sinonimik qatorlarda darajalanish munosabati

DOCX 36 sahifa 79,9 KB Bepul yuklash

36 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 79,9 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 36

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 36

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: sinonimik qatorlarda darajalanish munosabati mundarija kirish 2 asosiy qism 3 1. sinonimlarning o‘rganilishi va sinonimik qatorlarda darajalanish muammolari. 3 2. sinonimlarning semantik munosabati 19 3. sinonimik qatorni tuzishda bosh so‘zni tanlash mezonlari 25 4. zamonaviy tilshunoslikdagi sinonimlik hodisasi haqidagi qarashlar 28 xulosa 33 foydalanilgan adabiyotlar 34 kirish mavzuning dolzarbligi: dunyodagi barcha tillarning asosini so’z tashkil etadi. shuningdek insonlarning nutqi ham aynan shu so’zlarning qo’llanilishiga bog’liq. nutqimizning ravon bo’lishi va so’zlagan so’zlarimizning takrorlanmasligi uchun so’z boyligimiz ko’p bo’lishi va sinonim so’zlarni qo’llashimizga bog’liq desak mubolag’a bo’lmaydi va til birliklarining bir xil ma’noga ega bo’lish hodisasasi sinonimiya deb ataladi. sinonimiyaning birligi bir umumiy ma’noga ega bo’lgan so’zlar deyiladi ya’ni, sinonimlardir. sinonim so`zlar shunchaki xashamdorlik emas, balki …

2 / 36

v deb ham atashadi. stilistik sinonimlar stilistik xususiyatiga ko`ra turli hil ma`noni anglatadi. masalan: to help - to aid - to assist yordamlashmoq ma`nosini anglatadi. yuqoridagi ta`riflarga ko`ra, sinonimiya asosan semantik ko`rinish har qanday xolatda ham sinonimlarni belgilash stilistik me`zonlar, boshqa me`zonlar va birikadigan sof semantik me`zonlar asosida amalga oshiriladi. sinonimlar doim kutilmagan birliklarni yoki logik ma`nolarni beradi, shuning uchun sinonimik takrorlash asarni stilistik jixatdan bezaydi. ideografik sinonim tarjimon eng to`n xolatda til birliklarining takrori natijasida yuzaga keladigan ifoda kambag`alligi, rangsizligidan qochish uchun foydalanadi. sinonimlar qator bir necha so`zdan iborat bo`lishidan qat`iy nazar unda bir so`z asosiy shu sinonimik qatorning harakterini belgilovchi so`z bo`ladi. bu so`z dominanta deb yuritiladi. sinonimlik qatorining chegarasini belgilashda shuningdek undagi har bir so`zning o`ziga xos xususiyatini ochishda shu qutordagi asosiy so`zni to`g`ri belgilash muhim rol o`ynaydi. sinonimik qatorda ma`no xajmi boshqalrnikiga nisbatan keng bo`lgan so`z asosiy so`z xisoblanadi. sinonimik qatorning chegarasini belgilashda asosiy so`z hisobga …

3 / 36

arli ravishda ifodalash uchun chizma jadvallar va rasmlar berildi.ishga qo‘yilgan maqsadga erishishi uchun to‘plangan adabiyotlar manbalarning nomlari va elektron manzillari keltirildi. asosiy qism 1. sinonimlarning o‘rganilishi va sinonimik qatorlarda darajalanish muammolari. “o‘zbek tilining izohli lug‘ati”da sinonim, sinonimik, sinonimika , sinonimiya terminlariga quyidagicha ta’rif berilgan: sinonim (yun- bir xil nomli) tilsh. shakli bir xil, ma’nosi esa bir xil yoki biroz farqli bo‘lgan til birliklari qatoridagi bir xil til birligi. sinonimik tilsh. bir-biriga sinonim bo’lgan ma’nodosh. sinonimik so’zlar. sinonimika tilsh. 1.biror tilning sinonimlari majmui. o’zbek tili sinonimikasi. 2. leksikologiyaning sinonimlarni o’rganuvchi bo’limi. sinonimiya yun ( bir xil nomga egalik) tilsh. til birliklarining ma’no jihatidan yaqinlik, ma’nodoshlik hodisasi. [footnoteref:1] [1: о‘zbek tilining izohli lug‘ati. 5 jildli. 3-jild. – toshkent: «о‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» davlat ilmiy nashriyoti, 514-bet. ] h.jamolxonov “hozirgi o’zbek adabiy tili” kitobning “ leksik sinonimiya” qismida “sinonimlar nutqda muhim uslubiy vosita sanaladi: ular nutqning ravon va ta’sirli bo’lishni, fikrning aniq va obrazli …

4 / 36

g u yoki bu turiga xoslanganligi bilan farqlanadigan sinonimlar. sinonimlarning turli xususiyatlarini o’rganish sohasida o’zbek tilshunosligida bir qator yutuqlarga erishilgan. shunga qaramasdan, akademik azim hojiyev sinonimlarning o’rganilishi tarixi haqida quyidagicha mulohaza bildiradi: “sinonimlar turli tillarda turli darajada o’rganilgan. bu masala ayrim tillarda ancha to’la o’rganilgan bo’lsa, ayrim tillarda, jumladan, o’zbek tilshunosligida deyarli ishlanmagan. tilshunoslikda bayon qilingan fikrlar bir-biriga ko’p hollarda mos kelmaydi. bu holat, avvalo, sinonimlarning ta’rifida ko’zga tashlanadi”. [footnoteref:3] [3: oxunjonova o. ta’lim bosqichlarida sinonimlar mavzusini о‘qitish metodikasi. pedagogika fanlari nomzodi dis. avtoreferati. – toshkent: 2009, 8-bet. ] sinonimlar va ulardan foydalanishga e’tibor uzoq davrlardan boshlangan. o‘z davrida buyuk mutafakkir va shoir, tilshunos va adabiyotshunos olim alisher navoiy “muhokamat ul-lug‘atayn” asarida sinonim so‘zlarning nutqni boyitishdagi rolini chuqur tahlil qilib bergan edi. o‘zbek tilshunosligida frazeologik- sinonimlarning turli xususiyatlarini o‘rganishga e’tibor xx asrda ancha kuchayganligi kuzatiladi. rus tilshunosligida xx asrda sinonimiya hodisasi bo‘yicha qilingan ishlar ko‘lami jahon tilshunosligida qilingan ishlarga nisbatan …

5 / 36

gan bir qator qarashlarni o‘rganib chiqqan holda sinonimiya hodisasiga o‘ziga xos ta’rif berdi. professor yo.tojiyev xx asrning 70-yillaridan so‘ng rus va evropa tilshunosligida paydo bo‘lgan ta’riflar, talqinlarga suyangan holda, faqat lug‘aviy sinonimlarnigina nazarda tutmasdan, umuman, bu hodisaga nisbatan boshqa bir ta’rif berishga harakat qildi. a.hojiev "birlashtiruvchi ma’nosi bir xil, talaffuz va yozilishi, shuningdek, qo‘shimcha ma’no ottenkalari har xil bo‘lgan so‘zlar sinonim hisoblanadi" desa, yo.tojiev "tildagi alohida olingan birliklarning ayrim ma’nolariga ko‘ra teng kelib qolishidan hosil bo‘lgan til hodisasi sinonimlar deb ataladi" , deydi. r.r.sayfullayeva, b.r.mengliyev, g.h.boqiyeva, m.m.qurbonova, z.q.yunusova, m.q.abuzalovaning “hozirgi o‘zbek adabiy tili” nomli darsligining “leksik-semantik munosabatlar” qismida sinonimik munosabatlarga doir qimmatli fikrlar bildirilgan. professor s.karimov “o‘zbek tilining badiiy uslubi» nomli monografiyasida sinonimlar to‘g‘risida e’tiborli fikrlarni bildirgan. [footnoteref:4]sinonimlar bir tushunchani turli xil ma’no nozikliklari bilan ifoda qilishda undan foydalanuvchilar, xususan, shoir va yozuvchilar, jurnalistlar uchun muhim imkoniyatlardan biridir. [4: karimov s. о‘zbek tilining badiiy uslubi. monografiy. (mas’ul muharrir – о‘zbekistonda …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 36 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"sinonimik qatorlarda darajalanish munosabati" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: sinonimik qatorlarda darajalanish munosabati mundarija kirish 2 asosiy qism 3 1. sinonimlarning o‘rganilishi va sinonimik qatorlarda darajalanish muammolari. 3 2. sinonimlarning semantik munosabati 19 3. sinonimik qatorni tuzishda bosh so‘zni tanlash mezonlari 25 4. zamonaviy tilshunoslikdagi sinonimlik hodisasi haqidagi qarashlar 28 xulosa 33 foydalanilgan adabiyotlar 34 k...

Bu fayl DOCX formatida 36 sahifadan iborat (79,9 KB). "sinonimik qatorlarda darajalanish munosabati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: sinonimik qatorlarda darajalani… DOCX 36 sahifa Bepul yuklash Telegram