нутқ маданияти ва нотиқлик санъати. нотиқлик санъати тарихи

PPTX 866,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1488898103_65778.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation нутқ маданияти ва нотиқлик санъати. нотиқлик санъати тарихи режа  нотиқлик санъати тушунчаси.  нотиқлик санъатининг келиб чиқиш ва ривожланиш тарихи.  нотиқлик турлари.  ғарб ва шарқ нотиқлиги. нотиқлик санъати оғзаки ва ёзма нутқни тингловчиларга жонли, ифодали ва таъсирли етказиш малакасини эгаллашдир. нотиқлик санъати мураккаб санъат бўлиб, уни эгаллаш кишидан қунт ва чидам, малака ва тажриба талаб этади. кишилик жамиятининг бирор бир жабҳаси йўқки, унда нотиқлик санъати ёки унинг элементлари қатнашмаган бўлса. масалан: бирор бир раҳбарнинг ўз ходимларига қарата сўзлаган нутқида ҳам, ўқитувчининг ўқувчиларига берадиган сабоғида ҳам, хуллас, ҳамма - ҳамма ерда нотиқлик санъати ўз мавқеига эга бўлган. i. сиёсий-ижтимоий нотиқлик: сиёсий-ижтимоий ва сиёсий иқтисодий мавзудаги нутқ. сессия, конференциядаги нутқ. сиёсий нутқ. дипломатик нутқ. сиёсий шарҳ. ҳарбий ватанпарварлик нутқи. митинг нутқи. илмий-оммабоп нутқ. ii. академик нотиқлик: ўқув юртлари маърузалари. илмий нутқ (маърузалар). илмий шарҳ. илмий ахборот. нотиқлик санъати турлари iii. суд нотиқлиги: қораловчи (прокурор) нутқи. …

гомер турли воқеалар тасвири жараёнида йўл-йўлакай эслаб ўтган юқоридаги тўртта нотиқларнинг нотиқлик санъатининг тўртта йўналишга мансублиги, улардан айримларининг эса махсус нотиқлик мактабларида таҳсил олганликларини қайд этади. суд ишларида ўрнатилган тартиб нотиқлик санъатининг юксалишига катта бир туртки бўлади. суд жараёнида даъвогар ҳам, ҳимояланувчи ҳам - ҳар бири ўз манфаатини ҳимоя қилиш учун курашарди. суд ҳукмининг қайси томон фойдасига ҳал бўлиши кўпинча судланувчи шахс ёки даъвогарнинг нотиқлик санъатидаги маҳоратига боғлиқ эди. қай томон ўзининг мантиқий, асосли далил ва маълумотлари билан суд ҳайъатини ишонтира олса, ҳукм ўшанинг фойдасига чиқарилар эди. лекин ҳамма судланувчи ёки даъвогарлар ҳам етук нотиқ бўлган рақибларининг тазйиқига дош беришлари қийин эди. шунинг учун ҳам антик суд тизимининг қоидаларига кўра бундай кишиларга у ёки бу киши номидан сўзловчи нотиқлардан ёрдамчи олишга рухсат бериларди. суд жараёнида бошқа биров манфаатини кўзлаб, нутқ сўзловчи ана шу тоифадаги нотиқларга синегорлар дейилиб, уларнинг нутқи синегория деб аталарди. бора-бора эса ана шу синегорлар тоифасидан суд ҳайъатининг …

жуда ўхшаш кишилар бўлиб, аслида уларни ҳам синегорлардан ажралиб чиққан муайян ихтисосли кишилар, деб айтиш мумкин. логографлар нутқ матнларини тузувчи ёки ёзиб берувчи кишилар эди. синегорлар ҳам ёзиб, ҳам ҳимоя қилган бўлсалар, логографлар кўпроқ ёзиб бериш билан шуғулланардилар. бироқ бу уларнинг шахсан нутқ сўзлашларини истисно қилмасди. бу касб эгалари ўз ихтисосликлари тақозосига кўра ҳуқуқшунослик, нотиқлик ва нутқ матнини ёзишда иқтидорли кишилар бўлганлар. чунки улар қонуншунос мутахассис, таъсирчан, мантиқий изчил ва ишонтирувчи нутқларнинг ёзувчиси, ўрни келганда нотиқ сифатида ўз ҳимояларидаги кишиларни кенг омма олдида, демократик суд олдида оқлаб чиқишлари керак эди. забардаст нотиқлар нутқига ўрганиб қолган афиналиклар ва суд ҳайъати олдида бу ишни бажариш жуда мушкул бўлган. логографлар юнонистон - жаҳон нотиқлик санъатининг йирик намояндаларини етказиб берди. перикл, лисий, демосфен, аристотель ана шулар жумласидандир. перикл йирик сиёсий арбобгина бўлиб қолмай, кўзга кўринган нотиқ ҳам эди. перикл нутқларининг бирорта матни ҳам бизга қадар етиб келмаган. лекин унинг уста, кўзга кўринган нотиқ бўлганлиги …

iii - ii асрларда яшаб ўтган давлат арбобларидан марк партиус като ёки катондир. катон нотиқ сифатида нутқ санъати назарияси ва амалиёти масалалари билан махсус шуғулланган. кейинчалик римда ака-ука тиберий ва кай гракх, марк антоний, марк туллий цицерон каби таниқли қатор нотиқлар етишиб чиқадики, булар ичида энг буюк ва сўзамоли нотиқ цицерон эди. цицерон ва демосфен қадимги нотиқларнинг энг буюклари эди. демосфен кўпроқ ўзининг сиёсий нотиқлиги билан шуҳрат топган бўлса, цицерон суд нотиқлиги билан танилди. албатта, цицерон нутқлари сиёсий жиҳатдан ҳам кучли эди. римда, умуман, сиёсий томонни четлаб ўтган бирорта ҳам яхши нотиқ бўлмаган. цицерон нутқининг муваффақиятли чиқиши учун нотиқ қуйидагиларга алоҳида эътибор бериши лозимлигини кўрсатади: нотиқнинг ўзига ишончи мустаҳкам бўлиши керак. бунинг учун эса нотиқ ўз нутқида олға суриладиган фикрга тўла ишонч ҳосил қилиши лозим. нутқ тўлиқ исботли далилларга эга бўлиши керак. материални тўплаш нутққа тайёргарликнинг асосидир. материални тўғри жойлаштириш-экспозицияга алоҳида эътибор бериш лозим. жойлаштириш шундай бўлсинки, у материални бутунлай …

ланади. бу мутафаккир, шоир, санъаткорлар яшаган давр шарқ тарихида уйғониш даври деб аталди. бу даврда маданият, санъат, илм - фан равнақ топди. фан ва маданият тарғиботчилари - воизлар етишиб чиқди. воизликни қадрловчи фикрлар вужудга келди. кайковуснинг xi аср шарқ педагогикаси тарихида қоят қимматли асарлар қаторида турувчи «қобуснома»сида ҳам нотиқлик шарҳлари учун алоҳида боб ажратилганлиги бу санъатга бўлган, унинг санъаткорига бўлган қизиқишнинг орта борганлигини кўрсатади. «қобуснома»нинг «сухандонлик билан баланд мартабага эга бўлиш ҳақида» деб номланган еттинчи бобида ва ҳунарни эгаллашга бағишланган олтинчи бобида нотиқлик сирларига доир билдирилган мулоҳазалар нафақат ўша даврда, балки ҳозирда ҳам катта аҳамиятга эга. кайковус ҳамма ҳунарлар ичида сўз ҳунари-нотиқликни аъло деб билади. у нотиқликни эгаллашнинг йўли, биринчидан, «тинимсиз меҳнат, ўрганишдир», дейди. иккинчидан, -нутқнинг гўзал бўлсин, - дейди. «сўзнинг икки томони бордир: бири гўзал томони, иккинчиси хунук томонидир. халқ олдида гапирадиган сўзинг гўзал бўлсин, бу сўзни халқ қабул қилсин». учинчидан, ҳар бир фикрни ифодалашда тингловчи қалбига тўғри йўл …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "нутқ маданияти ва нотиқлик санъати. нотиқлик санъати тарихи"

1488898103_65778.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation нутқ маданияти ва нотиқлик санъати. нотиқлик санъати тарихи режа  нотиқлик санъати тушунчаси.  нотиқлик санъатининг келиб чиқиш ва ривожланиш тарихи.  нотиқлик турлари.  ғарб ва шарқ нотиқлиги. нотиқлик санъати оғзаки ва ёзма нутқни тингловчиларга жонли, ифодали ва таъсирли етказиш малакасини эгаллашдир. нотиқлик санъати мураккаб санъат бўлиб, уни эгаллаш кишидан қунт ва чидам, малака ва тажриба талаб этади. кишилик жамиятининг бирор бир жабҳаси йўқки, унда нотиқлик санъати ёки унинг элементлари қатнашмаган бўлса. масалан: бирор бир раҳбарнинг ўз ходимларига қарата сўзлаган нутқида ҳам, ўқитувчининг ўқувчиларига берадиган сабоғида ҳам, хуллас, ҳамма - ҳамма ерда нотиқлик санъати ўз мавқеига эга бўлган. i. сиёсий-ижт...

Формат PPTX, 866,1 КБ. Чтобы скачать "нутқ маданияти ва нотиқлик санъати. нотиқлик санъати тарихи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: нутқ маданияти ва нотиқлик санъ… PPTX Бесплатная загрузка Telegram