gap bo‘laklarining uyushishi

DOC 54,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405653087_56006.doc gap boâlaklarining uyushishi reja: 1. gapning uyushiq boâlaklari 2. uyushgan soâzshakllar 3. uyushiq kesimlarning oâziga xos xususiyatlari 4. tenglanish qatorida bogâlovchilar gapning uyushiq boâlaklari. gap oâzaro teng bogâlanishga ega soâzlar bilan ham kengayishi mumkin: bodomlar, shaftolilar va oâriklar gulladi. bu gapdagi bodomlar, oâriklar, shaftolilar soâz shakllari sintaktik mazmun jihatdan biri ikkinchisiga tobe boâlmasdan, teng aloqaga kirishgan va bu aloqa teng bogâlovchilar yoki ohang vositasida amalga oshirilgan. bunday tenglanish qatorini hosil qilgan soâz shakllar bir kengayuvchi soâzshaklga tobelanib, sintaktik jihatdan bir xil mavqega ega boâladi. bunday soâzshakllar uyushiq soâzshakllar deyiladi. tenglanish qatori gapda har qanday sintaktik mavqeni egallashi mumkin. kesim: siz aqlli va tadbirkorsiz. ega: goâyo navoiy va boyqaro qarshimda edi. hol: suv oâynoqlab, koâpiklanib oqardi. toâldiruvchi: u qalam, daftar, ruchka oldi. aniqlovchi: nasibaning va karimaning opalari keldi. undovlar: aziz doâstlar, yurtdoshlar sizlarni sogâinib yashadim. koârinadiki, gapning konstruktiv boâlaklari ham, nokonstruktiv boâlaklari ham uyushishi mumkin. uyushiq soâzshakllar bir butun holda, …

nish qatori aâzolarining har biri har xil lisoniy-sintaktik oârinlarning toâldiruvchilaridir. xususan, mazkur gapdagi xar joyda soâz shakli gap lisoniy strukturasidagi hol oârnini toâldirsa, har kimga soâzshakli gap markazidagi atov birligi (w) ning kengaytiruvchisi, gap lisoniy strukturasiga bevosita daxldor boâlmagan uzvdir. tenglangan soâz shakllarining har biri kengaygan boâlishi ham mumkin: 1.u dengiz qiyofasini kasb etgan keng paxtazorga va undagi marra uchun kuyib-pishayotgan terimchilarga uzoq tikildi. 2.shoâx yigitlar, erka qizlar quvnashar. uyushgan soâzshakllar. uyushgan soâzshakllar har doim sintaktik mavqe va morfologik shakllanish jihatidan bir xil boâladi. ular boshqa soâz bilan bogâlanishda tenglik saqlaydi. ammo ularning qanday soâz bilan ifodalanishi - soâz turkumlari jihatdan bir xil boâlishi va, demak, bir xil soâroqqa javob boâlishi shart emas: seni (olmosh) va salomatning ukasini (ot) taqdirlashadi. uyushgan soâzshakllarining oxirgisi tegishli grammatik shaklni olib, oldingilari olmagan boâlishi ham mumkin: maydonni begona oât, tosh va har xil chiqindilardan tozaladik. bunda uyushgan soâzshakllarining oxirgisi (chiqindilardan) chiqish kelishigi bilan shakllangan. …

nash) ohangisiz ular uyushmagan kengaytiruvchilardir. demak, sintaktik mavqe, grammatik shakl bir xilligi va uyushtiruvchi ohanga egalik uyushgan tenglanish qatorining zaruriy belgisidir. uyushiq kesimlarning oâziga xos xususiyatlari. uyushgan ega, hol, toâldiruvchi va aniqlovchilarda tegishli grammatik shakl har bir soâz shaklda alohida-alohida mavjud boâlishi ham, faqat oxirgisida boâlib, oldingilarida boâlmasligi ham mumkin. biroq uyushgan kesimlarda kesimlik shakllari bilan faqat o x i r g i k ye s i m shakllangan, boshqalari esa bu qoâshimchalarni olmagan boâladi. 1.bizning yoshlar dono va zukkodirlar. 2.doâkondorlar molini maqtab va xaridorlarni chorlab turardilar. 3.voqea sodir boâlgan joyga zudlik bilan borishimiz va masalaga oydinlik kiritishimiz lozim. soâz kesimlik koârsatkichlari bilan shakllangan va kesimlik sintaktik pozitsiyasini egallagan boâlsa, u alohida hukm va tugal maâno ifodalaydi va gap hosil qiladi. yuqorida keltirilgan gapda ham uyushgan kesimlarning barchasi pm koârsatkichlari bilan shakllantirilganda, ularning har biri alohida-alohida gapni hosil qiladi va natijada qoâshma gap vujudga keladi. qiyoslang: 1.siz aâlochi va jamoatchi …

lagaydirman. bu gapda kesimlik koârsatkichlarini ikkala soâzshakl uchun bitta qilib boâlmaydi: itingdur va boâzlagaydirman kabi. uyushiq kesimlarning oldin turganlari -i(b) shaklli ravishdosh bilan ifodalanganda hol bilan monand boâlib qoladi: 1.u koârqib baqirib yubordi. 2.u shoshib, bilib, sayray boshladi. har ikkala qoâllanishda ham feâl soâzshakllar bir-biriga oâxshaydi. biroq gaplardan birinchisida feâllar hol (koârib) va kesim (baqirib yubordi) vazifalarida. keyingi gapda esa uyushiq kesimlar mavjud. biroq birinchi gapda uyushiqlikning zaruriy belgisi - uyushtiruvchi ohang mavjud emas. tenglanish qatorida bogâlovchilar. tenglanish qatori bogâlovchili yoki bogâlovchisiz boâlishi mumkin. bogâlovchisiz qator faqat ohang yordamida hosil qilinadi: 1.karima, salima, halima boqqa joânadilar. 2. u tanib, bilib, soâray boshladi. bogâlovchili qator bogâlovchi vositalar yordamida hosil qilinadi: 1.eshikdan yosh yigit va chol kirib keldi. 2. farzandlarimiz dono va baxtiyordirlar. tenglanish qatori nisbatan cheklanmagan miqdordagi aâzolardan yoki cheklangan aâzodan tashkil topishi mumkin. bu aâzolararo munosabatlarning turi bilan bogâliq. shunday tenglanish qatori mavjudki, bunda bemalol qatorni toâldirish, yangi aâzolar bilan …

, mazmunga putur yetmaydi. yopiq tenglanish qatorida tartib koâpincha qatâiy boâladi. bogâda shaftoli, olma, balki nok ham oâsadi gapi bogâda nafaqat nok, balki olma ham oâsadi koârinishini olsa, avvalgi mazmunni bermaydi. (qiyoslang: pishirib yedi- yeb pishirdi, toây va tamosha, tamosha va toây). baâzi bogâlovchilar faqat ochiq qatorni, baâzilari esa faqat yopiq qatorni tashkil etadi. ayiruv bogâlovchilar ochiq qatorni tashkil qiladi: 1.biz uchun parvoz yo hayot, yo mamot, yo najot, halokat ishi boâlmogâi lozim. 2.bunda bor na ofat, na gâurbat, na gâam. biriktiruv va zidlov bogâlovchilari yo yopiq qatorni tashkil etadti, yoki qatorni yopadi. yopiq qatorni tashkil etish: gullar va maysalar ajib bir guzallik baxsh etardi. qatorni yopish: gullar, rayhonlar va maysalar ajib bir goâzallik baxsh etardi. tenglanish qatorining har ikkala turi - ochiq qator ham, yopiq qator ham bogâlovchisiz ham boâlishi mumkin. bogâlovchili ochiq qator. ayrim bogâlovchilar tenglik munosabatiga kirishayotgan har bir soâzshakl uchun qoâllanilib, qatorni bemalol davom ettirish mumkin: …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"gap bo‘laklarining uyushishi" haqida

1405653087_56006.doc gap boâlaklarining uyushishi reja: 1. gapning uyushiq boâlaklari 2. uyushgan soâzshakllar 3. uyushiq kesimlarning oâziga xos xususiyatlari 4. tenglanish qatorida bogâlovchilar gapning uyushiq boâlaklari. gap oâzaro teng bogâlanishga ega soâzlar bilan ham kengayishi mumkin: bodomlar, shaftolilar va oâriklar gulladi. bu gapdagi bodomlar, oâriklar, shaftolilar soâz shakllari sintaktik mazmun jihatdan biri ikkinchisiga tobe boâlmasdan, teng aloqaga kirishgan va bu aloqa teng bogâlovchilar yoki ohang vositasida amalga oshirilgan. bunday tenglanish qatorini hosil qilgan soâz shakllar bir kengayuvchi soâzshaklga tobelanib, sintaktik jihatdan bir xil mavqega ega boâladi. bunday soâzshakllar uyushiq soâzshakllar deyiladi. tenglanish qatori ...

DOC format, 54,0 KB. "gap bo‘laklarining uyushishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: gap bo‘laklarining uyushishi DOC Bepul yuklash Telegram