hozirgi o'zbek adabiy tili va shevalar

PPTX 198,3 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1545018022_68603.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 ona tili hozirgi o’zbek adabiy tili va shevalari reja: milliy til va adabiy til. adabiy tilning belgilari. o’zbek tili – davlat tili. o’zbek tili va shevalari. ona tili bu- millatning ruhidir. o’z tilini yo’qotgan har qanday millat o’zligidan judo bo’lishi muqarrar i.a.karimov milliy til umumiy hudud, iqtisod va ma’naviy boylik bilan birga millatni tashkil etuchi ijtimoiy-tarixiy kategoriya. milliy til tushunchasi tilning yashash shakliga aloqadordir. har bir millat o’z tiliga ega. ba’zi bir millatlar esa bir necha bir necha tilga ega bo’lishi mumkin: belgiyaliklar- fransuz va vallon tillarida; shveysariyaliklar- nemis, fransuz, retoroman va italyan tillarida so’zlashadi. aksincha, bir necha millatlar yagona milliy tilda so’zlashadi. ular : aqsh, angliya, avsraliya va boshqa ingliz tilda so’zlahuvchi milllatlar. milliy til o’z tarkibiga sheva, so’zlashuv nutqi, jargonlar, vulgarizm, varvarizm kabi guruh so’zlarni qamrab oladi adabiy til milliy tilning ma’lum qoidalarga bo’ysundirilgan, muayyan qolipga solingn, olimlar, san’atkorlar tomonidan ishlov berilgan, doim silliqlashtirilib, …

r farqlanadi. umummajburiylik- jamiyatning barcha a’zosi tomonidan adabiy til qo’llanishining majburiyligi. adabiy til me’yorlariga hammaning barobar rioya qilinishi umummajburiylikdir. kodifikatsiya- til me’yorlarining ilmiy tasnifi bo’lib, amalga oshirilgan ish, lug’at, qo’llanma va darsliklarda qayd qilinadi. og’zaki va yozma shaklning mavjudligi- sheva va lahjadan farqli ravishda adabiy til og’zaki shakldan tashqari yozma shaklga ham egadir. ko’p vazifalilik- adabiy til istalgan faoliyat sohasining kommunikativ ehtiyojlarini qondirishga qodir. uslubiylik- adabiy til tarmoqlangan vazifaviy uslublarga ega bo’ladi. o’zbek tili- davlat tili sobiq ittifoq parchalanmay turib o’zbekistonda “davlat tili haqida”gi qonun qabul qilindi. o’zbek tiliniing hayotimizdagi o’rni ta’sirini kuchaytirish, uni tom ma’nodagi milliy qadriyatga aylantirish yo’lida ulkan ishlar amalga oshiridli. o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasida davlat tilining maqomi huquqiy jihatdan mustahkamlab qo’yildi. “davlat tili haqida” gi qonun o’zbek tili taraqqiyotida yangi davrni boshlab berdi. o’zbekiston fanlar akadimiyasinng alisher navoiy nomidagi til va adabiyot instituti tomonidan tayyorlangan “o’zbek tilining izohli lug’ati” tilimizning izchil rivojlanayotganligidan dalolat beradi. mustaqilligimizning 17 yilligi …

fonetik jihatdan: so’z oxiridagi k undoshi y tarzida talaffuz qilinadi: terak-teray, bilak-bilay adabiy tildagi a unlisi o tarzida talaffuz qilinadi: aka-oka leksik jihatdan: qalampir-garmdori, narvon-shoti, hovli-eshik morfologik jihtdan: hozirgi zamon davom fe’li –yap o’rnida –vot,-ut qo’shimchalari qo’llaniladi qaratqich kelishigi –ning o’rnida tushum kelishigi –ni ishlatiladi. lahjalar: o’zbek tili ko’p lahjali til hisoblanadi. uning dialektal asosini qarluq, qipchoq, o’g’uz lahjalari tashkil etadi. lahja- bir-biriga yaqin bo’lgan shevalar yig’indisi. lahja so’zi o’rnida dialekt atamasi ham ishlatiladi qipchoq lahjasi o’zbekistonning surxondaryo, sirdaryo, jizzax, samarqand viloyatlarining qishloqlari shevalari birligidan iborat bo’lib, adabiy tildan quyidagicha farqlanadi: fonetik jihatdan: ba’zi shevalarda y o’rnida j ishlatiladi: yo’l-jo’l so’z oxiridagi g’ undoshi v bilan almashtiriladi: tog’-tov so’z oxirida q, k undoshlari tushib qoladi: kichik- kichi leksik jihatdan: mushuk- pishak, do’ppi-qalpoq morfologik jihatdan: hozirgi zamon davom fe’li –yap o’rnida –jatir/-votir qo’shimchalari ishlatiladi. tushhum kelishigi –ni o’rnida –di/-ti ishlatiladi. o’g’uz lahjasi janubiy xorazm shevalari birligidan tashkil topgan bo’lib, adabiy tildan …

hozirgi o'zbek adabiy tili va shevalar - Page 4

hozirgi o'zbek adabiy tili va shevalar - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"hozirgi o'zbek adabiy tili va shevalar" haqida

1545018022_68603.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 ona tili hozirgi o’zbek adabiy tili va shevalari reja: milliy til va adabiy til. adabiy tilning belgilari. o’zbek tili – davlat tili. o’zbek tili va shevalari. ona tili bu- millatning ruhidir. o’z tilini yo’qotgan har qanday millat o’zligidan judo bo’lishi muqarrar i.a.karimov milliy til umumiy hudud, iqtisod va ma’naviy boylik bilan birga millatni tashkil etuchi ijtimoiy-tarixiy kategoriya. milliy til tushunchasi tilning yashash shakliga aloqadordir. har bir millat o’z tiliga ega. ba’zi bir millatlar esa bir necha bir necha tilga ega bo’lishi mumkin: belgiyaliklar- fransuz va vallon tillarida; shveysariyaliklar- nemis, fransuz, retoroman va italyan tillarida so’zlashadi. aksincha, bir necha millatlar yagona milliy tilda so’zlashadi. u...

PPTX format, 198,3 KB. "hozirgi o'zbek adabiy tili va shevalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: hozirgi o'zbek adabiy tili va s… PPTX Bepul yuklash Telegram