mikroorganizmlarga tashqi muhit omillarining ta’siri

DOCX 19.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662403637.docx mikroorganizmlarga tashqi muhit omillarining ta’siri reja: 1. fizikaviy omillarning mikroorganizmlarga ta’siri 2. kimyoviy omillarning mikroorganizmlarga ta’siri 3. biologik omillarning mikroorganizmlarga ta’siri. tayanch iboralar: optimal harorat, psixrofil, mezofil, termofil bakteriyalar, quritish va vakuum ta’siri, musbat xemotaksis ta’sir, dezinfeksiya qiluvchi moddalar ta’siri, mikroorganizmlar, antibiotiklar, fitonsidlar dezinfeksiya, antiseptika, aseptika. mikroblarga ko’pgina tashqi muhit omillari ta’sir qiladi. ular turli sharoitga nihoyatda moslashib boradi. shu sababali mikroorganizmlar hayot faoliyatiga fizikaviy, kimyoviy, biologik va boshqa tabiiy omillar ta’sir etib ularning xususiyatlari o’zgarib boradi. fizikaviy omillar: haroratning ta‟siri. mikroblar yashash uchun ma’lum optimal harorat talab qiladi. harorat ortiqcha yoki yetarsiz darajada bo’lsa mikroblar hayot faoliyati susayadi yoki to’xtaydi. mikrooraganizmlarning haroratga bo’lgan talabi bir xil emas. harorat mikrobga uch xil ta’sir etadi, optimal-mikrob uchun qulay, maksimal-ortiqcha va minimal- yetarsiz ta’sir etadi. buni bilish laboratoriya sharoitida mikroblarni o’stirishda juda zarurdir. mikroorganizmlarning haroratga moslashishiga qarab, ular tabiatda uchta fiziologik guruhga bo’linadi. 1.psixrofillar (grekcha «psixros»-sovuq va «fileo» sevaman) past haroratda …

kllari ta’sirchandir. harorat yuqori bo’lgani sari mikroblarni halokatga uchratadi. tif bakteriyalari 470c da 2 soatdan kiyin, 590c da 21 soatdan keyin o’ladi. shuningdek sporalar ham 1000c da 20 soatdan keyin, 1300c 2-4 daqiqadan keyin o’ladi (v.i.vashkov 1956). mikroblarga quruq issiqdan ko’ra, issiq bug’ kuchli ta’sir qiladi. masalan kuydirgi qo’zg’atuvchisi sporasi bug’ ta’sirida 1020c, quruq issiqda esa 1800 da 1 daqiqadan keyin o’ladi. mikroblarga past haroratning ta‟siri. past haroratlar odatda mikroblarni o’ldirmaydi, balki ularning rivojlanishi va ko’payishini to’xtatadi. mikroorganizmlar anabioz holatda 12 ming yilgacha saqlanishi mumkin. mikroblarga quritish va vakuum ta‟siri. quritish natijasida mikrob hujayrasidagi namlik yo’qoladi, mikrobning hayot faoliyati pasayib anabioz holatga o’tadi. bunday holatda ayniqsa vakuumda, mikrob hujayralari 10 yillab saqlanadi. patogen streptokokklar 25 yil , tuberkulyoz qo’zgatuvchisi 17 yilgacha hayotchan ligi saqlanib qolgan. past haroratda vakuumda tezlik bilan quritish (sublimasiya usuli ) tirik vaksinalar (tuberkuleyoz, brusellyoz, grip), vitaminlar, fermentlar va boshqa biologik preparatlar tayyorlashda ishlatiladi. mikroblarga yorug‟likning ta‟siri. …

iasiya ta’sir ettirilgan har xil radio vaksinalar ishlatilmoqda. mikroblarga ultratovushning ta‟siri. ultratovush to’lqinlari mikroorganizmlar kulturasiga ta’sir qilib bosimda katta farq paydo qilib, hujayrani zararlaydi. bir qism mikroblar tez o’ladi, qolganlari kuchli mehanik silkinishga uchrab, natijada fiziologik jarayonlari buziladi. sitoplazmasi eriydi, hajmi kattalashadi, hujayra devori yoriladi. shunig uchun toksin, ferment va antigenlarni ajratib olishda ultratovushdan foydalaniladi. mikroblarga elektor tokining ta‟siri. doimiy va o’zgaruvchan elektor quvvati mikroblarga uncha kuchli ta’sir qilmaydi. yuqori to’lqinli elektor toki mikroblarni o’ldiradi. bunda hujayra molekulalari tebranish natijasida mikrob o’ladi. mikroorganizmlarga magnit maydonining ta‟siri. mikroblarda ham boshqa tirik mavjudotlar kabi magnitotropizm aniqlangan. mikroblar geomagnit maydonining har qanday quvvatiga sezuvchan bo’ladi. bu esa mikroblarning morfologik, kultural va biokimyoviy xususiyatlarini o’zgarishiga olib keladi. hujayralar hajmi kattalashadi, uzun iplar hosil qiladi, zich oziqa muhitlarda pigmentsiz koloniyalar hosil qiladi (stafilokokk, ajoyib tayoqcha). ba’zan modda almashinuvi, virulentik o’zgaradi antibiotiklarga chidamliligi ortadi va h. k. mikroblarga gidrostatik bosimining ta‟siri. 108-110 a dan yuqori bosim …

-6» orbital stansiyasiga nisbatan yerda 30% tez rivojlanishi aniqlangan. bunda yerning tortishishi koloniyada hujayraning aralashishiga olib keladi, metobolizm sharoitlarini yaxshilaydi deb taxmin qilinadi, holbuki kosmosda bunday sharoit yo’q. kimyoviy omillar. kimyoviy moddalar mikroorganizmlarga turlicha ta’sir etadi. ba’zi kimyoviy moddalar ta’sirida mikrob bu moddaga yaqinlashib kela boshlaydi (musbat xemotaksis) ba’zan esa shu mikrobga boshqa bir kimyoviy modda ta’sir etganda mikrob undan qochib uzoqlashadi (manfiy xemotaksis). bu xodisa xemotaksis deyiladi. masalan go’sht ekstrakti, peptonga mikroblar yaqinlashib kela boshlaydi bu musbat xemotaksis, kuchli ta’sir qiluvchi zaharli moddalardan (kislota, ishqor) uzoqlashadi bu esa manfiy xemotaksisdir. xemotaksis hodisasida ba’zi mikroblar zaharli kimyoviy moddalarga ham to’planishi, aksincha ba’zi oziq moddalardan uzoqlashishi ham mumkin. mikroblar ma’lum bir muhitda yashashga moslashgan: ba’zilari (mog’or zamburug’i) kislotali muhitda, boshqalari (vabo vibrioni) ishqorli muhitda, ko’pchiligi esa neytral muhitda (ph 6,5-7,5). bu esa sun’iy oziq muhitda mikroblarni o’stirishda muhim ahamiyatga ega. bir qator kimyoviy moddalar mikrobga zaharli ta’sir qiladi va ular mikroblarni …

b’yektlardagi mikroblarni o’ldirishdan iborat. aseptika-mikroblarning yaralarga tushushiga qarshi qaratiladi aseptika yaralar bilan aloqada bo’ladigan narsalar (asbob, bog’lovchi va tikuvchi materiallar xirurglarning qo’llari va h.k.) dagi mikroblarni to’liq yo’q qilish bilan amalga oshiriladi. biologik omillar mikroblarga fizikaviy va kimyoviy omillardan tashqari biologik omillar ham ta’sir etadi. mikroorganizmlar tabiiy sharoitda yashaganda faqat muhit bilan emas, balki turli mikroblar va boshqa tirik oragnizmlar bilan ham o’zaro munosabatda bo’ladi va u biosenoz deyiladi. simbioz-bunda bir muhitda ikki yoki undan ortiq turdagi mikroblar bir-biriga halaqit bermasdan yashaydi va ko’payadi. kommensalizm-bu ikki organizm o’rtasidagi shunday munosabatki, bunda bir organizm, ikkinchisiga zarar yetkazmagan holda uning ajratmasi yoki oziqasidan faoydalanadi. metobioz –bunda bir xil tur mikroorganizm o’z hayot faoliyatida boshqa bir mikroorganizmning o’sishi va rivojlanishiga qulay sharoit tug’diradi. sattelizm- bir mikrobning boshqa mikrob hosil qilgan mahsuloti ta’sirida o’sishi, rivojlanishi, kuchayib, yana birga yashab ketishidir. sinergizm –ikki va undan ortiq turdagi mikrobning bir biriga ko’maklashishidir. masalan azotobakter va bac. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlarga tashqi muhit omillarining ta’siri"

1662403637.docx mikroorganizmlarga tashqi muhit omillarining ta’siri reja: 1. fizikaviy omillarning mikroorganizmlarga ta’siri 2. kimyoviy omillarning mikroorganizmlarga ta’siri 3. biologik omillarning mikroorganizmlarga ta’siri. tayanch iboralar: optimal harorat, psixrofil, mezofil, termofil bakteriyalar, quritish va vakuum ta’siri, musbat xemotaksis ta’sir, dezinfeksiya qiluvchi moddalar ta’siri, mikroorganizmlar, antibiotiklar, fitonsidlar dezinfeksiya, antiseptika, aseptika. mikroblarga ko’pgina tashqi muhit omillari ta’sir qiladi. ular turli sharoitga nihoyatda moslashib boradi. shu sababali mikroorganizmlar hayot faoliyatiga fizikaviy, kimyoviy, biologik va boshqa tabiiy omillar ta’sir etib ularning xususiyatlari o’zgarib boradi. fizikaviy omillar: haroratning ta‟siri. mikroblar yash...

DOCX format, 19.4 KB. To download "mikroorganizmlarga tashqi muhit omillarining ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlarga tashqi muhit… DOCX Free download Telegram