таржимада синтактик алмаштиришлар (трансформациялар)

DOC 52.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403180766_43753.doc таржимада синтактик алмаштиришлар (трансформациялар) www.arxiv.uz таржимада синтактик алмаштиришлар (трансформациялар) маълумки, таржима тиллараро трансформациялар (ўзгартишлар, алмаштиришлар) мажмуаси бўлиб, бундай трансформация турларига қуйидагилар киради: 1) ўрин алмаштиришлар (перестановки); 2) алмаштиришлар (замены); 3) қўшишлар (добавления); 4) тушириб қолдиришлар (опущения) (л.с.бархударов, 1975, 11). қуйида биз таржимадаги фақат синтактик алмаштиришларнинг асосан қўшма гап ва текстема миқиёсида кечиши хақида сўз юритамиз унда биз бундай алмаштиришлар ва ўзгартиришларни келтириб чиқарувчи омиллар хақида фикр-мулохазалар юритишга ҳаракат қиламиз. 1) қўшма гапни содда гап билан синтактик алмаштириш; (бундай алмаштиришлар асл нусха тилидаги қўшма гапнинг таржима тилида содда гап билан берилишида кўзга ташланади). мисол: they came to the town in order that they might find some profitable job (t.dreiser, american tragedy, 112) (қўшма гап) - улар шаҳарчага бир фойдали иш топиш учун келдилар (содда гап): the guests left for their homes earlier, because they worried about their children (s.maugham. theatre, 214) (қўшма гап): мехмонлар уйларида болаларини қолдириб келганликлари учун эртароқ …

244) (тенг боғловчили қўшма гап). унинг отаси заводда ишлайди, онаси эса мактабда дарс беради (тенг боғловчили қўшма гап). 3) тенг богланган қўшма гапни эргаш гапли қўшма гап билан синтактик алмаштириш (бундай алмаштириш эргашиш ва тенг боғланиш ўртасида синонимлашиш ҳодисаси мавжудлигидан далолат беради). мисол: i was reading magazines, when she was watching tv(s.maugham. theatre, 119). қачон у телевизор кураётган бўлса, мен журналлар ўқиётган бўлардим. 4) эргаш гапли қўшма гапни тенг боғланган қўшма гап билан синтактик алмаштириш (бундай алмаштириш ҳам эргашиш ва тенг боғланиш ўртасида синонимлашиш ҳодисаси мавжудлигидан далолат беради). мисол: the old man could not even sit up in his bed, because he was seriously ill (e.hemingway, selected short stories, 186). чол кроватида хатто ўтира олмасди, унинг ҳасталиги жиддий эди. the tenante was a young boy, that's why he never took an interest in his neighbours (o.wilde, the picture of dorian gray, 227). хонадон сохиби ёш бир ўспирин эди, унинг учун …

ги замонларнинг бир хиллиги ёки жуда яқинлигидир). масалан: while the guys we drinking coffee, she was cooking a lunch (s.maugham. theatre, 101). қиз бир оз егулик тайёрлаётганди, йигитлар эса қахва ичишаётган эдилар. if she cooks а meal, he prepares salads (s.maugham. theatre, 243). агар у салат тайёрласа, қиз овқат пиширади. 6) эргаш гапни бош гап билан алмаштириш: when she came to us, we were working upon the article. биз мақола устида ишлаётган пайтда, у бизникига келди. when we were out, she was in. у ичкарида турган пайтда, биз ташқарида эдик. юқоридаги барча қўшма гапларнинг қисмларидаги замон муносабатлари бир хил булганлиги туфайли эргаш гапни бош гап билан, ёки унинг акси билан алмаштириш имконияти туғиляпти. 7. тенг боғланган қўшма гапни текстема билан алмаштириш (ағдариш) (бундай алмаштириш ҳам асл нусха тилидаги ва таржима тилидаги таржима бирликлари орасидаги синонимик алмашинувига асосланган). масалан: the old man was about 70, but his wife was much younger …

да ётишига тўғри келди. хулоса қилиб айтганда, синтактик трансформациялар (алмаштиришлар, ўзгартишлар) таржимада кенг қўлланилади, уларни тегишли ўринда қўллаш таржиманинг пухта, равон, керак бўлса, жозибали ва энг муҳими тўлақонли чиқишига бевосита ёрдам беради. юқорида айтиб ўтганимиздек, синтактик алмаштиришлар асосан аналогик ва эквивалент таржималарни амалга оширишда муҳим воситалар бўлиб хизмат қиладилар. таржимада кичик танслятема ўрнига катта таржима бирлигини, ёки унинг аксини қўллашда бир қатор омиллар борки, уларни хисобга олиб алмаштиришлар амалга оширилмаса, кутилган натижага эришиб бўлмайди. улардан бири, яъни таржима бирлигида икки иш-ҳаракатнинг бир хил ёки икки хил эгалар томонидан бажарилиши ҳам эътиборга молик омилдир, айнан мана шундай ҳолатларда эквивалент таржима ёки аналогик таржима амалга оширилади. қандай бўлмасин, қандай синтактик алмаштиришлар амалга оширилмасин, мазмун тўлалигича қолиши, унга путур етмаслиги лозим. бошқача айтганда, шакл (ифода)даги ўзгариш (алмашиш) мазмундаги ўзгаришга олиб келмаслиги керак. акс ҳолда таржима сифатини ва энг муҳими, аҳамиятини йўқотади, чунки барча трансформациялар мазмунни сақлаш учун амалга оширилаётганлигини доимо ёдда тутиш керак.

таржимада синтактик алмаштиришлар (трансформациялар) - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "таржимада синтактик алмаштиришлар (трансформациялар)"

1403180766_43753.doc таржимада синтактик алмаштиришлар (трансформациялар) www.arxiv.uz таржимада синтактик алмаштиришлар (трансформациялар) маълумки, таржима тиллараро трансформациялар (ўзгартишлар, алмаштиришлар) мажмуаси бўлиб, бундай трансформация турларига қуйидагилар киради: 1) ўрин алмаштиришлар (перестановки); 2) алмаштиришлар (замены); 3) қўшишлар (добавления); 4) тушириб қолдиришлар (опущения) (л.с.бархударов, 1975, 11). қуйида биз таржимадаги фақат синтактик алмаштиришларнинг асосан қўшма гап ва текстема миқиёсида кечиши хақида сўз юритамиз унда биз бундай алмаштиришлар ва ўзгартиришларни келтириб чиқарувчи омиллар хақида фикр-мулохазалар юритишга ҳаракат қиламиз. 1) қўшма гапни содда гап билан синтактик алмаштириш; (бундай алмаштиришлар асл нусха тилидаги қўшма гапнинг таржима т...

DOC format, 52.0 KB. To download "таржимада синтактик алмаштиришлар (трансформациялар)", click the Telegram button on the left.

Tags: таржимада синтактик алмаштиришл… DOC Free download Telegram