Orqaga

davlat tili, xalqaro til, somoniylar sulolasi, fors tojik adabiy tili, xuroson dialekti. fors-tojik tilining normalari

DOC 48,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405600462_55916.doc davlat tili, xalqaro til, somoniylar sulolasi, fors tojik adabiy tili, xuroson dialekti davlat tili, xalqaro til, somoniylar sulolasi, fors tojik adabiy tili, xuroson dialekti. fors-tojik tilining normalari reja: 1. arab istilosidan so‘ng arab xalifatligi hududida arab tili va uning o‘rni. 2. somoniylar davrida fors-tojik tilida yaratilgan badiiy va ilmiy adabiyot. 3. mumtoz fors adabiy tilining dialektologik asosi. arab istilosidan so‘ng arab xalifatligi hududida arab tili va uning o‘rni hijriy 81-yil, milodiy 700/707-yildan boshlab arab tili davlat tili deb e’lon qilingan edi. viii asrga kelib xalifat tarkibiga kiruvchi xuroson va movarannahr maydonida arab tilidan faqat xalifat vakillari emas, balkim yerlik hukumronlar ham foydalana boshlashdi. viii-xi asrlarda arab tilidan faqat ish yuritish uchun foydalanibgina qolmay, balkim adabiy til sifatida ham foydalanildi. shu davrda yashagan yerlik olimlar: matematik al-xorazmiy (780-847-y.); farg‘onalik astronom al-farg‘oniy (1x asr); faylasuf al-farobiy (x asr;) mashhur tilshunos mahmud koshg‘ariy (x1 asr); ibn xo‘rdodbeh (820-912-y.); ensiklopedist alloma al-beruniy (973-1048-y.) …
2
adabiyotni yaratish, buning uchun esa yozuv zvrurligi sezildi. bu haqda «tarix-e seiston»da eslatib o‘tilgan. somoniylar davrida fors tojik tilida yaratilgan badiiy va ilmiy adabiyot arab xalifaligi bilan bevosita bog‘liq bo‘lmagan feodal davlatlar. tohiriylar (821-873); saffariylar (873-903); somoniylar (875-999) davrida fors adabiyoti arab alifbosi asosida yaratila boshlandi. ayniqsa, somoniylar davrida yozma adabiyot gullab-yashnadi. bu davrda fors-tojik tili somoniylar davlatining rasmiy tiliga aylandi. uning poytaxti buxoro shahrida fors yozma adabiyotining yulduzlari rudakiy (ix asr oxiri va x asr boshi), abul xasan shahid balxiy, abu mansur muhammad ibn ahmad daqiqiy va abu shukur balxiylar yashab ijod qildilar. dunyoning eng ulug‘ shoirlaridan biri abul qosim firdavsiy (933/934 – 1020/1025) ham somoniylar sulolasi bilan bevosita bog‘liqdir. fors (tojik) adabiy tilining siyosiy va madaniy hayotga kirib kelishi va arab tilining asta-sekin siqib chiqarilishi arab tili, eng avvalo, she’riyatda (poeziya) o‘z o‘rnini fors tiliga bo‘shashib berdi. chunki shoirlar o‘z hukumronlarini madh etib, tevarak atrofga uni ko‘z-ko‘z qilar …
3
iy arab tilidan mumtoz fors tiliga tarjima qilgan. amir mansur ibn nuhning farmoniga ko‘ra «tafsir» fors tiliga (parsi-yi dari-yi rahi rast) tarjima qilingan. o‘rta osiyoda ham shunday ahvolni ko‘ramiz. 933-934-yillarda nurshahi tomonidan arab tilida yozilgan «tarixi-buxaro» 1128 yilda fors tiliga tarjima qilingan va 1178-yilda qayta tahrir bilan yana tarjima qilingan. arab alifbosi asosida tus hokimi abu mansurning farmoniga ko‘ra yerli aholining og‘zaki nasriy ijodi bir to‘plam sifatida kitob holiga keltirilgan. muallifi noma’lum bo‘lgan «udud al-a’lam». 982-983-yillarda guzgan (afg‘onistonning shimoliy-g‘arbiy qismida) maydonga kelgan. bunday misollarni ko‘plab keltirish mumkin. mumtoz fors adabiy tilining dialektologik asosi g‘arbiy erondan tortib to sharqiy turkistongacha bo‘lgan maydonga tarqalgan fors tili o‘z-o‘zidan hududiy shevalarga bo‘lingandi. x asrda yashagan arabiyzabon geograf muqaddasiy xuroson, seyiston va movarannahrni yaxshi bilagan. u bu viloyatlarda fors (tojik) tilining nishopur, bust, mavr, balx, hirot, buxoro, samarqand, shosh, farg‘ona shevalari mavjudligini ta’kidlab o‘tgan. uning yozishicha, tus va nisa shevalari bir-biriga juda yaqin, seraxs va …
4
movarannahr shevalari asosida shakllanganini ta’kidlab o‘tishadi. mumtoz fors adabiy tili o‘zining leksik, semantik fonetik va grammatik til normalariga ega edi. (ye.e.bertels). xv asrgacha fors va tojik adabiy tillarining til xususiyatlari bo‘yicha keskin chiziq tortish mumkin emas. shuning uchun ilmiy adabiyotlarda xv-xvi asrgacha faqat fors termini ishlatilmay ko‘pincha fors-tojik termini qo‘shib ishlatilmoqda (sh.shomuhammedov). tayanch iboralar davlat tili, xalqaro til, somoniylar sulolasi, fors tojik adabiy tili, xuroson dialekti. fors-tojik tilining normalari. foydalanilgan adabiyotlar 1. i.m.oranskiy «vvedenie v iranskuyu filologiyu» m. 1960, 1988. 2. osnovi iranskogo yazikoznaniya m., 1979, 1981, 1982. 3. gamkrelidze t.v.ivanov vch.vs. «indoyevropeyskiy yazik i indoyevropeysi» tom i-ii, tbilisi, 1984. 4. naselenie sssr m, 1976. 5. www.ziyonet.uz
5
davlat tili, xalqaro til, somoniylar sulolasi, fors tojik adabiy tili, xuroson dialekti. fors-tojik tilining normalari - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"davlat tili, xalqaro til, somoniylar sulolasi, fors tojik adabiy tili, xuroson dialekti. fors-tojik tilining normalari" haqida

1405600462_55916.doc davlat tili, xalqaro til, somoniylar sulolasi, fors tojik adabiy tili, xuroson dialekti davlat tili, xalqaro til, somoniylar sulolasi, fors tojik adabiy tili, xuroson dialekti. fors-tojik tilining normalari reja: 1. arab istilosidan so‘ng arab xalifatligi hududida arab tili va uning o‘rni. 2. somoniylar davrida fors-tojik tilida yaratilgan badiiy va ilmiy adabiyot. 3. mumtoz fors adabiy tilining dialektologik asosi. arab istilosidan so‘ng arab xalifatligi hududida arab tili va uning o‘rni hijriy 81-yil, milodiy 700/707-yildan boshlab arab tili davlat tili deb e’lon qilingan edi. viii asrga kelib xalifat tarkibiga kiruvchi xuroson va movarannahr maydonida arab tilidan faqat xalifat vakillari emas, balkim yerlik hukumronlar ham foydalana boshlashdi. viii-xi asrlarda arab...

DOC format, 48,0 KB. "davlat tili, xalqaro til, somoniylar sulolasi, fors tojik adabiy tili, xuroson dialekti. fors-tojik tilining normalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: davlat tili, xalqaro til, somon… DOC Bepul yuklash Telegram

O'xshash fayllar

Bularni ham yoqtirishi mumkin

Hammasini ko'rsatish
adabiy til normalari — DOCX DOCX
adabiy til normalari
— 24,6 KB
o’zbek tili adabiy normalari — PPTX PPTX
o’zbek tili adabiy normalari
7 sahifa 52,7 KB
o`zbek va fors-tojik adabiy aloqalari — DOC DOC
o`zbek va fors-tojik adabiy aloqalari
— 280,5 KB
umumxalq tili va adabiy til. o’zbek tilining taraqqiyot bosqichlari — PDF PDF
umumxalq tili va adabiy til. o’zbek tilining taraqqiyot bosqichlari
4 sahifa 364,1 KB
adabiy til va so'zlashuv tili — DOCX DOCX
adabiy til va so'zlashuv tili
6 sahifa 28,0 KB
adabiy til va so'zlashuv tili — PPTX PPTX
adabiy til va so'zlashuv tili
5 sahifa 769,0 KB
o'zbek adabiy tilining davlat tili mavqeidagi oʻrni — PPTX PPTX
o'zbek adabiy tilining davlat tili mavqeidagi oʻrni
20 sahifa 1,4 MB
adabiy tili va oʻzbek til nutqi asosi — PPTX PPTX
adabiy tili va oʻzbek til nutqi asosi
9 sahifa 2,0 MB