tabiatda suvning aylanishi

DOC 1 page 67.0 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.0 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

2-ma’ruza 2-ma’ruza. tabiatda suvning aylanishi. reja: 1. dunyyo okeani. 2. yer kurrasida suvning aylanma xarakat turlari. 3. suv balansi tabiatda suvning aylanma xarakati. sayyoramizdagi suv aylanishining asosiy manbai - quyoshdir. quyosh nuri ta’sirida yer yuzasidan xar yili o’rtacha 577 ming km3 suv bug’lanadi. uning katta kismi (505 ming km3) okeanlar oz mikdori esa, kurukliklarga (72 ming km3) to’g’ri keladi. bug’lar, atmosferaga ko’tarilgach, ma’lum bir sharoitda kondensatsiyalanib, yog’in bo’lib yana yerga tushadi. er yuzasiga bir yilda o’rtacha 1170 mm yogin (577 ming km3) yomg’ir, kor, do’l va boshqalar ko’rinishida yog’adi. okeanlar ustiga yokkan yogin asosan buglanishga sarflanadi, kuruklikka yokkan yoginlar esa, yerga singib, grunt suvlarini tuyintiradi va joyning yonbag’ri bo’ylab oqib, vaqtinchalik va doimiy daryochalarni xosil kildi, ularning ayrim kismi esa, yana bug’lanadi. shunday qilib, bug’lanish, suv bug’larining atmosferaga ko’tarilishi va ularning atmosferada suyuq xolatga o’tishi, yog’inlarining yog’ishi va oqim jarayonlarini o’z ichiga olgan gidrosfera, atmosfera va yer yuzasi orasidagi namlikning …

2 / 1

kurrasi mikyosida aylanma xarakati bilan fark kiladi. suvning kichik aylanishi bilan kuruklik doirasida suvning aylanib yurishi kushilsa, suvning katta aylanishi vujudga keladi. lekin bu uch turli suv aylanishi bir-biri bilan uzviy boglik. suvning tuxtovsiz aylanib yurishi yer kurasining geografik kobigi ayniksa, undagi organik xayot uchun juda katta axamiyatga ega: suvning aylanishidan modda va energiyaning aylanishi vujudga keladi, organik dunyo rivojlanadi. suv balansi-ayrim xududda xar turli vakt ichida kushilgan va sarflangan namlik elementlari o’rtasidagi muvozanat. suv balansi tenglamasi tuziladi va uning yordamida anik o’lchangan tashkil etuvchilarni bilgan xolda, o’lchash imkoni bulmagan kismini kiyosiy ravshda aniklash mumkin. suv balansi usuli fakatginga ayrim daryo, kul va ichki dengizlar xavzasi uchun taxlil kilishda foydalanish bilan birga yana gidrotexnika va agromeliorativ tadbirlarini bajarish imkonini beradiki, natijada daryo tabiiy rejimini suv xo’jaligi talablariga mos ravishda uzgartirish imkoni buladi. misol tarikasida, daryo xavzasining suv balansi tenglamasini keltiramiz: y=x-z. bu yerda; y-daryo oqimi; x-atmosfera yogini; z-,suv zaxirasi o’rta …

3 / 1

ing o’rtacha zichligi 0.002 km/kv. km ga teng. o’rta osiyo daryolarining yana bir xususiyati tog’larda kor-muzlarning uzluksiz tuplanib turishi, sungra esa tog’ oldi teksliklarida sarf bulishidir. o’rta osiyo gidrologik nuktai nazaridan, xuddi saxroi kabir va markaziy avstraliya chullaridek, berk xavza xisoblanadi. berk xavzaning xos xususiyati xududda xosil bulgan oqim tashkarisiga okib chikmasdan, uning uzida sarflanishidadir. v.l.shults 1933 yildayok o’rta osiyo xududini uch oqim kismiga bulgan edi. 1. oqimning xosil bulish kismi, bu kism tog’larga tugri keladi; x=z+y+f 2. oqimning tarkalish kismi, bu kism tog’ oldi tekisliklari bo’lib, unda tog’lardan okib kelgan suvlar kaytadan atmosferaga buglanib ketishadi; x=z+y 3. oqimning muvozanat kismi, ya’ni daryo va soylardan maxrum bulgan joylar; x=z o’zbekiston suv balansi. o’zbekiston respublikasi xududi 447,4 ming kv.km maydonni egallagan. ulkaning tog’ va tog’ oldi joylari 26000 kv.km ni yoki umumiy maydonga nisbatan 6% ga yakinini tashkil etib, bu mintakada daryo oqimi xosil buladi. respublikaning markaziy va shimoliy kismlari pasttekislik …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiatda suvning aylanishi"

2-ma’ruza 2-ma’ruza. tabiatda suvning aylanishi. reja: 1. dunyyo okeani. 2. yer kurrasida suvning aylanma xarakat turlari. 3. suv balansi tabiatda suvning aylanma xarakati. sayyoramizdagi suv aylanishining asosiy manbai - quyoshdir. quyosh nuri ta’sirida yer yuzasidan xar yili o’rtacha 577 ming km3 suv bug’lanadi. uning katta kismi (505 ming km3) okeanlar oz mikdori esa, kurukliklarga (72 ming km3) to’g’ri keladi. bug’lar, atmosferaga ko’tarilgach, ma’lum bir sharoitda kondensatsiyalanib, yog’in bo’lib yana yerga tushadi. er yuzasiga bir yilda o’rtacha 1170 mm yogin (577 ming km3) yomg’ir, kor, do’l va boshqalar ko’rinishida yog’adi. okeanlar ustiga yokkan yogin asosan buglanishga sarflanadi, kuruklikka yokkan yoginlar esa, yerga singib, grunt suvlarini tuyintiradi va joyning yonbag’ri bo’...

This file contains 1 page in DOC format (67.0 KB). To download "tabiatda suvning aylanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiatda suvning aylanishi DOC 1 page Free download Telegram