uglerod va azotni tabiatda aylanishidagi mikroorganizmlarni roli

PPT 37 sahifa 2,7 MB Bepul yuklash

37 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,7 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 37

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 37

2-mavzu: gen muhandisligining moddiy asoslari uglerod va azotni tabiatda aylanishida mikroorganizmlarni roli 3 – ma'ruza reja: 1.tabiatda uglerodni aylanishi 2. spirtli bijg'ish, sut va moy kislotali bijg'ish 3. tabiatda azotni aylanishi 4. ammonifikatsiya, nitrifikatsiya va denitrifikatsiya jarayonlari 1. tabiatda uglerodni aylanishi uglerod fotosintez mahsuloti bo'lib, erning organik birikmalari tarkibiga kiradi. havoning tarkibida 2300 mlrd t ya'ni 0,03% miqdorda karbonat angidrid bor. ko'k o'simliklar bir yilda fotosintez jarayonida 170 mlrd t karbonat angidrid ishlatadi. odamlar va hayvonlar nafas olganda ko'mir, neft va torf kuyganda, vulqonlardan chiqqan karbonat angidrid ko'k-yashil o'simliklarning fotosintezi uchun etarli emas. sanoat korxonalari o'simliklarga kerakli karbonat angidridni faqat 5-10% ni beradi. bu ahvolda havodagi karbonat angidrid bir necha o'n yilda oqsil, yog', uglevodlar va boshqa organik birikmalarga o'tar, o'simliklar karbonat angidrid bilan ta'minlanmagani uchun nobud bo'lardi. ammo tabiatda mikroorganizmlar bunga yo'l qo'ymaydi. mikroorganizmlar organik moddalarni minerallashuvi natijasida o'simliklarning fotosinteziga kerakli karbonat angidridni (so2) ni etkazib beradi. havoga erdan …

2 / 37

ing tabiatda almashib turishi asosan bijg'ish jarayoni bilan boradi. nafas olish va bijg'ish jarayonlarida mikroorganizmlar turli organik moddalarni parchalab oddiy anorganik moddalarga aylantiradi. natijada hosil bo'lgan so2 gaz shaklida havoga qo'shiladi. bijg'ish mikroorganizmlar fermentlari ta'sirida karbon suvlarining, moylarning, oqsillarning va boshqa organik moddalarning parchalanib biokimyoviy o'zgarishidir. bijg'ish jarayonida spirt, sirka, sut kislotasi va boshqalar hosil bo'ladi. bijg'ish turlari qadim zamonlardan ma'lum bo'lgan, chunki shu usul bilan qatiq, musallas, qimiz va boshqa mahsulotlar tayyorlanib kelingan. ammo bijg'ish sabablarini, l.paster 1857 yilda isbotlab berdi. u organik substratlardagi o'zgarishlar mikroorganizmlar hayot faoliyatining natijasi ekanligini aniqlagan. bijg'ish jaryoni ikki fazada o'tadi: 1. boshlanishi yoki umumiy fazasida bijg'ish anaerob sharoitda o'tib, shakar pirouzum kislotagacha parchalanadi. sn3sosoon - pirouzum kislota 2. oxirgi fazasida mikroorganizmlarning turiga va ularning rivojlanish omillariga qarab turli mahsulot-lar hosil bo'ladi. organik moddalar mikroorganizmlar tomonidan tashqi muhit sharoitiga qarab ikki xil, ya'ni anaerob va aerob holda parchalanadi. organik moddalar anaerob mikro-organizmlar tomonidan parchalanganda …

3 / 37

gan spirtli bijg'ishdan glyukoza quyidagi tenglamaga muvofiq spirt bilan so2 gaziga parchalanadi. anaerob c6n12o6 → 2c2n5oh + 2so2 + energiya glyukoza etil karbonat spirti angidrit aerob c6n12o6 + 6o2 → 6co2+ 6n2o + energiya vino tayyorlash usullari qadimdan ma'lum bo'lishiga qaramay, shakarning parchalanishi natijasida etil spirti hosil bo'lishi xvii asr oxirida lavuaze tomonidan aniqlangan. spirtli bijg'ish protsessi tirik organizmlar ishtrokida borishini, ya'ni biologik protsess ekanligini lui paster 1859 yilda ko'rsatib o'tdi. bu davrgacha spirtli bijg'ish protsessi ximyaviy reaktsiyalardan iborat hodisa deb qaralgan. spirtli bijg'ish protsessi saccharomyces (saxaromitses) oilasiga mansub achitqi zamburug'larning ishtroki bilan borishini ham lui paster (1859) aniqlagan. spirtli bijg'ish jarayoni anaerob sharoitda bo'ladi. bu jarayonda shakar achib, undagi spirt miqdori 15% ga etganda, achitqilar ko'payishdan to'xtaydi. bakteriyalar-ninng faoliyati tufayli etil spirti oksidlanib, sirka kislotani hosil qiladi. sn3sn2on + o2 = sn3soon + n2o + energiya etil spirti sirka kislotasi agar 14% gacha spirti bo'lgan musallas og'zi ochiq idishda …

4 / 37

tlarni tuzlashda, silos tayyorlashda, non pishirishda keng foydalaniladi. sut kislotadan teri sanoatida, bo'yoqchilikda, kir yuvish poroshoklarini ishlab chiqarishda, plastmassa olishda, farmokologiya va konditer sanoatlarida foydalaniladi. a. gomofermentativ bijg'ish gomofermentativ (tipik) sut kislotali bijg'ishni qo'zg'atuvchilari geksozanni parchalab, ikki molekula sut kislota hosil qiladi. c6n12o6 = 2sn3-snon-soon + energiya qand sut kislotasi bu reaktsiyada hosil bo'lgan energiya shu jarayonni qo'zg'atuvchi bakteriyalar tomonidan sarflanadi. bijg'ish jarayoni natijasida sut kislotasi bilan bir qatorda zaharli moddalar ham hosil bo'ladi. bu jarayon sut mahsulotida sodir bo'lib uning tarkibidagi qand moddasi - laktoza parchalanadi. b. geterofermentativ bijg'ish geterofermentativ (tipik bo'lmagan) bijg'ish tufayli sut kislotasi bilan bir qatorda, sirka kislotasi, etil spirti, so2 va ayrim aromatik moddalar hosil bo'ladi. c6n12o6 = sn3-snon-cooh + sn3sn2on + so2 sut kislotasi etil spirti geterofermentativ sut kislotali bijg'ishni yuzaga keltiradigan bakteriyalarda piruvatdekarboksilaza fermenti bo'lganligi uchun pirovinograd kislotasi atsetaldegid va so2 ga parchalanib ketadi. natijada sut kislotasi, etil spirti hamda sirka kislotasi hosil …

5 / 37

ni buzadi, sabzavotlarni chiritadi va xalq xo'jaligiga katta zarar etkazadi. sut va tuzlangan sabzavotlar buzilganda turli gazlar hosil bo'ladi. moy kislota - o'tkir badbo'y xid berishi bilan ularning mazasi o'zgaradi va yomon hidli bo'ladi. lekin ba'zi vakillari (clostridium rasterianum) molekulyar azotni o'zlashtirib, tuproqni azotga boyitadi. moy kislotali bijg'ishni quyidagi mikroorganizmlar qo'zg'atadi 1. klostridium pasterianum - clostridium rasterianum 2. klostridium butilikum - clostridium vutilicum 3. klostridium asetobutilikum - clostridium acetobutilicum moy kislotali bijg'ish orqali sanoatda moy kislota ham ishlab chiqariladi. buning uchun tarkibida shakar yoki kraxmal bo'lgan kartoshka, past sifatli un, kraxmal va shakar ishlab chiqaradigan zavodlarning chiqindilari va boshqalar ishlatiladi. moy kislotali bijg'ishni keltiradigan bakteriyalar anaerob bo'lib, kislorod bo'lmagan sharoitda yoki oz miqdorda bo'lgan hollarda ham rivojlanib ko'payadi. bu bakteriyalar 30-400s haroratda yaxshi rivojlanadi. ular tuproqda, ko'llarda, botqoqlik-larda, o'simlik qoldiqlarida, go'ng va boshqa erlarda uchrashi mumkin. moy kislotali bijg'ish quyidagicha kechadi: c6n12o6 → 3sn3sn2sn2soon + 2so2 + 2n2o + energiya …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 37 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"uglerod va azotni tabiatda aylanishidagi mikroorganizmlarni roli" haqida

2-mavzu: gen muhandisligining moddiy asoslari uglerod va azotni tabiatda aylanishida mikroorganizmlarni roli 3 – ma'ruza reja: 1.tabiatda uglerodni aylanishi 2. spirtli bijg'ish, sut va moy kislotali bijg'ish 3. tabiatda azotni aylanishi 4. ammonifikatsiya, nitrifikatsiya va denitrifikatsiya jarayonlari 1. tabiatda uglerodni aylanishi uglerod fotosintez mahsuloti bo'lib, erning organik birikmalari tarkibiga kiradi. havoning tarkibida 2300 mlrd t ya'ni 0,03% miqdorda karbonat angidrid bor. ko'k o'simliklar bir yilda fotosintez jarayonida 170 mlrd t karbonat angidrid ishlatadi. odamlar va hayvonlar nafas olganda ko'mir, neft va torf kuyganda, vulqonlardan chiqqan karbonat angidrid ko'k-yashil o'simliklarning fotosintezi uchun etarli emas. sanoat korxonalari o'simliklarga kerakli karbonat ang...

Bu fayl PPT formatida 37 sahifadan iborat (2,7 MB). "uglerod va azotni tabiatda aylanishidagi mikroorganizmlarni roli"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: uglerod va azotni tabiatda ayla… PPT 37 sahifa Bepul yuklash Telegram