salbiy buyoqqa ega. 3. nutqiy sinonimlar. bu turdagi sinonimlar o’zaro nutqiy xoslanish belgisiga ko’ra farqlanadi. m: nur – umumnutqqa xos, yog’du – badiiy nutqqa xos so’z. 4. kontekstual sinonimlar. sinonimlar til birliklar orasidagi munosabat asosida to’qiladi. leksik qo’llash asosida sinonimiya hosil bo’lmaydi. chunki leksik qo’llash leksik ma’no deb qaralmaydi. leksik ma’no bilan leksik qo’llash orasidagi sinonimik munosabat …
3
razeologik omonimiya: boshiga ko’tarmoq 1) qattiq shovqin qilmoq, 2) yuksak darajda hurmat qilmoq. 2. grammatik omonimiya . bunda grammatik birliklarning omonimiyasi nazarda tutiladi: olma fe’lning bo’lishsiz shakli yasovchi –ma qo’shimcha yasama fe’ldan sifat yasovchi –ma qo’shimcha. omonim so’zlar bir so’z turkumi doirasida ham, har xil so’z turkumi doirasida ham uchraydi. omonimlar bir xil so’z turkumiga tegishli bo’lganda, ular barcha grammatik shakllarida ham omonimik munosabatga kirisha oladi. m: o’t (maysa)- o’t (olov). o’tim, o’ting, o’ti, o’tni, o’tlar. omonimar turli so’z turkumlaridan bo’lganda esa grammatik shakllar qo’shilganda omonimlik xususiyatini yo’qotadi. m: o’t (maysa) – o’t (harakat). o’tni o’r. chegaradan o’tdim. omonimlar bilan ko’p ma’noli so’zlarning farqi. ko’p ma’noli so’zlar ma’znolari bir-biri bilan uzviy bog’liq bo’lgan bitta so’zga nisbatan qo’llaniladi, ular bir so’z turkumi doirasida bo’ladi. omonimlar ma’nolari bir-biriga bog’liq bo’lmagan hatto turli so’z turkumlariga tegishli bo’lgan bir qancha so’zlarga nisbatan ishlatiladi. omonimlar she’riyatimizda tuyuq janrida tajnis san’ati bo’lib keladi. til birliklarining o’zaro …
4
nonim so’zning lug’aviy ma’nosi nima? · leksik sinonimlarga izoh bering, misol keltiring. · frazeologik sinonimlarga misol keltiring. · morfologik sinonimlarga misol keltiring, izohlang. · to’liq sinonim nima? ma’noviy sinonim nima? · antonimga ta’rif bering, misollar keltiring. · lug’aviy antonimlarga izoh bering, misollar keltiring. · grammatik antonimlarga misol keltiring. · omonim nima? omonim va ko’p ma’noli so’zning farqini izohlang. · grammatik omonimiyaga misollar keltiring. · tuyuqdagi omonim so’zlarni izohlang. adabiyotlar: 1. o’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining “davlat tili” “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” haqidagi qonunlari. “xalq ta’limi”. 2. ne’matov h., bozorov o. til va nutq. t. 1993. 23 hozirgi o’zbek adabiy tili. t. 1996 3. azizov o. tilshunoslikka kirish. t. 1963. 4. mirzayev m., usmonovs., rasulov r. o’zbek tili. t. 1979. 1-2 5. shodmonov e., nafasov t. hozirgi o’zbek tili. laboratoriya mashqlari. t. 1986 6. www.ziyonet.uz
5
ma’nodosh, shakldosh va zid ma’noli so’zlar - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ma’nodosh, shakldosh va zid ma’noli so’zlar"

1405679153_56182.doc ma’nodosh, shakldosh va zid ma’noli so’zlar reja: 1. so’zning ma’no munosabatiga ko’ra turlari. 2. so’zning shakl munosabatiga ko’ra bo’linishi. 3. ularning uslubiy xususiyatlari so’z ma’no munosabatiga ko’ra ma’nodosh,zid ma’noli,uyadosh, butun-bo’lak, tur-jins munosabatidagi so’zga , shakl munosabatiga ko’ra esa shakldosh va talaffuzdosh so’zga bo’linadi sinonimlar (ma’nodosh so’zlar)-grekcha synonumos yoki synonymon –“bir nomli” degan ma’noni bildiradi. sinonimiya til birliklarining o’zaro ma’no umumiyligiga ko’ra yuzaga keladi. sinonimiyada ikki va undan ortiq til birliklarining o’zaro ma’no munsabati mavjuddir. lug’aviy birliklar ham, grammatik birliklar ham sinonimik aloqaga kirisha oladi. 1. lug’aviy sinonimiya. bunda leksik hamda frazeologik birliklarning o’zar...

Формат DOC, 37,0 КБ. Чтобы скачать "ma’nodosh, shakldosh va zid ma’noli so’zlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ma’nodosh, shakldosh va zid ma’… DOC Бесплатная загрузка Telegram