mikroorganizmlarga tashqi muhit faktorlarini ta’sirinio’rganish

PPTX 46 pages 3.2 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type PPTX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

mavzu: mikroorganizmlarga tashqi muhit faktorlarini ta’sirini o’rganish. sterilizatsiya, aseptika, antiseptika va dezinfeksiya. mikroorganizmlarga fizik omillarning ta`siri. mikroorganizmlarga kimyoviy omillarning ta`siri. mikroorganizmlarga biologik omillarning ta`siri. mikroblarga qarshi kurash chora-tadbirlari. dezinfeksiya. aseptika va antiseptika. reja: harorat. muhit reaksiyasi. quritish. nurlar energiyasi. ultratovush. bosim. fizik omillar. mikroorganizmlarni haroratga munosabatiga ko`ra quyidagicha tafovutlanadi. harorat. mikroorganizmlar yuqori harorat o`sish harorat past harorat termofil 750c 50-600c 450c mezofil 43-450c 30-370c 15-200c psixrofil 25-300c 10-150c 0-50c yuqori haroratda fermentalr qaytmas denaturatsiyaga uchraydi. past haroratda esa hujayra membranasini buzilishi va metabolitik jarayonlarning to`xtatishi kuzatiladi. mikroorganizmlarning ko`pchiligi kuchsiz ishqoriy, neytral va kuchsiz kislotali muhitlarda yaxshi o`sadi. virionlar uchun 9-10 ga, zamburug`lar uchun 5-6ga teng. mikroorganizmlarni ko`payish jarayonida muhit kislotali tarafga o`zgaradi. agar ishqoriy tarafga o`zgarsa fermentalarni denaturatsiyaga uchratadi va hujayra membranasining osmptik to`sig`ini buzadi. muhit reaksiyasi mikroorganizmlarning o`sishi va ko`payishi muhitdagi suv miqdoriga bog`liq . suyuqlikning kamayishi hujayraning tinch holatga o`tishiga yoki ma`lum vaqtdan so`ng o`limga olib keladi. mikroorganizmlar …

2 / 46

li ta`sir kuchi va oz miqdorda mikroorganizm turiga bog`liq. ionlashtiruvchi radiatsiya hujayra genomiga zararli ta`sir ko`rsatadi. ultrabinafsha kichik dozada mikrob hujayrasining dnk sini zararlaydi va natijada mikrob mutatsiya tufayli nobut bo`ladi. quyosh nuri va infraqizil nurlarning shiddatli va uzoq ta`siri ham ayrim mikroorganizmlarga salbiy ta`sir etadi. nurlar energiyasi. ultratovush (20 000 gts chastotali to`lqinlar) ta`sirida mikrob hujayrasi sitoplazmasida kavitatsion bo`shliqlar paydo bo`ladi, ularda yuqori bosimdagi suyuqlik yig`iladi va hujayra tuzulmalari buzuladi (osmotik shok). ultratovush atmosfera bosimi bakteriyalarga sezilarli ta`sir ko`rsatmaydi. ayrim bakteriya, zamburug`lar 3000 atm, fitopatogen viruslar 5000 atm bosimga chidaydi. shuning uchun bakteriyalarni boshqa tirik mavjudodlar yashay olmaydigan dengiz va okean tublarida topish mumkin. bosim mikroorganizmlar ba`zi bir kimyoviy moddalarni energiya manbai va plastik material sifatida ishlatsa, boshqalari ularga mikrobiotsid yoki mikrobiostatik ta`sir ko`rsatadi, ba’zilari esa ularning hayot faoliyati uchun ahamiyatsiz kimyoviy omillar. mikrobga qarshi moddalar hujayra devoridagi peptidoglikanni depolimerlovchi. hujayra membransini o`tqazuvchanligini oshiruvchi ba`zi kimyoviy reaksiyalarni to`htatuvchi fermentlarni …

3 / 46

nchi mikroorganizmning rivojlanishini quvvatlashi. sinergizm- bir necha mikroblarning birgalikda fiziologik funksiyasini kuchayishi. bevosita zararli ta`sir etuvchi omillar yordamida odam biotoplari va tashqi muhit obyektlaridan mikroorganizmlarni to`liq yoki qisman yo`q qilish nikrob dekontaminatsiya deb ataladi. tashqi muhit obyektlari va tirik organizmlar mikroblari dekontaminatsiyasi farq qilinadi. birinchisiga sterillash va dezinfeksiya kiradi. sterillash- odamlar foydalanadiga narsalarni fizik va kimyoviy usullar yordamida hamma turdagi mikroorganizmlardan to`liq halos qilish. sterillashning asosiy maqsadi tibbiy muolajalarda odam organizmiga mikrob tushishini oldini olishdir. mikroblarga qarshi kurash chora-tadbirlari dezinfeksiya- fizik va kimyoviy usullar yordamida tashqi muhit obyektlaridan odam uchun patogen mikroorganizmlarning vegetativ va spora shakllarini yo`q qilish . dezinfeksiyaning asosiy maqsadi kasal organizmda sog`lom organizmga patogen mikroblarni tashqi muhit obyektlari orqali o`tishini oldini olish. dezinfeksiyaning yana ikki turi tafovutlanadi: dezinseksiya- kasalik qo`zg`atuvchilarni tashuvchilar (pashsha, bit, kana, chivin) yo`qotish. deratizatsiya- mikrob tashuvchi hisoblangan kemiruvchilarga (sichqon, kalamush va h.z)ga qarshi kurashish. dezinfeksiya aseptika – atrof muhitdagi mikroorganizmlarning odam organizmiga davolash yoki …

4 / 46

anadi. masalan, uskunalarni va bemorlarga tegishli bo‘lgan ashyolarni kimyoviy sterilizatsiya qilish (spirt, xlorgeksidin, biglyukonat, yodopirin va b. shular jumlasidandir). yangi tibbiyot asbob-uskunalarini joriy qilish (endoskoplar, sun’iy buyrak, sun’iy yurak-o‘pka) zamonaviy dezinfeksiya moddalarini izlab topishga zamin tayyorladi: kation va anion moddalar gibitan, rokkal, tergitsid, etilen oksid yoki ultratovush bilan sterillash antiseptika deganda esa jarohat patologik tuzilmasidagi yoki organizmdagi mikroblarni yo‘qotish yoki miqdorini kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar tushuniladi. antiseptikaning maqsadi - teri ustidagi shartli patogen mikrob va parazitlarning miqdorini, shuningdek ularning rivojlanish xavfini kamaytirish (tranzitor flora) bilan birga, teri ostida tabiiy mikroblar ko‘payishiga (mahalliy flora) yo‘l qo‘ymaslikdan iborat. antiseptika quyidagi vazifalami bajarishi lozim: teri shilliq qavati va jarohatni tozalash; nekrozga uchragan to‘qima va patologik tuzilmalami kesib olib tashlash; spesifik-antiseptik tozalash; antiseptik moddalaming kuchini tenglashtirish (neytrallash); teri va shilliq qavatda tabiiy bo'ladigan mikroflorani tiklash. antiseptika turlari. kimyoviy mexanik fizik biologik mexanik antiseptika jarohat va uning atroflni mexanik usul bilan tozalash jarrohlar e’tiborini ko‘pdan buyon …

5 / 46

ladi. biologik antiseptika maxsus zardoblar, vaksina va antibiotiklar ta’sirida bemoming himoya kuchlarini oshiradigan, jarohatlarda infeksiyaning rivojlanishini to‘xtatuvchi antiseptik xususiyatlari boigan davolash vositalari (maxsus vaksina va immun zardoblar, anatoksinlar, immunoglobulinlar, qon va plazma quyish va b.) faoliyatidan paydo bo‘lgan moddalar orqali boshqalarga ta’sir qilish (antibiotiklar, bakteriofaglar va proteolitik fermentlar) dan iborat. sterilizatsiya-vegegetativ shakldagi mikroarganizmlar, ularni sporasini turli usullar bilan yo’q qilish. buning uchun bir nechta usullardan foydalaniladi. sterilizatsiya turlari: qaynatish sterilizatsiya turlari: ultratovush va kimyoviy nur bilan sterillash quruq issiqlik bilan bug’ bilan sterillash qaynatish yo’li bilan shprislar, mayda jarroxlik asboblari, buyum va yopqich oynalar va boshqa buyumlar qaynatib sterilizatsiya qilinadi. bug’ bilan sterilizatsiya ma’lumki, qaynoq suv bug‘i issiqlik o‘tkazish qobiliyatiga ega. u qaynoq havoga nisbatan yuqori issiqlik darajasiga ega bo‘lgani uchun sterilizatsiya qilinayotgan jismga issiqlikni tez yetkazadi. shuningdek, bug’ oqsillami gidratatsiya, koagulyatsiya va gidrolizga uchratib, to‘g‘ridan-to‘g‘ri sterilizatsiya qiladigan omil hisoblanadi. oquvchi bug’ bilan sterillash avtoklavda bajariladi quruq issiqlik bilan sterilizatsiya …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlarga tashqi muhit faktorlarini ta’sirinio’rganish"

mavzu: mikroorganizmlarga tashqi muhit faktorlarini ta’sirini o’rganish. sterilizatsiya, aseptika, antiseptika va dezinfeksiya. mikroorganizmlarga fizik omillarning ta`siri. mikroorganizmlarga kimyoviy omillarning ta`siri. mikroorganizmlarga biologik omillarning ta`siri. mikroblarga qarshi kurash chora-tadbirlari. dezinfeksiya. aseptika va antiseptika. reja: harorat. muhit reaksiyasi. quritish. nurlar energiyasi. ultratovush. bosim. fizik omillar. mikroorganizmlarni haroratga munosabatiga ko`ra quyidagicha tafovutlanadi. harorat. mikroorganizmlar yuqori harorat o`sish harorat past harorat termofil 750c 50-600c 450c mezofil 43-450c 30-370c 15-200c psixrofil 25-300c 10-150c 0-50c yuqori haroratda fermentalr qaytmas denaturatsiyaga uchraydi. past haroratda esa hujayra membranasini buzilishi v...

This file contains 46 pages in PPTX format (3.2 MB). To download "mikroorganizmlarga tashqi muhit faktorlarini ta’sirinio’rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlarga tashqi muhit… PPTX 46 pages Free download Telegram