jahon xalqlari klassifikatsiyasi

DOC 77.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405661535_56096.doc jahon xalqlari klassifikatsiyasi jahon xalqlari klassifikatsiyasi reja: 1. jahon xalqlari klassifikatsiyasi. 2. etnografiaga oid maxsus terminlar, tadqiqotlar va asosiy muammolar. odatda xalqlar muayyan hududda joylashadilar. ammo tili yoki maishiy-madaniy jihatdan yaqinligi bilan ajralib turgan ayrim elatlarning o’zaro milliy aralashish jarayoni doimo sodir bo’lib turgan, etnik jihatdan chegaradosh xalqlar orasida esa bu jarayon ayniqsa ko’p bo’lgan. hozir jahon aholisi o’z ijtimoiy - iqtisodiy va siyosiy tuzimiga qarab, turli tipdagi etnoslardan millat, xalq, qabilaviy birikma yoki ayrim qabilalardan iboratdir. tarixiy jihatdan eng ilk etnos tipi ibtidoiy jamoa qabilasi bo’lib, u dastlab bir necha qarindosh-urug’lardan tashkil tolgan edi. hozirgi davrdagi qabilalar o’z ijtimoiy iqtisodiy va madaniy darajasi bilan ulardan tubdan ajralib turadilar. bu qabilalar bir necha yuz kishidan milliongacha yetadigan holidan iborat bo’lib, ularda ibtidoiy tuzum elementlari sarqit sifatida saqlangan. qabilaviy munosabatlar asosan ko’chmanchi va yarim ko’chmanchi xalqlarda ko’proq saqlanib qolgan. jahondagi etnik jarayon nihoyatda murakkab bo’lib, fanda qabul qilingan an’anaviy qabila, …

tlardir. erondagi gebrlar yoki xitoydagi musulmon makroetnos sifatida guruhlarni tashkil qilganlar. jaxonda ikki tilli etnoslar ham kam emas, masalan, bir irqdagi belgiya va shveytsariya axolisi ikki yoki uch tilda gaplashadi. ilgari mustamlaka bo’lgan osiyo va afrika mamlakatlarining. deyarli hammasida ikki tip - mahalliy va rasmiy davllat tillari mavjud. hindistonda rasmiy hind tili bilan birga yuzlab boshqa tillar ham bor, pokistonda urdu, indoniziyada - baxsa-indonisiya, filippinda — tagalog, afrika mamlakatlarining ayrimlarida rasmiy ingliz yoki fransuz tillari bilan bir qatorda mahalliy xalq so’zlashadi. tillarning geografik chegaralari doimo o’zgarib turgan. agar arab tili paydo bo’lgan vaqtda (vii asrdan oldin) undan faqat arab yarim orolining janubidagina yashovchi qabilalar foydalangan bo’lsa, hozir bu tilda shimoliy afrika va janubiy-sharqiy osiyoda joylashgan juda ko’p xalqlar so’zlashadi. yoki ingliz tilini olsak, unda dastlab faqat britaniya orolidagi ahali so’zlashgan bo’lsa hozir yevropa va shimoliy amerika aholisining beshdan bir qismi avstraliya va yangi zellandiya xalqlari asosan shu tilda so’zlashadilar. kichkina …

aydi (xindiston, eron, avg’oniston, nigeriya va hokazo). hindevropa xalqlarining dastlabki ajdodlari mamlakatdan tashqarida, qisman shimoliy kavkaz, qora dengiz va kaspiy sohillarida shakllangan, keyin sharq va janubiy tomonga ko’chib, mahalliy etnoslar bilan aralaishib ketgan. mazkur til oilasiga oid slavyanlar, beloruslar va qisman tarqoq holda joylashgan polyaklar va bulg’orlar, letpgo-litva turkumiga litvaliklar va latishhlar, eron turkumiga tojiklar va asetinlar, mustakt turkum hisoblangan armanlar, roman turkumiga moldovanlar, xindoriy turkumiga lo’lilar kiradi. slavyan tilidan keyingi o’rinda eng katta turkum - turkiy tilda so’zlaishadigan asosan hozirgi joylashgan - territoriyada uzoq davr davomida shakllangan oltoy oilasiga (o’zbeklar, qozoqlar, tatarlar, boshqirdlar, ozarbayjonlar, turkmanlar, qirg’izlar, chuvaitar, yokutlar, qoraqolpoqlar va hokazalar) xalqlaridir. ayniqsa, kavkaz til oilasini tashkil etadigan kartvele turkumi (gruzinlar) adigey-abxaz (kabardin, cherkas, adigey, abxaz), naxs (chechen-ingugalar) va ko’p millatli dog’iston tsh turkumlari eng qadimiy murakkab elat va xalqlar tilidir. shaqkda o’rnashgan buryatlar va qallmoqlar mo’g’ul til turkumiga, sibir va uzoq sharqdagi evenklar, evenlar, nanaylar, udegeylar, orochilar, tunguslar …

millatidan iborat. chet el yevropada yashovchi deyarli yarim milliard aholining ko’pchiligi (o’ndan to’qqiz qismi) hindevropa til oilasining uchta yirik til turkumi — roman, german va slavyanlardan iborat. qolgan katta qismi grek, kelt va alban til turkumlariga oid va qisman ural til oilasiga kirgan finno-ugor til turkumining vakillaridir. german til turkumiga janub va g’rbda yashovchi italyanlar, fransuzlar, vallonlar, ispanlar, partugallar, ruminlar kiradi. sharqiy va janubiy-sharqiy yevropada slavyan tillarida so’zlashuvchi chexlar, slavaklar, polyaklar, lujichanlar, bolgarlar, chernogorliklar, xorvatlar, makedoniyaliklar, bosniyaliklar yashaydi. german tilida so’zlashadigan avstrayaliklar, nemislar, gollandlar, flamandlar, shvedlar, norveglar, daniyaliklar, ispanlar, inglizlar, lyuksemburgliklar, elzasliklar va qisman shvetsariyaliklar markaziy g’arbiy va shimoliy yevropada yashovchilar. jahon aholisining yarmiga yaqini osiyoda joilashgan bo’lib, mingdan ortiq etnik tuzilishi, tili, madaniy iqtisodiy darajasi va maiishiy turmushi bilan bir biridan farq qiladigan turli elat va xaqklar yashaydi. osiyoning ko’p qismi odamning vatani (ya’ni antropogenez) dir. bu yerda juda ko’p dastlabki qadimiy tilllar, asosiy irqlar shakllangan, qadimgi madaniyat markazi, …

akkab. masalan, faqat hindistonning o’zida 1652 xil til va turli shevalar mavjud. eng qadimgi tip oilasiga oid dravid, munda, xitoy - tibet, tay, avstroosyo, avstroneziya, semit - xamit va hind - yevropa xalqpari ham osiyo qit’asida yashaydi. oltoy til oilasiga hozirgi mongoliya va shimolii xitoyba paydo bo’lib, keyin boshqa yerlarga tarqalgan. odamzotning dastchabki vatani xhsoblangap chet el osiyosida dastlab asosiy irqlar shakllangan bo’lib, bu yerda yevropeoid, mongoloid, negroid va hatto veddoavstroloid irqlarintg xam vakillari mavjud. evropa qit’asidan uch xissa katta territoriyaga ega bo’lgan afrikaning etnik qiyofasi tabiati singari boy va rang-barangdir. chet el olimlari uni ilgari «qora qit’a» deb atab, etnik tuzilishi o’zaro bog’lik bo’lmagan turli qabialardan iborat deb noto’g’ri tariflaganlar. albatta mustamlakachilikning asosiy ob’ekti bo’lgan, vatandan mahrum etilgan yuz minglab negrlarni qul qilib sotgan afrika qit’asi bir necha asrlar davomida taraqqiyotdan chekkada qolgan edi. lekin bu yerda bir necha millionli (misrliklar, jazoirliklar, marokashliklar, amxaraliklar) hozirgi millatlar, yirik xalq va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "jahon xalqlari klassifikatsiyasi"

1405661535_56096.doc jahon xalqlari klassifikatsiyasi jahon xalqlari klassifikatsiyasi reja: 1. jahon xalqlari klassifikatsiyasi. 2. etnografiaga oid maxsus terminlar, tadqiqotlar va asosiy muammolar. odatda xalqlar muayyan hududda joylashadilar. ammo tili yoki maishiy-madaniy jihatdan yaqinligi bilan ajralib turgan ayrim elatlarning o’zaro milliy aralashish jarayoni doimo sodir bo’lib turgan, etnik jihatdan chegaradosh xalqlar orasida esa bu jarayon ayniqsa ko’p bo’lgan. hozir jahon aholisi o’z ijtimoiy - iqtisodiy va siyosiy tuzimiga qarab, turli tipdagi etnoslardan millat, xalq, qabilaviy birikma yoki ayrim qabilalardan iboratdir. tarixiy jihatdan eng ilk etnos tipi ibtidoiy jamoa qabilasi bo’lib, u dastlab bir necha qarindosh-urug’lardan tashkil tolgan edi. hozirgi davrdagi qabilalar o...

DOC format, 77.5 KB. To download "jahon xalqlari klassifikatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon xalqlari klassifikatsiyasi DOC Free download Telegram