milliy va adabiy til

DOCX 1 page 28.7 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.7 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: milliy va adabiy til tayyorladi: kirish 1. milliy til: ta'rif va xususiyatlar 2. adabiy til: me'yorlar va funksiyalari 3. milliy va adabiy tilning o'zaro munosabati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish “kirish” matnning bosh qismi bo‘lib, unda 1-maqsad va vazifalar, 2-dolzarblik, 3-tadqiqot obyekti va predmeti kabi asosiy masalalar qisqacha yoritiladi. kirish, odatda, asosiy qismdan 10-20% hajmni tashkil etadi va unda mavzuning qisqacha mazmuni, asosiy muammolar va ularning yechimlari bayon etiladi. kirishda muallif, kamida 3-5 ta manbaga asoslangan holda, mavzuning o‘rganilish darajasini baholaydi va o‘zining yangi ilmiy qarashlarini 1-tezis tarzida shakllantiradi. milliy til ta'rifi milliy til, 19-asrda shakllangan boʻlib, oʻz ichiga ogʻzaki va yozma shakllarni qamrab oladi, barcha ijtimoiy guruhlar uchun aloqa vositasi vazifasini bajaradi. milliy til – adabiy til negizida rivojlanadi, oʻziga xos fonetik, grammatik, leksik xususiyatlarga ega. masalan, oʻzbek tilida 14 ta unli fonema mavjud. milliy til davlat tili maqomini olishi …

2 / 1

usiyati uning ko'p qirrali lug'at boyligidir. masalan, o'zbek tilida 100 mingdan ortiq so'z mavjud, bu esa fikrni aniq ifodalashga imkon beradi. milliy tilning 3-xususiyati uning o'ziga xos grammatik tuzilmasidir. gap tuzilishi, so'z turkumlari 6 ta asosiy kelishik qo'shimchalari bilan ifodalanadi. adabiy tilning xususiyatlari adabiy tilning asosiy xususiyatlaridan biri uning me'yorlashtirilganligidir; qoidalar majmui tilning grammatik va leksik tuzilishini aniq belgilaydi, 1995-yil qabul qilingan qonun asosida. uslubiylik adabiy tilning muhim belgisi bo'lib, unda 5 ta asosiy uslub farqlanadi: badiiy, ilmiy, publitsistik, rasmiy ish yuritish va so'zlashuv uslublari mavjud. adabiy tilning yana bir o'ziga xosligi uning ko'p qirraliligidir; u 12 ta viloyatda va poytaxtda istiqomat qiluvchi 35 milliondan ortiq odamga xizmat qiladi. milliy til va adabiy til o'rtasidagi munosabat adabiy til milliy tilning sayqallangan shakli bo'lib, unda me'yorlashuv jarayoni kuchli, grammatik qoidalar aniq 90% holatda ishlatiladi. u milliy tilga nisbatan 2 karra ko'proq imkoniyatga ega. milliy til adabiy til uchun asos bo'lib xizmat …

3 / 1

iy tilning hududiy variantlari 10 dan ortiq dialekt va shevalarni o'z ichiga oladi, bu esa fonetik, leksik va grammatik farqlarni keltirib chiqaradi. o'zbek tilining hududiy variantlarida urg'u o'rnining o'zgarishi kuzatiladi, masalan, 'kitob' so'zi ba'zi shevalarda 2-bo'g'inga urg'u bilan aytiladi. hududiy variantlar leksikasida o'ziga xos so'zlar mavjud bo'lib, ularning 30 foizi adabiy tilga kirmagan, lekin mahalliy aholi tomonidan faol ishlatiladi. adabiy tilning uslubiy xilma-xilligi adabiy tilning uslubiy xilma-xilligi, masalan, badiiy uslubda emotsional bo'yoqdorlik 100% ko'proq, publitsistikada esa jamoatchilik fikrini shakllantirish vazifasi ustun turadi. ilmiy uslub terminologiyaga boy bo'lib, aniqlik darajasi 95% dan yuqori, rasmiy uslubda esa standartlashtirilgan iboralar va qat'iy qoidalar qo'llaniladi, ularning soni 20 dan ortiq. so'zlashuv uslubi 30% gacha shevalarga xos unsurlarni o'z ichiga olishi mumkin, ammo adabiy til me'yorlaridan chetga chiqmagan holda, vaziyatga moslashuvchanlik muhim hisoblanadi. milliy til va adabiy tilning ijtimoiy funksiyalari milliy til 14 ta asosiy ijtimoiy funksiyaga ega, shu jumladan kommunikatsiya, identifikatsiya va integratsiya, jamiyat …

4 / 1

miyatga ega boʻldi. adabiy til meʼyorlari fonetika, leksika va grammatika sohalarida namoyon boʻladi, ularning 60-70% qismi umumxalq tiliga asoslangan. milliy til va adabiy tilning o'zaro ta'siri adabiy til milliy til unsurlaridan 1920-yillarda boyidi, bu esa o'zbek adabiy tilining rivojlanishida muhim rol o'ynadi va uning uslubiy imkoniyatlarini kengaytirdi. milliy tilning shevalari adabiy tilga kirib, uning leksik tarkibini boyitdi. masalan, 20-asr o'rtalarida farg'ona shevasidan ko'plab so'zlar adabiy tilga o'tdi. adabiy til milliy tilga ta'sir o'tkazadi, masalan, ommaviy axborot vositalari orqali adabiy til me'yorlari keng tarqalib, milliy tilning savodxonligini oshiradi, 70% ga yaqin samaradorlik ko'rsatadi. zamonaviy o'zbek adabiy tilining muammolari chet tillaridan oʻzlashgan soʻzlarning meʼyoriy qoʻllanilishi masalasi dolzarb, bunda soʻzlarning maʼno nozikliklariga eʼtibor qaratish va 60 foiz qoidasiga amal qilish muhim. terminologiya sohasida bir xillikning yetishmasligi, xususan, 20 dan ortiq turli xil atamalarning mavjudligi, tushunmovchilik va chalkashliklarga olib keladi. ogʻzaki nutq unsurlarining adabiy tilga kirib kelishi, ayniqsa internet muloqotida, 75% hollarda til meʼyorlarining …

5 / 1

riyoti, 2010. 2. g'ulomov a., asqarova m. hozirgi o'zbek adabiy tili. toshkent: o'qituvchi, 1965. 3. shoabdurahmonov sh., asqarova m., hojiev a. hozirgi o'zbek adabiy tili. i qism ( 0 0 0 ) ( 7 )

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy va adabiy til"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: milliy va adabiy til tayyorladi: kirish 1. milliy til: ta'rif va xususiyatlar 2. adabiy til: me'yorlar va funksiyalari 3. milliy va adabiy tilning o'zaro munosabati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish “kirish” matnning bosh qismi bo‘lib, unda 1-maqsad va vazifalar, 2-dolzarblik, 3-tadqiqot obyekti va predmeti kabi asosiy masalalar qisqacha yoritiladi. kirish, odatda, asosiy qismdan 10-20% hajmni tashkil etadi va unda mavzuning qisqacha mazmuni, asosiy muammolar va ularning yechimlari bayon etiladi. kirishda muallif, kamida 3-5 ta manbaga asoslangan holda, mavzuning o‘rganilish darajasini baholaydi va o‘zining yangi ilmiy qarashlarini 1-tezis tarzida shakllantiradi. milliy til ta'rifi milliy til, 19-asr...

This file contains 1 page in DOCX format (28.7 KB). To download "milliy va adabiy til", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy va adabiy til DOCX 1 page Free download Telegram