dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi

PPTX 276,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1697715340.pptx dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi reja: 1.tillarning areal tasnifi. 2.tillarning funksional tasnifi. 3.tillarning geneologik tasnifi. tillarning areal tasnifi. bunda tillarning tarqalish xaritasi, turli mamlakatlarning lisoniy manzarasi o‘z aksini topadi. xx asrning 80-yillarida dunyoda 130 ga yaqin millat va elat vakillari hisobga olingan, rus, ukrain, belorus, o‘zbek, tatar, qozoq, ozarbayjon, arman, gruzin, litva, moldavan xalqlari eng ko‘p sonli millat hisoblanadi. shimoldagi xant, chukcha, evenesk, nenes, nanay, maksi, koryak xalqlari (kavkaz), dog‘istonda rus, qo‘miq va ozarbayjonlardan tashqari avar, dargin, lazgin, lak, tabasaran, chechen va no‘g‘ay kabi 30 ga yaqin elat va etnik guruh yashaydi. sobiq sssrning areal lingvistik tasnifi ko‘rsatadiki, unda, asosan, hind-yyevropa, turkiy, fin-ugor, kavkaz, mo‘g‘ul, tungus-manjur, paleoosiyo, manjur tillari keng tarqalgan edi. tillð°rning funksið¾nð°l tð°snifi. bu tasnif – ko‘p qirrali, unga 3 asosiy belgi tanlab olingan: -tilning o‘zi mansub bo‘lgan etnik jamiyat bilan aloqasi; -tilning jamiyatdagi vazifalari; -asosiy etnik hudud doirasida tilning tarqalganligi. tilning xalq tarixi bilan aloqasiga …
2
rni qamrab oladi. tadqiqotlar natijasida tarixiy qarindoshlik belgisi asosida til oilalari deb ataluvchi bir necha yirik guruhlarga bo‘linishi mumkin ekanligi aniqlandi. bir oilaga mansub tillar o‘zaro uzoq yoki yaqin “qarindoshlik munosabatlari” bilan bog‘lanadi, bu esa bunday strukturalar, aslida bobo (asos) tilga borib taqalishini ko‘rsatuvchi tillararo umumiy xususiyatlarda, uyg‘unlikda seziladi. shuningdek, geneologik jihatdan turli til oilalariga mansub bo‘lgan tillarda tarixiy genezis asoslari yoki umumiy kelib chiqishini ifodalovchi so‘z va shakllar mavjud emas. № til oilasi til guruhi tillar â â â â â â â â 1 hind-yevropa hindiston hindiy, urdu, bengal, maratxi, panjob tili, rajastoni, gujarat eron fors, poshtu, dari, kurd, tojik, osetin, baluchi slavyan rus, ukrain, belorus, bulg‘or, serb-xorvat, chex, slovak, polyak, kashub, serboluj; qadimgi slavyan, polab, pomor (o‘lik tillar) boltiq litva tili, latish tili; prus (o‘lik til) german ingliz, nemis, dat, shved, norveg, golland, island; vesgod, ostgot (o‘lik tillar) roman fransuz, italyan, ispan, portugal, rumin, moldavan, provansal, sardin, …
3
gust shlegel) hamda humboldt g‘oyalarini umumlashtirib, o‘zaklar – ma’no, affikslar esa munosabatni ifodalashini isbotlaydi. dunyo tillarining hozirgi holati. taraqqiyot tillarning taqdirida muhim rol o‘ynaydi. shuning uchun, yuqorida qayd etilganidek, taraqqiy etgan qit’alarda tillar soni kam, kam rivojlangan qit’alarda esa tillar soni ancha ko‘p. masalan, yeropa qit’asida 240 ta til mavjud. buni osiyo va afrika qit’alari tillari soni bilan qiyoslash yetarli. yuksak tamaddun, bir tomondan, tillarning yo‘qolib ketishiga sabab bo‘ladi. tillarning taraqqiyoti va tanazzulida quyidagi holatlar alohida ajralib turadi: 1) tillarning o‘lik tilga aylanishi (etrussk tili, shumer tili, sanskrit tili, qadimgi xorazmiy tili, so‘g‘d tili); 2) tillarning boshqa tilga aylanishi (grek tili, yahudiy tili, arman tillari); 3) tillarning bo‘linib ketishi (german tillari); 4) tillarning qo‘shilib ketishi natijasida yangi tillarning vujudga kelishi (o‘zbek, turkman tillari); 5. tillarning “tirilishi” (ivrit tili). xx asrda urbanizatsiya (shaharlashuv) ning jadallashishi tillarning yo‘qolib ketishiga sabab bo‘lgan yetakchi va eng qattol omil bo‘ldi. shaharlashuv tillarning o‘limiga ikki tomondan …
4
roq uni tiklash uchun fidoyi metis avlodlar milliy parlament tuzishdi. o‘qitish ishlarini yo‘lga qo‘yishdi, folklor ansambllari tashkil etishdi. moskva yaqinidagi tver karellari tili ham o‘lik tilga aylanmoqda. 1989 yilda kamasin tiliga mansub oxirgi ayol vafot etdi. yuka(gir) tilida 2002 yilda 131 kishi gaplashgan bo‘lsa, 2018 yilda ulardan 1 kishi qolgan. bugungi mordva xalqining tillari erzya va moksha tillaridir. lekin katta xalq o‘z ona tilida gaplashishni istamaydi. tavsiya etiladigan adabiyotlar asosiy adabiyotlar abduazizov a. tilshunoslik nazariyasiga kirish. – toshkent, 2010. irisqulov i. tilshunoslikka kirish. – toshkent, 2009. rasulov r. umumiy tilshunoslik. – toshkent, 2013. qo‘shimcha adabiyotlar ðŽð·ð±ðµðºð¸ññ‚ð¾ð½ ð ðµñð¿ñƒð±ð»ð¸ðºð°ñð¸ ðŸñ€ðµð·ð¸ð´ðµð½ñ‚ð¸ð½ð¸ð½ð³ “ðŽð·ð±ðµðºð¸ññ‚ð¾ð½ ð ðµñð¿ñƒð±ð»ð¸ðºð°ñð¸ð½ð¸ ñð½ð°ð´ð° ñ€ð¸ð²ð¾ð¶ð»ð°ð½ñ‚ð¸ñ€ð¸ñˆ ð±ñžð¹ð¸ñ‡ð° ò²ð°ñ€ð°ðºð°ñ‚ð»ð°ñ€ ññ‚ñ€ð°ñ‚ðµð³ð¸ññð¸â€ ñ‚ñžò“ñ€ð¸ñð¸ð´ð°ð³ð¸ ð¤ð°ñ€ð¼ð¾ð½ð¸ (“ð¥ð°ð»ò› ññžð·ð¸â€, 2017 ð¹ð¸ð», 8 ñ„ðµð²ð°ð»ñŒ). ðŽð·ð±ðµðºð¸ññ‚ð¾ð½ ð ðµñð¿ñƒð±ð»ð¸ðºð°ñð¸ ðŸñ€ðµð·ð¸ð´ðµð½ñ‚ð¸ð½ð¸ð½ð³ ò›ð°ñ€ð¾ñ€ð¸ “ðžð»ð¸ð¹ ñ‚ð°ñŠð»ð¸ð¼ ñ‚ð¸ð·ð¸ð¼ð¸ð½ð¸ ñð½ð°ð´ð° ñ€ð¸ð²ð¾ð¶ð»ð°ð½ñ‚ð¸ñ€ð¸ñˆ ñ‡ð¾ñ€ð° – ñ‚ð°ð´ð±ð¸ñ€ð»ð°ñ€ð¸â€ ñ‚ñžò“ñ€ð¸ñð¸ð´ð° (“ð¥ð°ð»ò› ññžð·ð¸â€ 2017 ð¹ð¸ð», 21 ð°ð¿ñ€ðµð»ñŒ) ðð±ð´ñƒð°ð·ð¸ð·ð¾ð² ð., ð¨ðµñ€ðµð¼ðµñ‚ñŒðµð²ð° ð. ðžð±ñ‰ðµðµ ñð·ñ‹ðºð¾ð·ð½ð°ð½ð¸ðµ. – ð¢ð¾ñˆðºðµð½ñ‚, 2004. axborot manbalari www. literature.uz www. genhis …
5
dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi"

1697715340.pptx dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi reja: 1.tillarning areal tasnifi. 2.tillarning funksional tasnifi. 3.tillarning geneologik tasnifi. tillarning areal tasnifi. bunda tillarning tarqalish xaritasi, turli mamlakatlarning lisoniy manzarasi o‘z aksini topadi. xx asrning 80-yillarida dunyoda 130 ga yaqin millat va elat vakillari hisobga olingan, rus, ukrain, belorus, o‘zbek, tatar, qozoq, ozarbayjon, arman, gruzin, litva, moldavan xalqlari eng ko‘p sonli millat hisoblanadi. shimoldagi xant, chukcha, evenesk, nenes, nanay, maksi, koryak xalqlari (kavkaz), dog‘istonda rus, qo‘miq va ozarbayjonlardan tashqari avar, dargin, lazgin, lak, tabasaran, chechen va no‘g‘ay kabi 30 ga yaqin elat va etnik guruh yashaydi. sobiq sssrning areal lingvistik tas...

Формат PPTX, 276,9 КБ. Чтобы скачать "dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dunyo tillari, tillarning genea… PPTX Бесплатная загрузка Telegram