nutq madaniyati (kommunikativ) sifatlari

DOCX 3 pages 23.6 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.6 KB

File type DOCX

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

5- mavzu: nutq madaniyati (kommunikativ) sifatlari ♦nutqning to‘g‘riligi ♦nutqning aniqligi ♦nutqning mantiqiyligi ♦nutqning sofligi ♦nutqning boyligi ♦nutqning jo‘yaligi ♦nutqning ifodaliligi nutq madaniyati tildan maqsadga muvofiq va ta’sirchan tarzda foydalana olishni ta’minlaydigan ko‘nikma, malaka va bilimlarning yig‘indisi bo‘lib, tilda mavjud bo‘lgan, uning imkoniyatlaridan kelib chiqadigan xilma-xil ifoda vositalaridan fikr uchun eng ma’qullarini tanlay bilish va shu asosda go‘zal nutq tuza olish mahorati hisoblanadi. nutqning madaniyligi to‘g‘riligi, aniqligi, mantiqiyligi, ifodaliligi, boyligi, sofligi kabi bir qator kommunikativ sifatlarga asoslanadi. bu sifatlar nutqiy aloqani ta’minlash bilan birga tinglovchi yoki o‘quvchiga nutq orqali ko‘rsatiladigan ta’sirini kuchaytiradi. nutqning to‘g‘riligi. madaniy nutqning adabiy til me’yorlari (talaffuz, so‘z yasalishi, leksik, morfologik, sintaktik, uslubiy me’yorlar)ga qat’iy mosligi nutqning to‘g‘riligi sanaladi. nutqning to‘g‘riligi quyidagilarga asoslanadi: — til birikmalarini to‘g‘ri, ifodali talaffuz qilish, so‘z va mantiqiy urg‘u, ohang, pauzaga e’tibor berish; — fikrni tushunarli, mazmunli ifodalovchi so‘z, atama va birikmalarni to‘g‘ri tanlash va o‘z o‘rnida qo‘llash; — so‘zlarni variantlik, ma’nodoshlik imkoniyatlaridan …

2 / 3

mosligini ta’minlash; — ma’nodosh va ko‘p ma’noli so‘zlardan mosini tanlash hamda ulardan nutqda o‘rinli foydalanish; — eskirgan so‘zlarning qo‘llanish o‘rni va qo‘llashni bilish; — paronim so‘zlarning ma’nolarini farqlagan holda to‘g‘ri qo‘llash; — kasb-hunarga oid so‘zlar va atamalarni o‘z o‘rnida aniq qo‘llash; — so‘zlarning o‘z hamda ko‘chma ma’nolari, ma’no qirralarini farqlash va shu kabilar. nutqning mantiqiyligi nutqda so‘zlar va gaplar o‘rtasidagi ma’noviy-mazmuniy aloqalarning ifodalayotgan fikrdagi mantiqiy mohiyat va uning rivojlanib borishiga mos kelishi nutqning mantiqiyligi sanaladi. nutqning mantiqiyligi quyidagilarni taqozo etadi: – mantiqiy tafakkur qoidalarini bilish; – bir fikrni ikkinchisiga bog‘lay olish va bu orqali fikr izchilligini ta’minlash; – tushuncha va fikrlar o‘rtasidagi munosabatlarning mantiqiyligiga erishish; – o‘z fikrini asoslay bilish, uning to‘g‘riligini dalillar bilan isbotlash; – bildirilayotgan fikrlar o‘rtasida ziddiyat bo‘lmasligiga erishish; – so‘zlarning ma’noviy-mazmuniy mohiyati, ularning gapda o‘zaro bog‘lanish xususiyatlari va tartibini bilish, jumla va gaplarning fikr mazmuni bilan muvofiq bo‘lishiga erishish; – mantiqan bir-biriga zid, o‘zaro aloqador bo‘lmagan …

3 / 3

ini ta’minlash nutq boyligiga bog‘liq. nutq boyligiga erishishda quyidagilarga amal qilinadi: – fikr ifodasida bir xillikdan qochish; – yetarli so‘z boyligiga ega bo‘lish, so‘zlarning turli ma’nolari, gap modellari, ohang turlarini bilish va o‘rinlisini tanlay olish; – aynan bir xil tushuncha yoki fikrni ifodalashda turli-tuman so‘zlar, gap qurilishlari, ohangni qo‘llay bilish; – til birliklarini o‘rinsiz takrorlamaslik, bunda leksik, morfologik va sintaktik ma’nodoshlikdan o‘rinli foydalanish va shu kabilar. nutqning jo‘yaligi nutqda muayyan bir muloqotning maqsadi hamda sharoitlariga to‘la mos tarzda til vositalarini tanlash, ularni bir-biriga to‘g‘ri bog‘lab o‘z o‘rnida qo‘llash nutqning jo‘yaligi hisoblanadi. nutqning o‘z o‘rnida, ya‘ni jo‘yali bo‘lishi quyidagilarga amal qilishni taqozo etadi: – nutqni tinglovchi-o‘quvchining yoshi, ijtimoiy va madaniy-ma’rifiy xususiyatlariga mos ravishda tanlash; – til birliklarini nutqning mavzusi, mantiqiy va hissiy mazmuniga muvofiq bo‘lishini ta’minlash; — til vositalarini ifodalanayotgan nutq uslubiga xos tarzda tanlash, so‘zlarning uslubiy farqlanishini nazarda tutish; — og‘zaki va yozma nutqda qo‘llanadigan so‘z, grammatik shakl hamda gap …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutq madaniyati (kommunikativ) sifatlari"

5- mavzu: nutq madaniyati (kommunikativ) sifatlari ♦nutqning to‘g‘riligi ♦nutqning aniqligi ♦nutqning mantiqiyligi ♦nutqning sofligi ♦nutqning boyligi ♦nutqning jo‘yaligi ♦nutqning ifodaliligi nutq madaniyati tildan maqsadga muvofiq va ta’sirchan tarzda foydalana olishni ta’minlaydigan ko‘nikma, malaka va bilimlarning yig‘indisi bo‘lib, tilda mavjud bo‘lgan, uning imkoniyatlaridan kelib chiqadigan xilma-xil ifoda vositalaridan fikr uchun eng ma’qullarini tanlay bilish va shu asosda go‘zal nutq tuza olish mahorati hisoblanadi. nutqning madaniyligi to‘g‘riligi, aniqligi, mantiqiyligi, ifodaliligi, boyligi, sofligi kabi bir qator kommunikativ sifatlarga asoslanadi. bu sifatlar nutqiy aloqani ta’minlash bilan birga tinglovchi yoki o‘quvchiga nutq orqali ko‘rsatiladigan ta’sirini kuchaytiradi. ...

This file contains 3 pages in DOCX format (23.6 KB). To download "nutq madaniyati (kommunikativ) sifatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq madaniyati (kommunikativ) … DOCX 3 pages Free download Telegram