uglerod, azot, oltingugurt, fosfor va temirni tabiatda aylan­ishida mikroorganizmlarning roli (4-ma’ruza)

PPT 46 стр. 3,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 46
2-мавзу: ген муҳандислигининг моддий асослари углерод, азот, олтингугурт, фосфор ва темирни табиатда айланишида микроорганизмларни роли 4 - маъруза режа: 1. табиатда углеродни айланиши 2. табиатда азотни айланиши 3 табиатда олтингугуртни айланиши 4. табиатда фосфорни айланиши 5. табиатда темирни айланиши 1. табиатда углеродни айланиши углерод фотосинтез маҳсулоти бўлиб, ернинг органик бирикмалари таркибига киради. ҳавонинг таркибида 2300 млрд т яъни 0,03% миқдорда карбонат ангидрид бор. кўк ўсимликлар бир йилда фотосинтез жараёнида 170 млрд т карбонат ангидрид ишлатади. одамлар ва ҳайвонлар нафас олганда кўмир, нефт ва торф куйганда, вулқонлардан чиққан карбонат ангидрид кўк-яшил ўсимликларнинг фотосинтези учун етарли эмас. саноат корхоналари ўсимликларга керакли карбонат ангидридни фақат 5-10% ни беради. бу аҳволда ҳаводаги карбонат ангидрид бир неча ўн йилда оқсил, ёғ, углеводлар ва бошқа органик бирикмаларга ўтар, ўсимликлар карбонат ангидрид билан таъминланмагани учун нобуд бўларди. аммо табиатда микроорганизмлар бунга йўл қўймайди. микроорганизмлар органик моддаларни минераллашуви натижасида ўсимликларнинг фотосинтезига керакли карбонат ангидридни (со2) ни етказиб беради. …
2 / 46
олиш ва бижғиш жараёнларида микроорганизмлар турли органик моддаларни парчалаб оддий анорганик моддаларга айлантиради. натижада ҳосил бўлган со2 газ шаклида ҳавога қўшилади. бижғиш микроорганизмлар ферментлари таъсирида карбон сувларининг, мойларнинг, оқсилларнинг ва бошқа органик моддаларнинг парчаланиб биокимёвий ўзгаришидир. бижғиш жараёнида спирт, сирка, сут кислотаси ва бошқалар ҳосил бўлади. бижғиш турлари қадим замонлардан маълум бўлган, чунки шу усул билан қатиқ, мусаллас, қимиз ва бошқа маҳсулотлар тайёрланиб келинган. аммо бижғиш сабабларини, л.пастер 1857 йилда исботлаб берди. у органик субстратлардаги ўзгаришлар микроорганизмлар ҳаёт фаолиятининг натижаси эканлигини аниқлаган. бижғиш жарёни икки фазада ўтади: 1. бошланиши ёки умумий фазасида бижғиш анаэроб шароитда ўтиб, шакар пироузум кислотагача парчаланади. сн3сосоон - пироузум кислота 2. охирги фазасида микроорганизмларнинг турига ва уларнинг ривожланиш омилларига қараб турли маҳсулотлар ҳосил бўлади. органик моддалар микроорганизмлар томонидан ташқи муҳит шароитига қараб икки хил, яъни анаэроб ва аэроб ҳолда парчаланади. органик моддалар анаэроб микроорганизмлар томонидан парчаланганда органик кислоталар ва спиртлар ҳосил бўлади, аэроб микроорганизмлар иштрок этганда …
3 / 46
ит аэроб c6н12о6 + 6о2 → 6cо2+ 6н2о + энергия вино тайёрлаш усуллари қадимдан маълум бўлишига қарамай, шакарнинг парчаланиши натижасида этил спирти ҳосил бўлиши xvii аср охирида лавуазье томонидан аниқланган. спиртли бижғиш процесси тирик организмлар иштрокида боришини, яъни биологик процесс эканлигини луи пастер 1859 йилда кўрсатиб ўтди. бу давргача спиртли бижғиш процесси химявий реакциялардан иборат ҳодиса деб қаралган. спиртли бижғиш процесси saccharomyces (сахаромицес) оиласига мансуб ачитқи замбуруғларнинг иштроки билан боришини ҳам луи пастер (1859) аниқлаган. спиртли бижғиш жараёни анаэроб шароитда бўлади. бу жараёнда шакар ачиб, ундаги спирт миқдори 15% га етганда, ачитқилар кўпайишдан тўхтайди. бактерияларниннг фаолияти туфайли этил спирти оксидланиб, сирка кислотани ҳосил қилади. сн3сн2он + о2 = сн3соон + н2о + энергия этил спирти сирка кислотаси агар 14% гача спирти бўлган мусаллас оғзи очиқ идишда иссиқроқ жойга қўйилса, ундаги спирт оксидланиб, аввал сирка ангидриди, сўнгра ундан сирка кислотаси ҳосил бўлади ва бу сирка дейилади. 3. сут кислотали бижғиш одамлар …
4 / 46
т кислотали бижғишни қўзғатувчилари гексозанни парчалаб, икки молекула сут кислота ҳосил қилади. c6н12о6 = 2сн3-снон-соон + энергия қанд сут кислотаси бу реакцияда ҳосил бўлган энергия шу жараённи қўзғатувчи бактериялар томонидан сарфланади. бижғиш жараёни натижасида сут кислотаси билан бир қаторда заҳарли моддалар ҳам ҳосил бўлади. бу жараён сут маҳсулотида содир бўлиб унинг таркибидаги қанд моддаси - лактоза парчаланади. б. гетероферментатив бижғиш гетероферментатив (типик бўлмаган) бижғиш туфайли сут кислотаси билан бир қаторда, сирка кислотаси, этил спирти, со2 ва айрим ароматик моддалар ҳосил бўлади. c6н12о6 = сн3-снон-cooh + сн3сн2он + со2 сут кислотаси этил спирти гетероферментатив сут кислотали бижғишни юзага келтирадиган бактерияларда пируват-декарбоксилаза ферменти бўлганлиги учун пировиноград кислотаси ацетальдегид ва со2 га парчаланиб кетади. натижада сут кислотаси, этил спирти ҳамда сирка кислотаси ҳосил бўлади. в. бифидобижғиш бифидобактериялар амалга оширадиган бижғишда глюкозадан сирка ва сут кислотаси ҳосил бўлади. 2c6н12о6 = 3сн3соон + 2сн3сhohcоон сирка кислотаси сут кислотаси бижғиш жараёнида вужудга келган сут кислотаси кўп …
5 / 46
кроорганизмлар қўзғатади 1. клостридиум пастерианум - clostridium рasterianum 2. клостридиум бутиликум - clostridium butilicum 3. клостридиум асетобутиликум - clostridium acetobutilicum мой кислотали бижғиш орқали саноатда мой кислота ҳам ишлаб чиқарилади. бунинг учун таркибида шакар ёки крахмал бўлган картошка, паст сифатли ун, крахмал ва шакар ишлаб чиқарадиган заводларнинг чиқиндилари ва бошқалар ишлатилади. мой кислотали бижғишни келтирадиган бактериялар анаэроб бўлиб, кислород бўлмаган шароитда ёки оз миқдорда бўлган ҳолларда ҳам ривожланиб кўпаяди. бу бактериялар 30-40°c ҳароратда яхши ривожланади. улар тупроқда, кўлларда, ботқоқликларда, ўсимлик қолдиқларида, гўнг ва бошқа ерларда учраши мумкин. мой кислотали бижғиш қуйидагича кечади: c6н12о6 → 3сн3сн2сн2соон + 2со2 + 2н2о + энергия қанд мой кислота мой кислотали бижғишида заҳарли моддалардан бутил спирти, ацетон, этил спирти ва сирка кислотаси ҳосил бўлади. мой кислотали бижғиш жараёни асосида саноатда ацетон ва бутил спирти олинади. ацетон сунъий шойи ва чарм, фотоплёнкалар, сунъий цемент ва бошқаларни олишда ишлатилади. бутил спирти лак олиш учун ҳам ишлатади. 1. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 46 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "uglerod, azot, oltingugurt, fosfor va temirni tabiatda aylan­ishida mikroorganizmlarning roli (4-ma’ruza)"

2-мавзу: ген муҳандислигининг моддий асослари углерод, азот, олтингугурт, фосфор ва темирни табиатда айланишида микроорганизмларни роли 4 - маъруза режа: 1. табиатда углеродни айланиши 2. табиатда азотни айланиши 3 табиатда олтингугуртни айланиши 4. табиатда фосфорни айланиши 5. табиатда темирни айланиши 1. табиатда углеродни айланиши углерод фотосинтез маҳсулоти бўлиб, ернинг органик бирикмалари таркибига киради. ҳавонинг таркибида 2300 млрд т яъни 0,03% миқдорда карбонат ангидрид бор. кўк ўсимликлар бир йилда фотосинтез жараёнида 170 млрд т карбонат ангидрид ишлатади. одамлар ва ҳайвонлар нафас олганда кўмир, нефт ва торф куйганда, вулқонлардан чиққан карбонат ангидрид кўк-яшил ўсимликларнинг фотосинтези учун етарли эмас. саноат корхоналари ўсимликларга керакли карбонат ангидридни фақат ...

Этот файл содержит 46 стр. в формате PPT (3,6 МБ). Чтобы скачать "uglerod, azot, oltingugurt, fosfor va temirni tabiatda aylan­ishida mikroorganizmlarning roli (4-ma’ruza)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: uglerod, azot, oltingugurt, fos… PPT 46 стр. Бесплатная загрузка Telegram