xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari

DOCX 38,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1708370447.docx xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari mundarija kirish 1. xitoy tilida holning o’ziga xos xususiyatlari 2. xitoy tilida o’rin holining grammatik xosliklari – o’rin holining turlari, ifoda shakllari, gapdagi o’rni 3. xitoy tilida o’rin holini yasovchi predloglarning sintaktik xususiyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati kirish mavzuning dolzarbligi. o’rganayotgan mamlakat tilining grammatik tizimini chuqur o’rganish, jumladan gap bo’laklarini alohida tahlil qilish tilni mukammal egallashda muhim ahamiyatga ega. xitoy tili grammatikasidagi ikkinchi darajali gap bo’laklaridan holni o’rganishga o’zgacha yondashuvni talab qiladi. hususan, hol mavzusini umumiy emas, torroq ko’lamda tahlil qiladigan bo’lsak o’rin holining ahamiyati katta. o’zbek tilidan farqli o’laroq predloglar ishtirokida namoyon bo’lgan o’rin hollarining tegishli predlogi holning oldidan qo’llanilsa, o’zbek tilida esa mazkur predlog hol bilan birga so’z shakli yasovchi qo’shimcha sifatida qo’llaniladi. masalan, 在布哈拉 zai buhala – buxoroda, 往前走 wang qian zou – oldinga yurmoq va h.k. xitoy tilida o’rin holining o’ziga hos xususiyatlari …

i muammosi o’zbek tilida batafsil o’rganilmaganligi kuzatildi. shuningdek ishda tadqiqot mavzusi bilan bog’liq katta hajmdagi asliyatdagi manbalar xitoy tilidan o’zbek tiliga o’girildi. kurs ishining maqsadi o’rin holining grammatik xususiyatlarini ochib berish; vazifalari o’rin holining turlarini bir-biridan farqlash, o’rin holining tarkibiy qismi hisoblanuvchi ayrim predloglarning sintaktik mazmunlarini tahlil qilishdan iborat kurs ishining ahamiyati. toshkent davlat sharqshunoslik instituti tarjima nazariyasi va amaliyoti basi, xitoy tili va adabiyoti sho’’basi, shuningdek xitoy tiliga ixtisoslashgan litseylar va maktablarda amaliy ahamiyat kasb etib, ma’ruza matnlarini tuzish, amaliy mashg’ulot ma’ruzalarini tayyorlash, ilmiy-uslubiy qo’llanmalarni yaratishda asqotishi mumkin. kurs ishining tuzilishi. mazkur ishimiz kirish, uchta paragraf, shuningdek, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan tashkil topgan. xitoy tilida holning o’ziga xos xususiyatlari hol bu – kesim-predikat ichidagi boshqa bir qo’shimcha tarkibiy qismdir. u kesimning markaziy so’zidan oldin qo’shilib, vaziyat, payt, o’rin, yo’nalish, shat, ob’yekt, tasdiq, inkor, soha, daraja va h.k. qirralardan kesimning markaziga sayqal beradi yoki chegaralaydi. o’zbekiston milliy ensiklopediyasida holga shunday …

di[footnoteref:1]‖. [1: o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. – t.: davlat ilmiy nashriyoti, 2003. 11-jild, - b.371 ] hol va aniqlovchi (atribut)ning o’xshash tomoni shundan iboratki, ikkisining oldidan ham qo’shimcha element qo’shiladi; farqli tomoni – hol kesim (predikat) ichidagi qo’shimcha element hisoblanadi, aniqlovchi esa ega yoki to’ldiruvchi ichidagi qo’shimcha bo’lakdir. ergash gap tartibi nuqtai nazaridan qarasak, hol ikkinchi yoki uchinchi tartibdagi elementdir, ba’zida hatto yanada quyiroq tartib elementi. holning strukturasida odatda hol bo’lib quyidagilar xizmat qiladi: sifat, ravish, payt, o’rinli otlar, xohish-istak fe’llari, ko’rsatkich olmoshlar, hamda yo’nalishni ifodalovchi so’z birikmalari, predlogli so’z birikmalari, fe’lob’yektli so’z birikmalari, kesim tipidagi birikkan so’z birikmalar, kesim tipidagi ergashgan so’z birikmalar, kesim tipidagi ega-kesimli so’z birikmalar va h.k. harakat hisob so’zli miqdoriy so’z birikmalari hamda reduplikativ shakladagi miqdor so’z birikmalari (xoh harakat hisob so’zi, xoh predmet hisob so’zi bo’lmasin) ham hol bo’lib xizmat qilishi mumkin. xitoy tili grammatikasida holning yozma belgisi struktur yuklama ―地‖ de hisoblanadi. hol o’zidan …

iqlovchining so’z tartibidan o’garuvchanroq. ko’p qatlamli holning odatiy so’z tartibi quyidagicha: a. paytni ifodalovchi ot yoki yo’nalishni ifodalovchi so’z birikmasi, predlogli so’z birikmasi; b. ravish; c. o’rinni ifodalovchi predlogli so’z birikma, yo’nalishni ifodalovchi so’z birikmasi; d. holatni ifodalovchi sifat yoki kesim so’z birikma; e. ob’yektni ifodalovchi predlogli so’z birikmasi. ular orasidagi ravishning o’rni nisbatan o’zgaruvchan bo’lib, uni uchinchi o’rindan keyin ham qo’yish mumkin. holning gapdagi joylashuviga ko’ra oddiy hol va gap boshidagi hollarga ajratish mumkin: 1) egadan keyin, kesimning markaziy so’zidan oldin. bu holning odatiy o’rni; 2) egadan oldin keladi. bu holning o’ziga xos joylashuvi bo’lib, bunday hol ―gap boshidagi hol‖ deb nomlanadi. xitoy tilida hol 8 ta katta turga bo’linadi: 时间状语 shijian zhuangyu – payt holi 条间状语 tiaojian zhuangyu – shart holi 原因状语 yuanyin zhuangyu – sabab holi 目的状语 mudi zhuangyu – maqsad holi 结果状语 jieguo zhuangyu – natija holi 让步状语 rangbu zhuangyu – to’siqsiz hol 比较状语 bijiao zhuangyu …

ashtiruvchi maxsus ibora bilan ifodalanadi. u quyidagi sxemaga ko’ra quriladi: 在 (zài) + ot + joyni aniqlashtiruvchi (so’ng) ko’makchi ular alohida ham, 边 biān и 面 miàn (―tomon‖) suffikslari bilan ham ishlatilishi mumkin. alohida quyidagi so'zlar qo'llanilmaydi: 对面 duìmian – ro’parasida 旁边 pángbian –oldida, qoshida 中间 zhōngjian – o’rtasida, markazida yuqorida ko'rsatilgan sxema bo'yicha bir necha misollarni ko'rib chiqamiz: 在桌子下面 zài zhuōzǐ xiàmian – stolning ostida 在桌子上面 zài zhuōzǐ shàngmian – stolning ustida ko'makchilar odatda geografik joy nomlaridan so'ng, yana qit'a tomonlarini ifodalovchi so'zlardan so'ng qo'yiladi: 北 běi – shimol; 南 nán – janub; 西 xī – g'arb; 东 dōng – sharq 2. statik o’rin holining gapdagi o'rni xitoy tilida statik o’rin holining gapdagi o’rni kesim nima bilan ifodalangaligiga bog’liq. a. agar kesim 在 zai bilan ifodalangan bo’lsa, hol doim shu fe’ldan so’ng qoyiladi. masalan, 我在小学学习 wǒ zài xiǎoxué xuéxí – men boshlang’ich maktabda o’qiyman agar o’rin holi jonli predmetni …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari"

1708370447.docx xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari mundarija kirish 1. xitoy tilida holning o’ziga xos xususiyatlari 2. xitoy tilida o’rin holining grammatik xosliklari – o’rin holining turlari, ifoda shakllari, gapdagi o’rni 3. xitoy tilida o’rin holini yasovchi predloglarning sintaktik xususiyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati kirish mavzuning dolzarbligi. o’rganayotgan mamlakat tilining grammatik tizimini chuqur o’rganish, jumladan gap bo’laklarini alohida tahlil qilish tilni mukammal egallashda muhim ahamiyatga ega. xitoy tili grammatikasidagi ikkinchi darajali gap bo’laklaridan holni o’rganishga o’zgacha yondashuvni talab qiladi. hususan, hol mavzusini umumiy emas, torroq ko’lamda tahlil qiladigan bo’ls...

Формат DOCX, 38,6 КБ. Чтобы скачать "xitoy tilida o’rin holining grammatik xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xitoy tilida o’rin holining gra… DOCX Бесплатная загрузка Telegram