феъл ( тарихий )

DOC 42,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1402924660_43145.doc феъл www.arxiv.uz феъл режа: 1. феълнинг семантик ва грамматик белгилари. 2. феъл ясалиши. феъл барча тилларда ҳам фаол бўлган сўз туркумларидан биридир. феъл семантик доираси кенг, лекин, асосан, иш-ҳаракат ҳамда иш-ҳаракат тасаввурини берадиган ҳолатни англатади, яъни бармақ, келм¡к каби феъллар иш-ҳаракатни, к£рм¡к, ешитм¡к ойламақ феъллари эса ҳолатни билдиради. феъл туркумига бир неча морфологик категориялар хосдир: функционал формалар, бўлишли-бўлишсизлик, нисбат, тусланиш, майл ва замон. феъл аспектлари. айрим адабиётларда феъл аспектларига мумкинлик ва номумкинлик шаклларини ҳам киритадилар. аслида мумкинлик-номумкинликни ҳосил қиладиган грамматик шакллар (формалар) йўқ, балки бундай семантика қўшма феъллар орқали ҳосил қилинади. масалан, тарта алар – тарта алмас. феълнинг бўлишли ва бўлишсиз шакллари феъл аспектлари категориясини ҳосил қилади, чунки бўлишсизлик –ма//-м¡ аффикси орқали ҳосил қилинади ва бу аффиксни олмаган сўз билан оппозицияга киришади: барма, келт¯рм¡ ва бошқалар. ўтимли ва ўтимсиз феъллар ҳақида. ўзбек тилида унинг тарихий тараққиётидан қатъи назар бундай морфологик категория мавжуд бўлмаган, балки феълнинг тушум келишигидаги сўз билан …

рдан феъл ясаган: тун¡ди л¡шк¡р анда (шн). ашларыни ашаб ва йашларыны йашаб, аталары кейнидин кетди (ш.тар.). -й/-ай аффикси. сифатдан феъл ясаган: ул фақыр қашыда улғайыбдур (навоий). барча сағайтланыб атландылар (шн). -р/-ар/-¡р аффикси. сифатдан феъл ясаган: бу навъ қара к¯н ичр¡ қарыб// йаъники қара к¯н¯м ақарыб (навоий). к£к¡рг¡н йығачларны¦ барчасы (ш.тар.). -қар/-к¡р аффикси. отдан феъл ясаган: тағ тузны т¯н-у к¯н башқарыб// хайалны йол ақбасыдын £тк¡риб (хамса). -қ/-к,-ық/-ик,-уқ/-¯к аффикси. от ва бошқа туркумлардан феъл ясаган: либāсы р¡¦ин билм¡н, йолуқса, ҳайраттын (лут.). ким йағықса шāҳи шайабāнийға (шн). -са аффикси. отдан феъл ясаган: дилрабā, āби ҳайат ерни¦ ¯ч¯н жāн сусады (лут.). -сын аффикси. от ва сифатдан феъл ясаган: йығламсынур –у к£зиг¡ келм¡с йаш (навоий). адабиётлар: 1. абдураҳмонов ђ. тарихий синтаксис.-т., 1974. 2. щербак а.м. грамматика староузбекского языка.-м.-л.,1962. 3. серебринников б.а., гаджиева н.з. сравнительно-историческая грамматика тюркских языковю фонетика, морфология, синтаксис.-м., 1986. 4. www.ziyonet.uz 5. www.nur.uz

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "феъл ( тарихий )"

1402924660_43145.doc феъл www.arxiv.uz феъл режа: 1. феълнинг семантик ва грамматик белгилари. 2. феъл ясалиши. феъл барча тилларда ҳам фаол бўлган сўз туркумларидан биридир. феъл семантик доираси кенг, лекин, асосан, иш-ҳаракат ҳамда иш-ҳаракат тасаввурини берадиган ҳолатни англатади, яъни бармақ, келм¡к каби феъллар иш-ҳаракатни, к£рм¡к, ешитм¡к ойламақ феъллари эса ҳолатни билдиради. феъл туркумига бир неча морфологик категориялар хосдир: функционал формалар, бўлишли-бўлишсизлик, нисбат, тусланиш, майл ва замон. феъл аспектлари. айрим адабиётларда феъл аспектларига мумкинлик ва номумкинлик шаклларини ҳам киритадилар. аслида мумкинлик-номумкинликни ҳосил қиладиган грамматик шакллар (формалар) йўқ, балки бундай семантика қўшма феъллар орқали ҳосил қилинади. масалан, тарта алар – тарта алм...

Формат DOC, 42,0 КБ. Чтобы скачать "феъл ( тарихий )", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: феъл ( тарихий ) DOC Бесплатная загрузка Telegram