xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari

DOCX 38.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1706378493.docx xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari режа: kirish 1. xitoy tilida holning o’ziga xos xususiyatlari 2. xitoy tilida o’rin holining grammatik xosliklari – o’rin holining turlari, ifoda shakllari, gapdagi o’rni 3. xitoy tilida o’rin holini yasovchi predloglarning sintaktik xususiyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati kirish mavzuning dolzarbligi. o’rganayotgan mamlakat tilining grammatik tizimini chuqur o’rganish, jumladan gap bo’laklarini alohida tahlil qilish tilni mukammal egallashda muhim ahamiyatga ega. xitoy tili grammatikasidagi ikkinchi darajali gap bo’laklaridan holni o’rganishga o’zgacha yondashuvni talab qiladi. hususan, hol mavzusini umumiy emas, torroq ko’lamda tahlil qiladigan bo’lsak o’rin holining ahamiyati katta. o’zbek tilidan farqli o’laroq predloglar ishtirokida namoyon bo’lgan o’rin hollarining tegishli predlogi holning oldidan qo’llanilsa, o’zbek tilida esa mazkur predlog hol bilan birga so’z shakli yasovchi qo’shimcha sifatida qo’llaniladi. masalan, 在布哈拉 zai buhala – buxoroda, 往前走 wang qian zou – oldinga yurmoq va h.k. xitoy tilida o’rin holining o’ziga hos xususiyatlari juda ko’p bo’lib, ularni atroflicha tahlil …

tildi. shuningdek ishda tadqiqot mavzusi bilan bog’liq katta hajmdagi asliyatdagi manbalar xitoy tilidan o’zbek tiliga o’girildi. kurs ishining maqsadi o’rin holining grammatik xususiyatlarini ochib berish; vazifalari o’rin holining turlarini bir-biridan farqlash, o’rin holining tarkibiy qismi hisoblanuvchi ayrim predloglarning sintaktik mazmunlarini tahlil qilishdan iborat kurs ishining ahamiyati. toshkent davlat sharqshunoslik instituti tarjima nazariyasi va amaliyoti sho’’basi, xitoy tili va adabiyoti sho’’basi, shuningdek xitoy tiliga ixtisoslashgan litseylar va maktablarda amaliy ahamiyat kasb etib, ma’ruza matnlarini tuzish, amaliy mashg’ulot ma’ruzalarini tayyorlash, ilmiy-uslubiy qo’llanmalarni yaratishda asqotishi mumkin. kurs ishining tuzilishi. mazkur ishimiz kirish, uchta paragraf, shuningdek, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan tashkil topgan. xitoy tilida holning o’ziga xos xususiyatlari hol bu – kesim-predikat ichidagi boshqa bir qo’shimcha tarkibiy qismdir. u kesimning markaziy so’zidan oldin qo’shilib, vaziyat, payt, o’rin, yo’nalish, shat, ob’yekt, tasdiq, inkor, soha, daraja va h.k. qirralardan kesimning markaziga sayqal beradi yoki chegaralaydi. o’zbekiston milliy ensiklopediyasida holga shunday izoh keltiriladi: ―hol (tilshunoslikda) — gapning …

diyasi. – t.: davlat ilmiy nashriyoti, 2003. 11-jild, - b.371 ] hol va aniqlovchi (atribut)ning o’xshash tomoni shundan iboratki, ikkisining oldidan ham qo’shimcha element qo’shiladi; farqli tomoni – hol kesim (predikat) ichidagi qo’shimcha element hisoblanadi, aniqlovchi esa ega yoki to’ldiruvchi ichidagi qo’shimcha bo’lakdir. ergash gap tartibi nuqtai nazaridan qarasak, hol ikkinchi yoki uchinchi tartibdagi elementdir, ba’zida hatto yanada quyiroq tartib elementi. holning strukturasida odatda hol bo’lib quyidagilar xizmat qiladi: sifat, ravish, payt, o’rinli otlar, xohish-istak fe’llari, ko’rsatkich olmoshlar, hamda yo’nalishni ifodalovchi so’z birikmalari, predlogli so’z birikmalari, fe’lob’yektli so’z birikmalari, kesim tipidagi birikkan so’z birikmalar, kesim tipidagi ergashgan so’z birikmalar, kesim tipidagi ega-kesimli so’z birikmalar va h.k. harakat hisob so’zli miqdoriy so’z birikmalari hamda reduplikativ shakladagi miqdor so’z birikmalari (xoh harakat hisob so’zi, xoh predmet hisob so’zi bo’lmasin) ham hol bo’lib xizmat qilishi mumkin. xitoy tili grammatikasida holning yozma belgisi struktur yuklama ―地 de hisoblanadi. hol o’zidan keyin ―地 de ni …

i holning odatiy so’z tartibi quyidagicha: a. paytni ifodalovchi ot yoki yo’nalishni ifodalovchi so’z birikmasi, predlogli so’z birikmasi; b. ravish; c. o’rinni ifodalovchi predlogli so’z birikma, yo’nalishni ifodalovchi so’z birikmasi; d. holatni ifodalovchi sifat yoki kesim so’z birikma; e. ob’yektni ifodalovchi predlogli so’z birikmasi. ular orasidagi ravishning o’rni nisbatan o’zgaruvchan bo’lib, uni uchinchi o’rindan keyin ham qo’yish mumkin. holning gapdagi joylashuviga ko’ra oddiy hol va gap boshidagi hollarga ajratish mumkin: 1) egadan keyin, kesimning markaziy so’zidan oldin. bu holning odatiy o’rni; 2) egadan oldin keladi. bu holning o’ziga xos joylashuvi bo’lib, bunday hol ―gap boshidagi hol deb nomlanadi. xitoy tilida hol 8 ta katta turga bo’linadi: 时间状语 shijian zhuangyu – payt holi 条间状语 tiaojian zhuangyu – shart holi 原因状语 yuanyin zhuangyu – sabab holi 目的状语 mudi zhuangyu – maqsad holi 结果状语 jieguo zhuangyu – natija holi 让步状语 rangbu zhuangyu – to’siqsiz hol 比较状语 bijiao zhuangyu – qiyosiy hol xitoy tilida …

i sxemaga ko’ra quriladi: 在 (zài) + ot + joyni aniqlashtiruvchi (so’ng) ko’makchi ko’makchilar: 外 wài – tashqari, tash; 内 nèi – ichkari;下 xià – ost; 上 shàng – ust; 左 zuǒ – chap; 右 yòu – o’ng; 前 qián – ro’para, old; 后 hòu – orqa, ort ular alohida ham, 边 biān и 面 miàn (―tomon) suffikslari bilan ham ishlatilishi mumkin. alohida quyidagi so'zlar qo'llanilmaydi: 对面 duìmian – ro’parasida 旁边 pángbian –oldida, qoshida 中间 zhōngjian – o’rtasida, markazida yuqorida ko'rsatilgan sxema bo'yicha bir necha misollarni ko'rib chiqamiz: 在桌子下面 zài zhuōzǐ xiàmian – stolning ostida 在桌子上面 zài zhuōzǐ shàngmian – stolning ustida ko'makchilar odatda geografik joy nomlaridan so'ng, yana qit'a tomonlarini ifodalovchi so'zlardan so'ng qo'yiladi: 北 běi – shimol; 南 nán – janub; 西 xī – g'arb; 东 dōng – sharq 2. statik o’rin holining gapdagi o'rni xitoy tilida statik o’rin holining gapdagi o’rni kesim nima bilan ifodalangaligiga bog’liq. a. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari"

1706378493.docx xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari режа: kirish 1. xitoy tilida holning o’ziga xos xususiyatlari 2. xitoy tilida o’rin holining grammatik xosliklari – o’rin holining turlari, ifoda shakllari, gapdagi o’rni 3. xitoy tilida o’rin holini yasovchi predloglarning sintaktik xususiyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati kirish mavzuning dolzarbligi. o’rganayotgan mamlakat tilining grammatik tizimini chuqur o’rganish, jumladan gap bo’laklarini alohida tahlil qilish tilni mukammal egallashda muhim ahamiyatga ega. xitoy tili grammatikasidagi ikkinchi darajali gap bo’laklaridan holni o’rganishga o’zgacha yondashuvni talab qiladi. hususan, hol mavzusini umumiy emas, torroq ko’lamda tahlil qiladigan bo’lsak o’rin holining ahamiyati katta. o’zbek tilidan farqli...

DOCX format, 38.0 KB. To download "xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: xitoy tilida o’rin holining gra… DOCX Free download Telegram