amerika xalqlari

DOC 43.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405596117_55859.doc amerika xalqlari r e j a: 1. amerika qit'asi aholisining tarixiy-etnografik joylashishi. 2. etnogenezi, tili va irqi. 3. yevropaliklar mustamlakachiligining etnik-madaniy oqibatlari. tayanch suzlar: odamlarning kit'aga kelib joylashishi. ingrasiya yullari xakida farazlar. tub axoli turmush tarzi. til oilalari va ularning tasnifi. antropologik tiplar. yevropaliklar mustamlakachiligi va uning etnik-madaniy okibatlari. xozirgi kunda amerika xalklari. amerika kit'asi uzining territoriyasi bilan fakat osiyodan bir oz kichikrok. uning maydoni grelandiya bilan 44,5 mln. kv. km.ni tashkil kiladi. atlantik va tinch okeanlari oraligida joylashgan shimoldan janubga 15,5 ming km uzunlikka chuzilgan bu kit'a aslida ikkita mustakil kuruklikdan iborat. uning 24,3 mln. kv.kmga ega bulgan shimoliy kismi trapesiya shaklida, janubiy kismi katta noteksi uchburchakka uxshaydi. amerikaning shimoldagi eng keng kismi ekvatordan pastrokda 4,5 ming km.ga xam yetmaydi. xx asrda shu yerda kazilgan 80 km lik panama kanali tinch va atlantik okeanlarini boglagan muxim xalkaro savdo yuliga aylangan edi. eski kadimiy dunyo xisoblangan yevropa, osiyo va …

urni keng maymunlar yashaydi, ammo odamsimon turlari uchramaydi. demak, olimlarning fikricha yangi dunyo antropogenezga kirmaydi. usimlik dunyosi ancha boy va rang-barang. kit'aning kup madaniy usimliklari – makkajuxori yoki mais, kartofel, tomat, kakao kabilar uzining sifati va kishiga foydaliligi bilan eski dunyonikidan ustun turadi. amerika ba'zi foydali usimliklarning vatani xam xisoblanadi. uning bagridagi xilma-xil kazilma boyliklar xozirgi ilmiy-texnika tarakkiyotiga juda kul keladi. yangi dunyoning axoli soni 1980 yilda 600 millionga yetdi. shundan 250 millionshga yakini shimoliy amerikada, 350 millioni latin amerikasida yashaydi. yevropaliklar kelish arafasida kit'ada turli ijtimoiy tarakkiyot pogonasida uzaro yakin karindosh bulgan indeys kabila, elat va xalklari yashagan. ularning kupchiligi meksikaning janubiy kismi, markaziy amerika va and toglarida joylashgan bulib, yuksak dexkonchilik madaniyati yaratgan, yukori ijtimoiy-iktisodiy darajada turgan xalklarning juda katta territoriyasida tarkok xolda joylashgan kam sonli mayda kabilalar terimchilik, ovchilik va balikchilik bilan shugullanib ibtidoiy-jamoa tuzumidan kutarilmagan. amerikaning kashf etilishi arafasida uning tub axolisi taxminan 80-90 million kishiga …

an, degan fikrni aytmokda. janubiy amerikaga esa odamlar dastlab 17-11 ming yillar ilgari kelgan, deyiladi. tub amerikaliklarning ajdodlari butun kit'ada shimoliy alyaskadan to janubdagi olovli osiyoliklardan kelib chikkanligini arxeologik dalillardan tashkari antropolik tuzilishdari xam tasdiklaydi. ularning xammasi mongoloid irkiga oid bulib, badanining nisbatan jigar rangligi, kallaida kattik tugri tukli sochlari, badanining kam tukliligi, kora kuzliligi, keng yalpok yuzliligi va yonok suyagining chikkanligi bilan umumiy uziga xos tipni paydo kilgan. ammo indeyslar osiyo mongoloidlaridan baland, burgutsimon burni, epikantus (kuz kiyachigi) ning kamligi va uzunrok yuzi bilan ajralib turadi. ular balki, ayrim olimlarning fikricha, uzlarining osiyolik ajdodlarining antropologik tuzilishini saklab kolgandir. indeyslardan shimoliy amerika va grelandiyaga tarkalgan aleut eskimoslari ancha ajralib turadi. ularda mongoloid belgilari juda kuchli va xozirgi shimoliy-sharkiy osiyoliklarga ancha yakin. demak, aleut eskimoslari amerikaga kelgan axolining oxirgi okimi bilan boglik. kolgan barcha indeyslar bir necha asrlar va xatto ming yillar davomida asta-sekin shimoldan janubga va keyin kit'aning ichki territoriyasiga …

rda indeyslarning taxminan ikki mingdan ortik tillari mavjud bulib, ularni 110 til oilasiga bulish mumkin. uz navbatida mazkur tillar oilasi beshta eng yirik til guruxlariga biriktirilgan: makrokarib, makroaravak, makrokechau, makromayya va bask-dene. balki bu klassifikasiya indeyslarning kuchib kelish jarayoni, ya'ni migrasiontulkinni aks ettirishi xam mumkin. bulardan tashkari uziga xos xususiyatga ega bulgan uchta til turkumiga birlashtirilgan tarkok kabilalar borki, ular janubiy amerikada joylashgan bulib, eng dastlabki migrasiya bilan boglik. sunggi davrlargacha kupchilik kabul kilgan klassifikasiya asosida maxalliy tilarni 20 ga yakin til oilalariga biriktirilgan. shulardan eng yiriklari kuyidagilar: 1.amerikaning shimolida alyaskadan grelandiyagacha tinch, shimoliy muz va atlantik okeanlari soxillarida joylashgan alleut va eskimoslar uziga xos eskimos til oilasini tashkil kilgan. 2.algonkino-vakash til oilasiga biriktirilgan beshta guruxga shimoliy amerikaning shimoli-sharkiy kismidagi, asosan aksh va kanadada xozirgacha yashovchi indeys kabilalari kiradi. 3.atapask yoki “na-dene” (“odamlar” degan ma'noni anglatadi) til oilasi. bu oilaga kirgan 50 dan ortik turli kabilar shimoliy amerikada alyaskadan to …

uksak madaniyat yaratgan mayya-soke til oilasiga kirgan turli xalklar xozirgacha janubiy amerika va yukatan yarim orolida yashaydilar. ularning soni bir nesa millionga yetadi. 9.xozirgi kolumbiya, janubiy amerikaning shimolidagi rayonlarda va panama bugoziga yakin joylarda yashayotgan chibcha til oilasiga iod xalklarning ajdodlari xam kadimiy madaniyat yaratganlar. 10.ispanlar kelish arafasida shimoldagi floridadan janubdagi paragvaygacha garbda garbda tinch okeani soxilaridan sharkda amazonka tarmoklarigacha keng territoriyada aravak tilida gapiradigan kup kabilalar yashagan. antil orollarda aravaklarni ispanlar butunlay kirib yuborgan. ularning xozirgi avlodlari orinoko daryosi voxasida, amazonkaning yukori kismidagi tarmoklarida, venesuela, kolumbiya, peru, braziliyaning ayrim kismlarida yashaydilar. 11.aravaklar bilan birga keng territoriyaga tarkalgan karib til oilasiga oid kup sonli elatlar vest indiya orollarida, xozirgi braziliyaning shimoli-sharkiy kismida, orinoko daryosining kuyi okimida joylashgan. xozir ularning avlodlari fakat materikda, asosan gayyana, fransiya gvianasi, braziliya, venesuela va kisman kolumbiyada yashamokdalar. 12.turt shoxobchadan iborat tupi-guarini til oilasiga oid kabila va elatlar markaziy amerikaning ancha kismiga tarkalgan bulib, guarini tili …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "amerika xalqlari"

1405596117_55859.doc amerika xalqlari r e j a: 1. amerika qit'asi aholisining tarixiy-etnografik joylashishi. 2. etnogenezi, tili va irqi. 3. yevropaliklar mustamlakachiligining etnik-madaniy oqibatlari. tayanch suzlar: odamlarning kit'aga kelib joylashishi. ingrasiya yullari xakida farazlar. tub axoli turmush tarzi. til oilalari va ularning tasnifi. antropologik tiplar. yevropaliklar mustamlakachiligi va uning etnik-madaniy okibatlari. xozirgi kunda amerika xalklari. amerika kit'asi uzining territoriyasi bilan fakat osiyodan bir oz kichikrok. uning maydoni grelandiya bilan 44,5 mln. kv. km.ni tashkil kiladi. atlantik va tinch okeanlari oraligida joylashgan shimoldan janubga 15,5 ming km uzunlikka chuzilgan bu kit'a aslida ikkita mustakil kuruklikdan iborat. uning 24,3 mln. kv.kmga ega bul...

DOC format, 43.0 KB. To download "amerika xalqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: amerika xalqlari DOC Free download Telegram