nutq madaniyati. nutqning kommunikativ sifatlari

PPTX 269.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1492885485_66268.pptx nutq madaniyati. nutqning kommunikativ sifatlari nutq madaniyati avvalo, toâgâri, adabiy til meâyorlariga amal qilgan holda soâzlashdir. shunga koâra nutq haqidagi quyidagi fikrlarga eâtibor beraylik: agar nutqda adabiy til meâyorlariga amal qilingan boâlsa, bunday nutq toâgâri nutqdir. agar nutqda adabiy tilga begona boâlgan, shu tilga oâzlashmagan soâzlar, gap qurilishlari â¦ oârin olmasa, bunday nutq sof nutqdir. agar nutqda koâp va har xil adabiy til belgilaridan (ifoda vositalaridan) foydalanilgan boâlsa, bu nutq boy nutq hisoblanadi. agar nutqni tashkil etgan soâzlar, soâz birikmalarining maânolari ular ifodalagan tushunchalar hajmiga toâgâri kelsa, mos boâlsa, bunday nutq aniq nutqdir. agar nutq tuzilishiga kirgan soâz, soâz birikmalariga xos maânolarning aloqasi mantiq qonunlariga, tafakkur qonunlariga zid boâlmasa, bunday nutq mantiqli nutqdir. agar nutq til vositalarining yaxshi tanlab joylashtirilishi orqali tuzilib, faqat tinglovchining ongigagina taâsir etib qolmasdan, unga his-hayajon ham bagâishlasa, tinglovchining diqqatini tortsa, qiziqtirolsa, bunday nutq ifodali nutqdir. agar nutq tuzilishi tinglovchi ongiga taâsir qilish bilan birga …

; nutqning aniqligi; nutqning tozaligi; nutqning taâsirchanligi; nutqning boyligi va rang-barangligi; nutqning qisqaligi; nutqning ifodaliligi; nutqning maqsadga muvofiqligi; nutqning mantiqiyligi. nutqning toâgâriligi nutqning toâgâri boâlishi, eng avvalo, uning adabiy til meâyorlariga muvofiq kelishidir. u asosan ikki normaga - urgâu va grammatik normaga qatâiy amal qilishni talab qiladi. urgâuning toâgâri qoâyilishi fikrning toâgâri tushunilishi bilan bogâliq. bu - soâz urgâusiga ham, mantiqiy urgâuga ham aloqador fikr. (qiyos: onasiz / bola oâynamas. onasiz bola / oâynamas.) grammatik normalarga rioya qilish deganda gap tuzish qoidalaridan toâgâri foydalanish, oâzak va qoâshimchalar oârtasidagi bogâlanishning tabiiyligi, ega-kesim mosligi, ikkinchi darajali boâlaklarning ularga bogâlanish qonuniyatlari kabilarni eâtiborga olish kerak boâladi. (-ni/-ning, -ga/-da, -li/-lik va b.) nutqning aniqligi â«nutq â voqelikâ» va â«nutq â tafakkurâ» munosabati asosida belgilanadi. (b.golovin â«ðñð½ð¾ð²ñ ðºñð»ñññññ ñðµñð¸â») aniqlik â bu soâzning oâzi ifodalayotgan voqelikka mutlaqo mos kelishidir. bunda lugâaviy birlik (soâz, ibora)larni tanlashga alohida ahamiyat berish kerak. nutqning tozaligi bunda nutq adabiy til …

ham murojaat qilish nutqning taâsirchan boâlishida alohida ahamiyatga ega. nutqning boyligi va rang-barangligi nutqning boyligi va rang-barangligini taâminlashda lugâaviy birliklar (soâzlar), frazeologik birliklar (iboralar) va sintaktik vositalar (sintaktik sinonimlar, sintaktik variantlar, inversiya)dan unumli foydalanishga alohida eâtibor talab qilinadi. shuningdek, soâz yasash imkoniyatlaridan maqsadli foydalanishga, intonatsiyaga ham eâtibor berish muhim. bunda nutq uslublarining oâziga xos jihatlari nazarda tutiladi. nutqning qisqaligi aytilayotgan fikrning qisqa shaklda bayon etilishi ham muhim. haddan ziyod uzun shaklda tuzilgan gaplar baâzan mantiqan chalkashliklarga olib keladi. shuningdek, oâquvchi yoki tinglovchini toliqtirish bois zerikarli boâladi. nutq qisqa boâlsa, tegishli fikr aniq sodda shaklda ifodalansa, koâpincha maqsadga muvofiq boâladi. aforizmlardan foydalanish ham nutqiy qisqalik namunasi hisoblanadi. nutqning ifodaliligi nutqning bu xususiyati uning taâsirchanligi va samaradorligini oshiruvchi vositadir. bunda nutqqa ifodalilik va obrazlilik baxsh etuvchi turli tasviriy vositalar (oâxshatish, epitet, metonimiya, metafora, sinekdoxa, allegoriya va b.) bilan birgalikda kontekstual nutqiy vositalar (nutqning tovush tomonidan muvofiqligi, ifodali intonatsiya, nutqni dialoglashtirish va intimlashtirish; …

oâgâri tuzilmagan nutq mantiqning buzilishiga olib keladi. manitqiy izchillikning buzilishi esa tinglovchi va oâquvchiga aytilayotgan fikrning toâgâri yetib bormasligi, baâzan umuman tushunilmasligiga olib keladi. bunda soâzlovchi yoki yozuvchidan tilni yaxshi bilishdan tashqari keng dunyoqarashga, mulohaza yuritayotgan mavzu doirasida chuqur bilimga ega boâlishi talab etiladi. nutq mantiqiyligining asosiy sharti â bu leksik-semantik va sintaktik normaga amal qilishdir. soâz tartibiga amal qilish ham muhim. xullas, yaxlit bir tizimda, fikriy izchillikda tuzilgan nutqni mantiqiy nutq deb atash mumkin. yuqorida taârifi keltirilgan sifatlar orqali har qanday oâqituvchining nutqi taâsirchan va darsi unumli oâtadi. eâtiboringiz uchun rahmat! image1.png image2.png

nutq madaniyati. nutqning kommunikativ sifatlari - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nutq madaniyati. nutqning kommunikativ sifatlari"

1492885485_66268.pptx nutq madaniyati. nutqning kommunikativ sifatlari nutq madaniyati avvalo, toâgâri, adabiy til meâyorlariga amal qilgan holda soâzlashdir. shunga koâra nutq haqidagi quyidagi fikrlarga eâtibor beraylik: agar nutqda adabiy til meâyorlariga amal qilingan boâlsa, bunday nutq toâgâri nutqdir. agar nutqda adabiy tilga begona boâlgan, shu tilga oâzlashmagan soâzlar, gap qurilishlari â¦ oârin olmasa, bunday nutq sof nutqdir. agar nutqda koâp va har xil adabiy til belgilaridan (ifoda vositalaridan) foydalanilgan boâlsa, bu nutq boy nutq hisoblanadi. agar nutqni tashkil etgan soâzlar, soâz birikmalarining maânolari ular ifodalagan tushunchalar hajmiga toâgâri kelsa, mos boâlsa, bunday nutq aniq nutqdir. agar nutq tuzilishiga kirgan so...

PPTX format, 269.2 KB. To download "nutq madaniyati. nutqning kommunikativ sifatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq madaniyati. nutqning kommu… PPTX Free download Telegram