dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi

PPTX 276.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1697715340.pptx /docprops/thumbnail.jpeg dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi reja: 1.tillarning areal tasnifi. 2.tillarning funksional tasnifi. 3.tillarning geneologik tasnifi. tillarning areal tasnifi. bunda tillarning tarqalish xaritasi, turli mamlakatlarning lisoniy manzarasi o‘z aksini topadi. xx asrning 80-yillarida dunyoda 130 ga yaqin millat va elat vakillari hisobga olingan, rus, ukrain, belorus, o‘zbek, tatar, qozoq, ozarbayjon, arman, gruzin, litva, moldavan xalqlari eng ko‘p sonli millat hisoblanadi. shimoldagi xant, chukcha, evenesk, nenes, nanay, maksi, koryak xalqlari (kavkaz), dog‘istonda rus, qo‘miq va ozarbayjonlardan tashqari avar, dargin, lazgin, lak, tabasaran, chechen va no‘g‘ay kabi 30 ga yaqin elat va etnik guruh yashaydi. sobiq sssrning areal lingvistik tasnifi ko‘rsatadiki, unda, asosan, hind-yyevropa, turkiy, fin-ugor, kavkaz, mo‘g‘ul, tungus-manjur, paleoosiyo, manjur tillari keng tarqalgan edi. tillаrning funksiоnаl tаsnifi. bu tasnif – ko‘p qirrali, unga 3 asosiy belgi tanlab olingan: -tilning o‘zi mansub bo‘lgan etnik jamiyat bilan aloqasi; -tilning jamiyatdagi vazifalari; -asosiy etnik hudud doirasida …

keng tarqalgan, deyarli barcha tillarni qamrab oladi. tadqiqotlar natijasida tarixiy qarindoshlik belgisi asosida til oilalari deb ataluvchi bir necha yirik guruhlarga bo‘linishi mumkin ekanligi aniqlandi. bir oilaga mansub tillar o‘zaro uzoq yoki yaqin “qarindoshlik munosabatlari” bilan bog‘lanadi, bu esa bunday strukturalar, aslida bobo (asos) tilga borib taqalishini ko‘rsatuvchi tillararo umumiy xususiyatlarda, uyg‘unlikda seziladi. shuningdek, geneologik jihatdan turli til oilalariga mansub bo‘lgan tillarda tarixiy genezis asoslari yoki umumiy kelib chiqishini ifodalovchi so‘z va shakllar mavjud emas. № til oilasi til guruhi tillar 1 hind-yevropa hindiston hindiy, urdu, bengal, maratxi, panjob tili, rajastoni, gujarat eron fors, poshtu, dari, kurd, tojik, osetin, baluchi slavyan rus, ukrain, belorus, bulg‘or, serb-xorvat, chex, slovak, polyak, kashub, serboluj; qadimgi slavyan, polab, pomor (o‘lik tillar) boltiq litva tili, latish tili; prus (o‘lik til) german ingliz, nemis, dat, shved, norveg, golland, island; vesgod, ostgot (o‘lik tillar) roman fransuz, italyan, ispan, portugal, rumin, moldavan, provansal, sardin, katalan, reto-roman; latin, osk, …

alarini umumlashtirib, o‘zaklar – ma’no, affikslar esa munosabatni ifodalashini isbotlaydi. dunyo tillarining hozirgi holati. taraqqiyot tillarning taqdirida muhim rol o‘ynaydi. shuning uchun, yuqorida qayd etilganidek, taraqqiy etgan qit’alarda tillar soni kam, kam rivojlangan qit’alarda esa tillar soni ancha ko‘p. masalan, yeropa qit’asida 240 ta til mavjud. buni osiyo va afrika qit’alari tillari soni bilan qiyoslash yetarli. yuksak tamaddun, bir tomondan, tillarning yo‘qolib ketishiga sabab bo‘ladi. tillarning taraqqiyoti va tanazzulida quyidagi holatlar alohida ajralib turadi: 1) tillarning o‘lik tilga aylanishi (etrussk tili, shumer tili, sanskrit tili, qadimgi xorazmiy tili, so‘g‘d tili); 2) tillarning boshqa tilga aylanishi (grek tili, yahudiy tili, arman tillari); 3) tillarning bo‘linib ketishi (german tillari); 4) tillarning qo‘shilib ketishi natijasida yangi tillarning vujudga kelishi (o‘zbek, turkman tillari); 5. tillarning “tirilishi” (ivrit tili). xx asrda urbanizatsiya (shaharlashuv) ning jadallashishi tillarning yo‘qolib ketishiga sabab bo‘lgan yetakchi va eng qattol omil bo‘ldi. shaharlashuv tillarning o‘limiga ikki tomondan sabab bo‘ldi. bir tomondan, …

or ansambllari tashkil etishdi. moskva yaqinidagi tver karellari tili ham o‘lik tilga aylanmoqda. 1989 yilda kamasin tiliga mansub oxirgi ayol vafot etdi. yuka(gir) tilida 2002 yilda 131 kishi gaplashgan bo‘lsa, 2018 yilda ulardan 1 kishi qolgan. bugungi mordva xalqining tillari erzya va moksha tillaridir. lekin katta xalq o‘z ona tilida gaplashishni istamaydi. tavsiya etiladigan adabiyotlar asosiy adabiyotlar abduazizov a. tilshunoslik nazariyasiga kirish. – toshkent, 2010. irisqulov i. tilshunoslikka kirish. – toshkent, 2009. rasulov r. umumiy tilshunoslik. – toshkent, 2013. qo‘shimcha adabiyotlar ўзбекистон республикаси президентининг “ўзбекистон республикасини янада ривожлантириш бўйича ҳаракатлар стратегияси” тўғрисидаги фармони (“халқ сўзи”, 2017 йил, 8 феваль). ўзбекистон республикаси президентининг қарори “олий таълим тизимини янада ривожлантириш чора – тадбирлари” тўғрисида (“халқ сўзи” 2017 йил, 21 апрель) абдуазизов а., шереметьева а. общее языкознание. – тошкент, 2004. axborot manbalari www. literature.uz www. genhis philol.ru. http://en.wikipedia.org/wiki/structuralism. http://www.brocku.ca/english/courses/4f70/struct.html. image2.png image3.png image4.jpeg image5.jpeg image1.png

dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi"

1697715340.pptx /docprops/thumbnail.jpeg dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi reja: 1.tillarning areal tasnifi. 2.tillarning funksional tasnifi. 3.tillarning geneologik tasnifi. tillarning areal tasnifi. bunda tillarning tarqalish xaritasi, turli mamlakatlarning lisoniy manzarasi o‘z aksini topadi. xx asrning 80-yillarida dunyoda 130 ga yaqin millat va elat vakillari hisobga olingan, rus, ukrain, belorus, o‘zbek, tatar, qozoq, ozarbayjon, arman, gruzin, litva, moldavan xalqlari eng ko‘p sonli millat hisoblanadi. shimoldagi xant, chukcha, evenesk, nenes, nanay, maksi, koryak xalqlari (kavkaz), dog‘istonda rus, qo‘miq va ozarbayjonlardan tashqari avar, dargin, lazgin, lak, tabasaran, chechen va no‘g‘ay kabi 30 ga yaqi...

PPTX format, 276.9 KB. To download "dunyo tillari, tillarning genealogik, tipologik tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: dunyo tillari, tillarning genea… PPTX Free download Telegram