adabiytil

PPTX 29 стр. 922,3 КБ Бесплатная загрузка

29 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 922,3 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 29

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 29

prezentatsiya powerpoint 1 adabiy til – muayyan umumxalq tilining qayta ishlangan va me’yorlashtirilgan, mazkur tilda soʻzlashuvchi xalqning madaniy ehtiyojlariga xizmat qiluvchi shakli. "qayta ishlangan" tushunchasi nisbiy (tarixan turli davrlar-da, turli xalqlarda adabiy til oʻzgarib turgan). hatto ayrim bir xalqqa ham adabiy til turli davrda turlicha boʻlgan (mas, qadimgi tur-kiy adabiy til, hozirgi oʻzbek adabiy tili). ba’zi davrlarda bir xalq uchun boshqa bir xalq tili adabiy til vazifasini oʻtagan. masalan, fors va turkiylar uchun mumtoz arab tili, yaponlar uchun mumtoz xitoy tili; ba’zi yevropa xalqlari uchun lotin tili va boshqa adabiy til boʻlgan.adabiy til ning ikki – ogʻzaki ham yozma koʻrinishi mavjud. image1.emf image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.png image18.png image19.png image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.png image24.png image25.png image26.png image27.jpeg lecture: adabiy til va shevalar theme plan: 1. adabiy til haqida tushuncha 2. adabiy me’yor va uning turlari 3. o’zbek tili shevalari …

2 / 29

ar, san’atkorlar tomonidan ishlov berilgan, doim silliqlashtirilib, mukammallashtirilib boriladigan shaklidir. © adabiy til’shu tilda gapiruvchilarning barchasi uchun tushunarli bo'lish zararurati sababli yaratilgan. © milliy o’zbek tilida shevalarning ko’pligi adabiy tilga bo'lgan ehtiyojni yuzaga keltirgan. rasmiy hujjatlar, badiiy va ilmiy adabiyot, vaqtli matbuot adabiy tilda yaratiladi, ommaviy axborot vositalari adabiy ‘tildavish’ ko‘radi: © adabiy.til_va milliy til o’rtasida ham farq bor. milliy til shu tilning egasi bo'lgan xalq millat bo'lib shakllanganda yuzaga keladi. milliy til adabiy til vazifasini o’taydi, lekin har qanday adabiy til milliy til bo‘la olmaydi. © me’yoriylik- til vositalarini qgo'llash tizimidir. til me‘yori til tizimining barcha sathini qamrab oladi. shunga ko‘ra, leksik me’yor, to’g'ri talaffuz me’yori, to’g’ri yozish me’yori, grammatik me’yor kabilar farqianadi. © umummajburiylik- jamiyatning barcha a’zosi tomonidan adabiy tit-qo'llanishining majburiyligi. adabiy til me‘yorlariga hammaning barobar rioya qilinishi_ umummajburiylikdir. °® kodifikatsiya- til me’yoriarining ilmiy tasnifi bo‘lib, amalga oshirilgan ish, lug’at, qo‘llanma va darsliklarda qayd qilinadi. ® og’zaki_va yozma …

3 / 29

$ish va taraqgiyotiga tilning tarkibiga kiruychi \ahia, shevalar turlicha hissa qo’ shadilar. qaysi hududda savdo, fan madaniyat taraqqiy etgan bo'lsa, me'yorga ham osha hududdagi shevalarning ulushi ko’ prog bo’ ladi. me'yor til qurilishi unsurlarining hammasiga tegishli. adabiy me’ yor umumiy me’yordan olinadi, unga suyanadi. adabiy me’ yor umumiy me’ yornit bar — ko'rinishi bo igani uchun undan hajm jihatidan kichil myshare me’yorlar fonetik leksik-semantik talaffuz hozirgio'zbek adabiy so’zvariantlaridan til birlklarining og'zaki tilidagi unli va undosh hammauchun nutg jarayonida adabiy tovushlaming go'llanilishi tushunarlibo'lgan ko 'rinishinitanlab olish til me 'yorlariga muvofigkelishi 0 aksentologik bunda so‘z va gaplarda urg'uni to’g’ri go'llash me yori tushuniladi _—_a ie grammatik turlovchi va tuslovchi shakllarning eng magbul variantlari hozirgi tilimizda tanlab olingan va ular nutqda barqaror shakidaishlatilad, so’z yasovchi qo’shimchalarning fonetik tuzilishi jihatidan bir golipda ishlatilishi so°z yasalish me’yori hisoblanadi. ba’zan nuqtda sifat yasovchi —/i va ot yasovchi — lik qo’shimchalari farqianmay ishlatiladi so'z yasalish project 1 …$

4 / 29

’zi o’rnida dialekt atamasi ham ichlatiladi qarluq lahjasi < asosan markaziy shahar shevalari birligidan tashkil topgan bo'lib, adabiy tildan quyidagicha farqlanuvchi belgilarga ega: i, foret jihatdan: a) sozoxiridagi k undoshi y tarzida talaffuz qilinadi: terak-teray, bilak-bilay b) adabiy tildagi a unlisi o tarzida talaffuz qilinadi: aka-oka 2. leksik jihatdan: qalampir-garmdori, narvon-shoti, hovli- eshik— 3. mo gik jihtdan: a) hozirgizamon davom fe'li -yap o'rnida -vot,-ut qo’shimchalari qo'llaniladi ») qaratqich kelishigi -ning o’rnida tushum kelishigi -ni ishlatiladi. qipchog lahjasi © o’zbekistonning surxondaryo, sirdaryo, jizzax, samargand viloyatiarining gishloqlari shevalari birligidan iborat bo'lib, adabiy tildan quyidagicha farglanadi: ub, fonetik jihatdan: a)ba’zi shevalarda y o’rnida j ishlatiladi: yo'l-jo’l b) s0’z oxiridagi g’ undoshi v bilan almashtiriladi: tog'-tov °) poe oxirida q, k undoshlari tushib qgoladi: kichik- ichi 2 leksik j jihatdan: © “mushuk- pishak, do’ppi-qalpoq 3. moffologik jihatdan: a) hozirgi zamon davom fe’li -yap o’rnida -jatir/-votir go’shimchalari ishlatiladi. o’g’uzlahjasi _@ janubiy xorazm shevalari birligidan tashkil …

5 / 29

shakllangan. piktografik lotincha pictus-rasm, su’rat; yunoncha grapho-yozaman so’zlaridan olingan bo lib, rasm ‘yoraman degan ma'noni bildiradi. bu yozuv turini rasmli yoru yoki piktogrammatar deb ham nomlash mumkin. ne y tinglovchilaringiz uchun qaysi til qulayligini oldindan bilib oling va nutqni shu tilda tayyorlang; v agar sizning shevangiz ularnikidan farq qilsa, iloji boricha umumiy . - adabiy tilda — — gapirishga harakat qiling; tayanch tushunchalar adabiy til badiylik vaz voiz vulgarizm dialog ‘umumxalg tilining til me’yorlari doirasida saygallangan shakli adabiyot va san’at asarlarining ijtimoiy-estetik ahamiyatini belgilovchi sifati va darajasi. notiglar tomonidan o'giladigan nutq. diniy agidalarni targ’ib qilishga qaratilgan nutq. diniy mavzuda va'z qiluvchi, nitq irod etuvchi notig, adabiy tilda boshga tillardan olingan so'zlami nutgda noo'rin va ko'p qo llash. ikki kishi orasidagi nutq.og"zaki va yozma shakllarga ega intonatsiya improvizatsiya kommunikativ sifat logograf madaniyat ‘nutqda tovushning baland va past ohangi bilan belgilanadigan so’zlashish tarzi, so"zni talaffuz etish tarsi. so’zlovchining nutq mavzuiga munosabatini, his-tuyg’usini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "adabiytil"

prezentatsiya powerpoint 1 adabiy til – muayyan umumxalq tilining qayta ishlangan va me’yorlashtirilgan, mazkur tilda soʻzlashuvchi xalqning madaniy ehtiyojlariga xizmat qiluvchi shakli. "qayta ishlangan" tushunchasi nisbiy (tarixan turli davrlar-da, turli xalqlarda adabiy til oʻzgarib turgan). hatto ayrim bir xalqqa ham adabiy til turli davrda turlicha boʻlgan (mas, qadimgi tur-kiy adabiy til, hozirgi oʻzbek adabiy tili). ba’zi davrlarda bir xalq uchun boshqa bir xalq tili adabiy til vazifasini oʻtagan. masalan, fors va turkiylar uchun mumtoz arab tili, yaponlar uchun mumtoz xitoy tili; ba’zi yevropa xalqlari uchun lotin tili va boshqa adabiy til boʻlgan.adabiy til ning ikki – ogʻzaki ham yozma koʻrinishi mavjud. image1.emf image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7...

Этот файл содержит 29 стр. в формате PPTX (922,3 КБ). Чтобы скачать "adabiytil", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: adabiytil PPTX 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram