gidrosfera. tabiatda suvning roli va ahamiyati

PPTX 59 pages 5.1 MB Free download

59 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.1 MB

File type PPTX

Pages 59

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 59

слайд 1 mavzu: gidrosfera. tabiatda suvning roli va ahamiyati. reja: 1. gidrosfera va suv zahiralari haqida umumiy ma`lumot. 2. suv resurslarini ifloslanishdan muxofaza kilishga karatilgan chora-tadbirlar. 3. suv zahiralarni nazorat qilishning huquqiy asoslari 1 o`zbekiston respublikasining 1993 yil 6 mayda qabul qilingan "suv va suvdan foydalanish to`g`risida"gi qonunning 3-moddasida asosan, "suv o`zbekiston respublikasining davlat mulki - umummilliy boylik hisoblanadi, suvdan oqilona foydalanish lozim bo`lib, u davlat tomonidan qo`riqlanadi." yer kurrasida suvlardan iborat bo’lgan qobiq, gidrosfera deb ataladi. unga biosferadagi barcha suvlar-okean, dengiz, ko’l, daryo, muzliklar, yer osti suvlari va atmosfera havosi tarkibidagi suv bug’lari kiradi. gidrosferaning umumiy suv miqdori taxminan, 1403 mln km3 bo’lib okean suvlari 1370 mln km3 muzliklar 24 mln km3 yer osti suvlari 8 mln km3 ko’l suvlari 0,23 mln km3 tuproq tarkibidagi suvlar 0,007 mln km3 atmosfera tarkibidagi suv 0,014 mln km3 daryo suvlari 0,002 mln km3 «biz tiriklikni suvda yaratdik», deyiladi qur`oni karimda. darhaqiqat, suvsiz …

2 / 59

либ қайтарилмайди, қолган ярмиси эса оқова сувларга айланади. табиий сув – бу ҳеч қандай антропоген таъсир иштирокисиз табиий жараёнлар натижасида сифат ва миқдорий жиҳатдан шаклланган сувдир. сувлар минераллашиш даражасига қараб (г/л. да); чучук (тўзларнинг умумий миқдори 50). ўз навбатида чучук сувлар кам минерал аралашмали (200 мг/л гача), ўртача минераллашган (200-500 мг/л) юқори минераллашган (500 мг/л юқори) гуруҳларга бўлинади. таркибида миқдор жиҳатдан анионлар катионларга нисбатан кўп бўлганлиги сабабли барча сувлар гидрокарбонатли, сулфатли ва хлоридли сувларга бўлинади. biz tuzning suvda erishi va uning okeanga yomg‘ir suvi bilan tushishini bilamiz. yer yuzasidagi tuz muntazam ravishda erib, okeanlarga tushadi. lekin okeanlardagi tuzning bunchalik katta miqdorda yig‘ilishita yana qaysi jarayonlar sabab bo‘lishi mumkinligini o‘ylab ko‘raylik. barcha okeanlardagi suvlarni quritib, ulardan qоlgan tuzdan ekvator chizig‘i bo‘ylab yer sharini gir aylantirib chiqsak, qalinligi 2 km, balandligi 230 kilometrlik devor paydo bo‘lar ekan. yoki ana shu hajmdagi tuz bir joyga to‘plansa, yevropa qit’asidan 15 marta kattaroq maydonni egallaydi. …

3 / 59

зичлиги ҳам ўзгариб боради. тузларнинг консентрасияси 35 кг/м3 бўлган дэнгиз сувининг ўртача зичлиги 0ос да 1028 кг/м3 га эга. тузларнинг миқдори 1 кг/м3 га ўзгарса зичлик 0,8 кг/м3 га ўзгаради. ҳарорат ортиши билан сувнинг қовушқоқлиги µ қуйидаги ҳолатда камайиб боради: т, оc 0 5 10 15 20 25 30 35 µ , мпа∙с 1,797 1,523 1,301 1,138 1,007 0,895 0,800 0,723 туз миқдори ортиши билан сувнинг қовушқоқлиги хам ўсиб боради. шунингдек, сувнинг сирт таранглиги 18°с да 73 мг/м ни ташкил этса, ҳарорат 100°c бўлганда 52,5 мг/м га тушади. харорат 0°c да иссиқлик сиғими 4180 дж (кг∙°c) бўлса, 35°c да энг кам миқдорни кўрсатади. музнинг суюқ ҳолатга ўтиш вақтидаги эриш иссиқлиги 330 кдж/кг, буғ ҳосил қилишдаги иссиқлик эса атмосфера босимида ва ҳарорат 100°c да 2250 кдж/кг ни ташкил қилади. сувнинг электр хоссалари. сув – кучсиз электр ўтказгичдир: 18°c да солиштирма электр ўтказувчанлиги 4,9 см/м (4,41.10–8 ом.см); диэлектрик доимийси 80 га тэнг. …

4 / 59

, yosh chaqaloqlarda esa, 97 % suv bo’ladi. o’simliklar va hayvonot to’qimalarida 50-90 % atrofida, go’sht tarkibida 50 %, sutda esa, 85-90 % atrofida suv bo’ladi. 4. suvsiz kimyoviy va biokimyoviy jarayonlar amalga oshmaydi. 5.suv tirik organizmlar tanasida haroratni boshqaruvchi modda, ya`ni termoregulyator vazifasini ham bajaradi. shuning uchun inson atrof-muhit haroratiga va jismoniy mehnat ko’lamiga qarab, bir sutkada 2,4- 6,5 litr suv iste`mol qiladi. гидросфера-океан, денгиз, дарё, кўл, ботқоқлик ва ер усти сувларидан иборат океан ва денгизлар ер юзининг 3/4 қисмини эгаллаб 94% сувни ташкил этади. қолган 6% ер ости сувлари (шўр, чучик), музликлар, кўл, дарё ва бошқалар. сув тирик организм учун катта аҳамиятга эга. маълумки одам организмини 65% ини сув ташкил этади. организмда кечаётган биокимёвий жараёнларда сув актив қатнашади. одам организмида сув миқдорини 12% и йўқотилса, киши ҳалок бўлади. одам организми ортиқча ҳосил бўлган энергияни (терлаш) сув буғлатиш орқали чиқариб юборади. ҳар хил тирик организмлар тана вазнини, сув хар …

5 / 59

ishiy kommunal zaruriyatlari uchun 150-450 litr suv ishlatadi. ammo bu ko’rsatkich xizmat turiga va yaratilgan shart sharoitlarga bog’likdir. agar suv quvurlari va kanalizatsiya quvurlari mavjud bo’lmasa, unda 30-50 litr suv sarflanadi. agar suv quvurlari va kanalizatsiya quvurlari mavjud bo’lsa, 180-230 litr suv sarflanadi. markaziy isitish tizimida esa, bir kishi uchun sutkasida 275- 400 litr suv sarflanadi. rivojlangan mamlakatlarda bir kishi uchun bir sutkada o’rtacha 500-600 litr suv sarflanadi. ammo rivojlanayotgan mamlakatlarda esa bu ko’rsatkich 2-3 marotaba kichik bo’lib, 200-250 litr suv sarflanadi. maishiy xo’jalik ehtiyojlari uchun bir kishiga bir sutkada shaharlarda 150 litr suv (bir yilda 55m3 suv), qishloq joylarida esa, 50 litr suv (bir yilda 18-20m3 suv) sarflanadi. ҳозирда дунё бўйича 800 дан зиёд шур сувни чучуклаштириш станциялари ишлаб турибди. улардан ҳар суткада 1.7 млн м³ чучук сув ишлаб чиқарилмоқда. бу сувларнинг 90 % ичимлик суви сифатида ишлатилмоқда. 44 hozirgi paytda dunyoda 200 mln gektar yerlarni sug’orish uchun yiliga …

Want to read more?

Download all 59 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidrosfera. tabiatda suvning roli va ahamiyati"

слайд 1 mavzu: gidrosfera. tabiatda suvning roli va ahamiyati. reja: 1. gidrosfera va suv zahiralari haqida umumiy ma`lumot. 2. suv resurslarini ifloslanishdan muxofaza kilishga karatilgan chora-tadbirlar. 3. suv zahiralarni nazorat qilishning huquqiy asoslari 1 o`zbekiston respublikasining 1993 yil 6 mayda qabul qilingan "suv va suvdan foydalanish to`g`risida"gi qonunning 3-moddasida asosan, "suv o`zbekiston respublikasining davlat mulki - umummilliy boylik hisoblanadi, suvdan oqilona foydalanish lozim bo`lib, u davlat tomonidan qo`riqlanadi." yer kurrasida suvlardan iborat bo’lgan qobiq, gidrosfera deb ataladi. unga biosferadagi barcha suvlar-okean, dengiz, ko’l, daryo, muzliklar, yer osti suvlari va atmosfera havosi tarkibidagi suv bug’lari kiradi. gidrosferaning umumiy suv miqdori taxm...

This file contains 59 pages in PPTX format (5.1 MB). To download "gidrosfera. tabiatda suvning roli va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: gidrosfera. tabiatda suvning ro… PPTX 59 pages Free download Telegram