adabiy til va so'zlashuv tili

PPTX 5 pages 769.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 769.0 KB

File type PPTX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu: adabiy til va so`zlashuv tili mavzu: adabiy til va so`zlashuv tili 202-gurux talabasi raximov jaloladdin adabiy til paydo bo’lgunga qadar nutq madaniyati borasida amal qilgan talab va tasavvurlar adabiy til paydo bo’lgandan keyingi davr, ya'ni adabiy til bilan bog’liq bo’lgan nutq madaniyati tasavvurlaridan farqlanadi. chunki nutq madaniyati chinakam ma'noda adabiy til va uning normalari bilan bog’liqdir. avvalo adabiy til tushunchasining mohiyatiga qisqacha to’xtaylik. adabiy til haqida gap borganda avvalo adabiy til — xalq tilining, milliy tilning oliy shakli deyilgan ta'rifga duch kelamiz. adabiy tilning oliy shaklligi bu tiliing o’ziga xosligida, uning o’ziga xos belgilari va vazifasida ko'rinadi. adabiy til xalq tili negizida yuzaga keladi. adabiy til-ning paydo bo’lishi va uni yaratishdan maqsad umumxalq om-maviy aloqa vositasini yaratishdir. adabiy tildan rasmiy davlat tili sifatida foydalanish bu tilning ijtimoiy-siyosiy sohalar tili, rasmiy muomala va yozishmalar tili, idoraviy ishlar va hujjatlar tili, diplomatik aloqalar tili, radio va televidenie tili, og’zaki targ’ibot va …

2 / 5

fikrlashning amalga oshishida ham vosita vazifasini bajaradi. adabiy tilga xos keltirilgan xususiyatlar adabiy tilning og’zaki shakli uchun ham xosdir. chunki hozirgi paytda so’zlangan og’zaki nutq matnlarini o’z holida yozib olish va uzoq davr saqlashning keng texnikaviy usul va imkoniyatlari mavjud. adabiy til vazifasining kengayishi, unda murakkab uslubiy tarmoqlanishning yuzaga kelishi adabiy til vosita va imkoniyatlarining rivoj topishini va boy bo'lishini taqozo qiladi. shu sababli ham adabiy til xal? tilining boshqa ko’rinishlariga nisbatan boy lug’aviy fondi, takomillashgan grammatik qurilishga egaligi hamda uslubiy tarmoqlarining rivoj topganligi bilan farqlanadi. ammo adabiy til normali tilgina emas, normalangan — mu-ayyan normalarga solingan tildir. normalanganlik, norma-lashga muhtojlik adabiy tilning muhim xususiyatlaridan biridir. adabiy tilning lug’aviy (so’z qo’llash) normalari, morfologik va sintaktik normalari, imloviy va talaffuz normalari mavjud. adabiy til normasi tabiiy shakllangan normalar bilan bir qatorda ongli ishlangan, ongli baholangan normalardan ham iboratdir. bu normalar muayyan grammatik qoidalar, darslik va qo’llanmalarda, leksikogra-fik tadqiqotlarda jamlangan bo’ladi. adabiy …

3 / 5

inadi. shunga ko’ra ham adabny tilning ko’pchilik tomo-didan qabul qilingan va ma'qullangan normalariga, bu nor-malarga doir qoidalarga amal qilish, unga bo'ysunish hamma uchun majburiydir. bunday umumma ouriy normalar va qoidalar adabiy til-ning so’z qo’llash va so’z yasash, gap tuzish, so’zlarni yozish va talaffuz qilish kabi barcha sohalarida ham mavjuddir. ada-biy tilda to’g’ri so’zlash va yozish uchun mana shu normalar, ular haqidagi qoidalarni bilish, o’zlashtirish lozim. ba'zan adabiy tilni bir yoqlama va noto’g’ri tushunish va tushuntirish qollariga ham duch kelamiz. bunda adabiy til deb faqatgina ro’znoma tili, ilmiy asarlar tili va badiiy adabiyot tili ko’zda tutiladi. bunda adabiy tilning og’zaki shakli hisobga olinmaydiushuningdek, ba'zi hollarda adabiy til faqatgina yozma til orqali qolipga solinadi, adabiy til normalari yozma nutqdagina to’la saqlanadi, deyilgan muloha-zalar ham bildiriladi. keltirilgan fikrlardan adabiy til-ning og’zaki shakli normalangan emas ekan-da, adabiy til og’-zaki shaklida adabiy til normalariga to’liq rioya qilish shart emas ekan-da, deyilgan noto’g’ri fikrga kelish mumkin. …

4 / 5

tufayli oddiy so’zlashuvdan biz talqin qilayotgan ma'nodagi nutq madaniyati talab qilinmaydi. oddiy so’zlashuv oldiga qo’yiluvchi nutqiy talablar aniq lahja va shevalarning tabiiy normalari bilan ko’proq lisoniy talablar bilan bog’liq bo’ladi. adabiy so’zlashuv nutqi adabiy tilning og’zaki nutq doirasidagi vazifalaridan yuzaga keladi. boshqacha qilib aytganda adabiy so’zlashuv nutqi — adabiy til madaniyatiga, ya'ni adabiy til normalariga amal qilgan holda gapirishdir. ammo adabiy tilda so’zlash adabiy tilda yozishga nisbatan ancha qiyinchilik bilan erishiladigan jarayondir. buning bir qator sabablari bor: 1) og’zaki nutqda shevachilikning ta'siri kuchli bo’ladi; 2) og’zaki nutqda yozma nutqdagi kabi o’ylab ish tutish imkoni kam bo’ladi. chunki og’zaki nutq yozma nutqdan tezkor (avtomatik) jarayon ekani bilan farqlanadi; 3) og’zaki nutqning o’ziga xos grammatik tuzilishi, qurilish tartibi mavjud. image2.png image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiy til va so'zlashuv tili"

mavzu: adabiy til va so`zlashuv tili mavzu: adabiy til va so`zlashuv tili 202-gurux talabasi raximov jaloladdin adabiy til paydo bo’lgunga qadar nutq madaniyati borasida amal qilgan talab va tasavvurlar adabiy til paydo bo’lgandan keyingi davr, ya'ni adabiy til bilan bog’liq bo’lgan nutq madaniyati tasavvurlaridan farqlanadi. chunki nutq madaniyati chinakam ma'noda adabiy til va uning normalari bilan bog’liqdir. avvalo adabiy til tushunchasining mohiyatiga qisqacha to’xtaylik. adabiy til haqida gap borganda avvalo adabiy til — xalq tilining, milliy tilning oliy shakli deyilgan ta'rifga duch kelamiz. adabiy tilning oliy shaklligi bu tiliing o’ziga xosligida, uning o’ziga xos belgilari va vazifasida ko'rinadi. adabiy til xalq tili negizida yuzaga keladi. adabiy til-ning paydo bo’lishi va uni...

This file contains 5 pages in PPTX format (769.0 KB). To download "adabiy til va so'zlashuv tili", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiy til va so'zlashuv tili PPTX 5 pages Free download Telegram

adabiy til va so'zlashuv tili

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "adabiy til va so'zlashuv tili"

Similar files