суз зар, таржимон эса заргардир

DOC 38,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403246114_43840.doc сўз зар, таржимон эса заргардир www.arxiv.uz сўз зар, таржимон эса заргардир тил шакли ўзига хослигини тил материясининг ҳосил бўлиш жараёнида намоён этади. шу билан бирга мустақилдир. гумбольдт турли инсонлар тилидаги ўхшашликни товуш бирлиги ва руҳий маъно бирлигидан излаган. у товуш бирлигини ирсият билан боғлаб, руҳий бирликни эса жамият бирлиги социал фактор билан изоҳлаган эди. шундай фикрни гумбольдтдан 900 йил олдин “иккинчи муаллим” номи билан машҳур бўлган абу наср форобий ҳам билдирган эди. “ҳар қандай билиш даставвал, ўзни қуршаб турган оламдаги нарса ва ҳодисаларни кузатишдан бошланади. чунки тафаккур фаолияти билан ҳосил қилинган моҳият ўзининг табиий асосидан олдин бўлиши мумкн эмас. билишдан мақсад ҳақиқатга эришмоқдир”1. “форобий бугунги тил фалсафаси учун ғоят муҳим тушунчаларга (констакта – акциденция, зот-тазоҳир, умумийлик-хусусийлик; фаҳмий (ҳиссий) билиш-идрокий билишга, асос солган улуғ файласуф бўлиш билан бирга, тилшуносликнинг умумий масалаларини ёритиб берган улкан тилшунос олим ҳамдир”2 – дейди профессор а.нурмонов. шунга уйғун фикрни буюк мутафаккир алишер навоийнинг тил ва …

қўллаш маҳоратига уни жилвалантириш қобилятига қараб белгиланади. денгиз қаърида ҳаракатсиз имконият тарзида турган дурлар ғаввос ёрдамида ҳаракатга келтирилса, кўнгил тубидаги имконият тарзидаги сўзлар ҳам сўзловчи томонидан нутқий жараёнда ўз жилвасини топади3. ахир бу xxi аср тилшуносларининг тадқиқот объектига айланган нутқнинг пайдо бўлиши ва унда субъектнинг ўзига хос жиҳатлари руҳияти акс этиши коммуникациянинг вужудга келиши каби долзарб масалаларнинг негизи эмасми?! айни ҳолатларни таржима санаътида ҳам кўришим мумкин. ҳа, айнан санъат. сабаби маълум бир халқ, миллат ўзига нотаниш халқ миллат руҳиятини, ўзига хослигини, маданиятини, урф одатини айнан таржимон тақдим этган ҳолатда қабул қилади. шунинг учун бу ишга қўл учида енгил елпи қараш матнни реципиент томонидан қабул қилинишини қийинлаштиради. рус адабиёти бизга болаликдан яқин. бу халқ ҳақида етарлича тасаввурга эгамиз. ўзбек китобхони с.есенин шеъриятини яхши билади. бу хабардорликка муҳим хисса қўшган истеъдодли шоир эркин воҳидовдир. есенининг “форс тароналари” туркумини рус ва ўзбек тилларида ўқиб туриб, эркин воҳидов есенин тасвирламоқчи бўлган ҳис-туйғуларни ундан ҳам …

да баҳорий қизларни ит каби занжирда ушлаб турмаймиз.” жуда қўпол ва бадиятдан йироқ, тўғрими? нима учун? ахир биз реал матндан чекинмадик, сўзма-сўз таржима қилдик-ку? айнан мана шундай савол қўйилган жойда жавобни пиҳолингвистика беради. сабаби шарқлик ва ғарбликнинг воқеликни қай тарзда қабул қилишида. шарқда руҳият устун, ғарбда эса моддият. шу нуқтаи назардан э.воҳидов матн мазмунига путур еткизмаган ҳолатда мисраларга шарқона жилва бера олган. есенин “девушек весенних” ибораси билан ёш гўзал қизларни назарда тутарди. ўзбек тилида айнан “баҳорий қизлар” ибораси йўқ. баҳор - ёшлик, гўзаллик, бокиралик тимсоли ва бевосита бизда бу тушунчалар гул, ғунча сўзлари билан боғланади. шунинг учун ҳам э.воҳидов бу иборани “гулдай қизларни” дея таржима қилади. “ит каби занжирда ушлаб турмаймиз” маъносини эса “туқунликда сақламас эрлар” дея ўзбек китобхони дунёқарашига мослайди. шеър қуйидагича ниҳояланади: “и на дверь ты взглядывай не очень, всё ровно калитка есть в саду... незадаром мне мигнули очи приоткинув черную чадру.” “эшикка кўп қараберма сан гул боғингга …

бўрттирилади ва шоирнинг фикри хиралашади. эркин воҳидов буни жуда нозик илғаган. таржимоннинг барча ютуқларини рад этмаган ҳолда бир сўзга нисбатан эътироз туғилади. эркин воҳидов “ниқоб остидан” иборасини ишлатади. ҳолбуки есенин “чодра” сўзини қўллаган. ниқоб ҳар қандай вазиятда ҳам фақат юзга тутилади, буни биз чиммат деймиз. чодра эса бутун гавдани бошдан оёқ ёпиб турадиган (фақат кўзлар очиқ қолади) мусулмон аёлларнинг кийими. шунинг учун ниқоб сўзи ўрнига чиммат ёки ҳижоб сўзи қўлланиши мантиққа мувофиқ эмасми?! чунки ниқоб рус тилида “маска” сўзига тўғри келади. чиммат эса – вуаль – яъни аёлларнинг юзини тўсиб турадиган нафис тўр. хулоса қилиб айтганда, ҳар бир таржима ўзига хос санъат асари. унда ҳар бир ижодкорнинг шахсий дунёқараши, руҳияти, хис-туйғулари яққол ифодаланади. таржимон худди заргар каби сўз дурларини ўрни-ўрнига қўйиб гўзал санъат намунасини яратади. 1 абу наср фарофий “фозил одамлар шаҳри” т, 1993, 3-бет. 2 нурмонов а. “ўзбек тилшунослиги тарихи” т, 2002. 13- бет ò, 2002. 13-áåò. 3 нурмонов …

суз зар, таржимон эса заргардир - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "суз зар, таржимон эса заргардир"

1403246114_43840.doc сўз зар, таржимон эса заргардир www.arxiv.uz сўз зар, таржимон эса заргардир тил шакли ўзига хослигини тил материясининг ҳосил бўлиш жараёнида намоён этади. шу билан бирга мустақилдир. гумбольдт турли инсонлар тилидаги ўхшашликни товуш бирлиги ва руҳий маъно бирлигидан излаган. у товуш бирлигини ирсият билан боғлаб, руҳий бирликни эса жамият бирлиги социал фактор билан изоҳлаган эди. шундай фикрни гумбольдтдан 900 йил олдин “иккинчи муаллим” номи билан машҳур бўлган абу наср форобий ҳам билдирган эди. “ҳар қандай билиш даставвал, ўзни қуршаб турган оламдаги нарса ва ҳодисаларни кузатишдан бошланади. чунки тафаккур фаолияти билан ҳосил қилинган моҳият ўзининг табиий асосидан олдин бўлиши мумкн эмас. билишдан мақсад ҳақиқатга эришмоқдир”1. “форобий бугунги тил фалсафаси ...

Формат DOC, 38,0 КБ. Чтобы скачать "суз зар, таржимон эса заргардир", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: суз зар, таржимон эса заргардир DOC Бесплатная загрузка Telegram