mikroorgnizmlarning tabiatda moddalar almashinuvidagi roli

DOCX 21.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662403689.docx mikroorgnizmlarning tabiatda moddalar almashinuvidagi roli reja: 1. azot aylanishida mikroorganizmlarning roli 2. uglerod aylanishida mikroorganizmlarning roli 3. oltingugurt, fosfor, temir aylanishida mikroorganizmlarning roli tayanch iboralar: organik azot, parchalanish, chirituvchi fermentlar, urobakteriyalar, mochevina, azot to’plovchi bakteriyalar, nitrifikasiya, denitrifikasiya, bijg’ish jarayonlari, fosfor, oltingugurt, temir bakteriyalari. tabiatda mikroorganizmlar keng tarqalgan bo’lib, unda beto’xtov sodir bo’ladigan moddalar almashinuvida aktiv ishtirok etadi.tabiatda organik va anorganik moddalarning o’zgarishi natijasida ularning shakllari ham o’zgaradi. miqdor jihatdan tugallanmay va yangidan ham paydo bo’lmaydigan holat moddalarning va energiyaning almashinuvi deyiladi. azotning aylanishi. atmosferada 75,5% azot bo’lib, qolgan 24,5% suvda va tuproqda organik va mineral birkmalar ko’rinishida bo’ladi. oqsilning tarkibida 1618%, tuproqda 6-18 t cha birikkan azot bor ammo hayvon va o’simliklar havodagi azotdan foydalana olmaydilar. erkin va birikkan havodagi azotlar oldin mikroorganizmlar tomonidan o’simlik va hayvonlar uchun iste’mol qilinadigan shaklgacha aylantirilishlari kerak. organik azotning mineral azotga, mineral azotning organik azotgacha aylantirilishi birqancha bosqichlarda o’tadi. chirituvchi mikroblar oqsilni parchalashi …
2
vinani – suv, karbonat angidridi va ammiakgacha parchalaydi. ammiakni o’simliklar o’zlashtiradi. mikroorganizmlarning azot aylanishidagi ammonifikasiyadan keyingi ikkinchi bosqichi – nitrifikasiyadir. nitrifikasiya jarayonida nitrifikasiyalovchi mikroblar ammiak va ammoniy tuzlarini nitrit ( 2nh3+3o2=2hno2+158 kal ) va nitrat kislotalari (2hno2+o2=2hno3+48) tuzlarigacha oksidlaydi. hosil bo’lgan nitrat kislota tuproqda ishqorlar bilan birikib, selitra hosil qiladi. selitra suvda yaxshi eriydi va o’simliklar uni o’zlashtiradi. bu jarayon natijasida tuproq azotga boyiydi va uning unumdorligi oshadi. nitrifikasiyalovchi mikroblarga nitrosomonas, nitrosocystis, nitrosospiralar kiradi. denitrifikasiya, nitrifikasiyaga qarama-qarshi jarayondir. bunda denitrifikasiyalovchi mikroorganizmlar ta’sirida nitrat kislota tuzlari molekulyar azotgacha qaytarilib havoga uchib ketadi, natijada tuproqning unumdorligi pasayadi. uning oldini olish uchun yerni, tuproqni tez-tez haydab turish kerak. tabiatda denitrifikasiyalovchi bakteriyalardan – tiolacillus denitrificans, ps. aeruginosa, ps. fluorescens, ps.stutzeri kabilar ko’p uchraydi. azot to‟plovchi bakteriyalar atmosferadagi molekulyar azotni fiksasiyalab, o’simliklar uchun yaroqli birikmalar hosil qiladi. azot to’plovchi bakteriyalarga azotobakter, klostridium, tuganak bakteriyalar kiradi. uglerod aylanishi. uglerod atmosfera havosida karbonat angidridi shaklida 0,03%ni tashkil …
3
roorganizmlarning fermentlari ta’sirida hosil bo’ladi. bijg’ishning bir necha turi mavjud. spirtli bijg‟ish. inson faoliyatining barcha yo’nalishlarida - pivo, vino tayyorlash, non yopish, spirtli ichimliklar ishlab chiqarish va h.k. larda juda keng qo’llanilib kelmoqda. bunda achitqi zamburug’larining zimaza fermenti ta’sirida glyukoza achib, etil spirti va karbonat angidrid gazigacha parchalanadi. unga pivo, non, vino, kefir achitqilari kiradi. etil spirti (c2h5oh) yoki etanol har xil xom ashyodan olinadi. bu achitqi zamburug’lari - sacchoromyces tufayli yuzaga keladi.achitqi zamburug’larining bijg’itishini l.paster 1858 yilda aniqlagan. buxner 1897 yilda achitqi zamburug’i zimaza fermentini hosil qilishini va uning ta’sirida glyukoza bijg’ib etil spirti va karbonat angidridga parchalanishini isbotladi. c6h12o6 ----2c2h5oh + 2co2 +117,3 kdj sanoat ishlab chiqarishida madaniy achitqilar ishlatiladi. achitqi massasining tuzilishiga qarab ular changsimon yoki donador bo’ladi. changsimon achitqilar spirt tayyorlashda, donadorlari vino, pivo ishlab chiqarishda qo’llaniladi. achitqilar kislotali muhitda (ph 4-6 ) yaxshi rivojla nadi, 15-17% spirtli eritmaga chidamli. jarayon qanday sharoitda kechishiga qarab ( …
4
klida joylashadi, 340c haroratda, 11% spirti bor muhitda rivojlana oladi. piva yuzasida parda hosil qiladi. yod bilan sariq rangga bo’yaladi. acetobacter pasteurianum shaklan acetobacter aceti ga o’xshaydi. muhit yuzasida quruq qatlamsimon parda hosil qiladi. yod ta’sirida ko’k rangga bo’yaladi. acetobacter orleanense uzum vinosining kuchsiz eritma larida rivojlanib, juda pishiq parda hosil qiladi. 12% gacha spirti bor muhitga chidamli, 9,5% gacha sirka hosil qiladi. uzum vinosidan sekin usulda sirka olishda ishlatiladi. acetobacter schuetzenbachii nemis usulida spirtdan tezlik bilan sirka olishda ishlatiladi. zamonaviy zavodlarda sirka kislotali bakteriyalar yopiq qurilmalar (fermentyorlarda), o’stiriladi. muhitni aralashtirib turish va steril havo yuborib aerob sharoitlar yaratiladi. bu usul kulturani begona mikroflora bilan zararlanishini oldini oladi, mahsulot va ishlab chiqarishning sifatini oshiradi. moy kislotali bijg‟ish klostridiyalar guruhiga kiruvchi sporali anaerob mikroblar ta’sirida uglevodlar, yog’lar va oqsillarni-moy kislotasi, karbonat angidrid va vodorodga parchalanishi bilan xarakterlanadi. demak, moy kislotali bijg’ish natijasida moy kislotasi, uglerod dioksid (co2), vodorod va energiya ajraladi. …
5
chirituvchi bakteriyalarga antogonist ta’sir ko’rsatadi. sut kislotali bakteriyalar ikkita katta guruhga bo’linadi: /. gomofermentativ; 2. geterafermentativ. gomofermentativlari bijg’itish katijasida asosan sut kislotasi hosil qiladi va juda oz miqdorda boshqa mahsulotlar (uchuvchi kislotalar, etil spirti va uglekislotalar) paydo bo’lishi mumkin. c6h12o6---2c3h6o3 + 94,5 kj. albatta bu oxirgi mahsulot, qaysiki oraliq mahsulotlar – pirouzum kislotasi va vodorodning birikishidan hosil bo’ladi. 2c3h4o3 + 2h2 - -- 2c3h6o3 geterofermentativlari sut kislotasidan tashqari, karbon oksid gazi, sirka kislotasi yoki etil spirti, bularning hammasini 50% gacha geksazalarni bijg’itish hisobiga hosil qiladi. sut kislotali bakteriyalar lactobacillus, leuconostoc, streptococcus va pediococcus turkumlariga kiradi sut kislotali mahsulotlarni tayyorlash har bir mahsulot uchun maxsus achitqilardan foydalanishga asosolangan masalan: oddiy prostokvasha olishda streptococcus lactis, s. lactis subsp. diacetilactis ishlatiladi. shu turlar va shunga o’xshash s. cremoris qaymoq olishda achitqiga qo’shiladi. kletchatkaning bijg‟ishi – o’simlik sellyulozalarining parchalanib, uglerodning ajralib chiqishidir. sellyulozani parchalovchi mikroorganizmlar sellyuloza fermentini ajratadilar. sellyulozani aerob, anaerob bakteriyalar hamda zamburug’lar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorgnizmlarning tabiatda moddalar almashinuvidagi roli"

1662403689.docx mikroorgnizmlarning tabiatda moddalar almashinuvidagi roli reja: 1. azot aylanishida mikroorganizmlarning roli 2. uglerod aylanishida mikroorganizmlarning roli 3. oltingugurt, fosfor, temir aylanishida mikroorganizmlarning roli tayanch iboralar: organik azot, parchalanish, chirituvchi fermentlar, urobakteriyalar, mochevina, azot to’plovchi bakteriyalar, nitrifikasiya, denitrifikasiya, bijg’ish jarayonlari, fosfor, oltingugurt, temir bakteriyalari. tabiatda mikroorganizmlar keng tarqalgan bo’lib, unda beto’xtov sodir bo’ladigan moddalar almashinuvida aktiv ishtirok etadi.tabiatda organik va anorganik moddalarning o’zgarishi natijasida ularning shakllari ham o’zgaradi. miqdor jihatdan tugallanmay va yangidan ham paydo bo’lmaydigan holat moddalarning va energiyaning almashinuv...

DOCX format, 21.4 KB. To download "mikroorgnizmlarning tabiatda moddalar almashinuvidagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorgnizmlarning tabiatda mo… DOCX Free download Telegram