qozg’aluvchi to’qimalar tarixi (galvani va matiuchchi tarjibalari)

PPTX 1.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1675848932.pptx /docprops/thumbnail.jpeg qozg’aluvchi to’qimalar tarixi(galvani va matiuchchi tarjibalari) slayd qozg’aluvchi to’qimalar tarixi(galvani va matiuchchi tarjibalari) reja: qo’zg’aluvchi to’qimalar tarixi qozg’aluvchi to’qima galvani va matiuchchi tarjibalari ta‘sirlovchilar yuzaga chiqara oladigan javob reaksiyalari ichida qo‘zg‘aluvchanlik ajralib tyradi. hujayra qo‘zg‘alishi deganda, aksari uning ta‘sirottga tez va ixtisoslashgan ravishda javob berishi tushuniladi. qo‘zg‘alish hujayraning harakatga kelishi yoki elektr impuls ishlab chiqarishi yoki shira ajratishidan iborat bo`lishi mumkin. bu ixtisoslashgan javob rreaksiyalarni muskul, nerv va bez to‘qimalri hosil qila oladi. shuning uchun ularni qo‘zg‘aluvchan to‘qimalar deb atashgan. qo‘zg‘luvchanlik sezuvchi nerv tolalari oxirlariga va ixtisoslashgan retseptor (sezuvchi) hujayralarga ham xos. qo‘zg‘alishni paydo qiladigan mexanik, kimyoviy, tovush, yorug‘lik va boshqa omillar ta‘sirlovchilar bo`lishi mumkin. muayyan qo‘zg‘aluvchan hujayraga nisbatan adekvat va noadekvat ta‘sirlovchilar tafovut qilinadi qo‘zg‘aluvchan hujayrafaqat adekvat ta‘sirlovchini qabul qilishga moslashgan bo`lob, uning juda os miqdoriga ham qo‘zg‘alish bilan javob beradi. yorug‘lik nuri fotoretsrptorlaruchun, tovush eshituv retseptorlari uchun, hidli moddalar hid bilish retseptorlari uchun adekvat ta‘sirlovchilardir. boshqa …

orqa oyog‘idan tayyorlangan preparat qulay bo`ldi. elektr manbaniing bu preparatga ta‘sir qilishi muskulni qisqartiradi. italiyalik olim l.galvani atmosfera elektrining ta‘sirini o‘rganishga kirishganida shu preperatdan foydalangan. u baqaning umurtqa pog‘onasiga birlashgan oyoq preperatni tayyorlab,umurtqalar orasidan mis ilmoq o‘tkazib, ayvonning temir panjarasiga osib qo‘ygan. havo ochiq bo`lganda ham atmosfera elektri bor bo`lsa, u muskulga ta‘sir qilib, qisqartirdi deb o‘ylagan. har gal oyoq uchi temir panjaraga tekkanda, muskul qisqargan. galvani bu hodisani quyidagicha tushuntirgan. baqaning orqa miyasida hosil bo`lgan ―hayvon elektri o‘tkazgich mis ilmoq va temir panjara orqali oyoq muskullariga yetib kelgan va ularning qisqarishiga sabab bo`lgan. demak, tirik organizmda ham elektr hosil bo`ladi, degan hulosaga kelgan. galvanining tajribasi olimlarda katta qiziqish uyg‘otdi. uni ko‘p olimlar takrorlab, baqaning orqa miyasini jyoqning muskullariga ikki xil metall (masalan, mis va temir) yordamida ulansa, muskullar qisqarishini ta‘kidlashdi. demak, tirik organizmda ham elektr hosil bo`ladi, degan hulosaga kelgan. galvanining tajribasi olimlarda katta qiziqish uyg‘otdi. uni ko‘p olimlar …

shu davrda kashf etilgan sezgir galvanometr yordamida hayvon elektrinin bevosita oichab, uning mavjudligini uzil-kesil isbotladi. o`simliklarning tanasi har xil to`qimalardan tashkil topgan bo`ladi. shakli jihatidan o`xshash bo`lgan bir yoki bir necha xil vazifani bajaradigan hujayralar guruhiga to`qima deyiladi. to`qimalar shakliga ko`ra 2 xil bo`ladi. parenximatik va prozenximatik. parenximatik hujayralardan tashkil topgan to`qimalar, parenximatik to`qimalar, prozenximatik hujayralardan tashkil topgan to`qimalar, prozenximatik to`qimalar deyiladi. to`qimalar kelib chiqishiga ko`ra 2 ta katta guruhga bo`linadi. embrional- hosil qiluvchi to`qimalar. doimiy to`qimalar. hosil qiluvchi to`qimalarni hujayrasini yadrosi yirik, tez- tez bo`linish xususiyatiga ega bo`ladi. hosil qiluvchi to`qimadan vujudga kelgan hujayralar avval o`sadi, sungra ma`lum shaklga kirib, doimiy to`qimani hosil qiladi. bu to`qima keyinchalik yashay beradi va kam o`zgaradi yoki nobud bo`ladi. hosil qiluvchi to`qimani o`zi kelib chiqishiga ko`ra 2 xil bo`ladi. 1. birlamchi hosil qiluvchi to`qima- prokambiy 2. ikkilamchi hosil qiluvchi to`qima- kambiy prokambiy to`qimasi o`simlik organlarining o`sish nuqtalarida ildizning va poyaning uchida, ya`ni o`sish …

g`ochlik, ya`ni ksilema va birlamchi lub, ya`ni floema hosil bo`ladi. prokambiy to`qimasi asosan bir pallali o`simliklarda uchraydi. birlamchi yog`ochlik va birlamchi lubni hosil qilgandan keyin bir pallali o`simliklarda o`zi yo`q bo`lib kyetadi. ikki pallali o`simliklarda esa yoshlik vaqtida bo`ladi. birlamchi yog`ochlikni va birlamchi lubni hosil qilib o`zi yo`qola boradi. yo`qolib borayotgan bir qism prokambiy hujayralarini qayta bo`linib ko`payishidan kambiy to`qimasi vujudga keladi. кambiy to`qimasi hosil qilishda davom yetadi va chetga tomon ikkilamchi lub, markazga tomon ikkilamchi yog`ochlik qatlanaveradi. natijada ikki pallali o`simliklarni o`q organlari o`sib, yo`g`onlashaveradi. hosil qiluvchi to`qimalar o`simliklar hayotida muhim rol o`ynaydi, chunki ularning ishtirokisiz o`simliklar o`smaydi va yangi organlar hosil qilmaydi. hosil qiluvchi to`qimalar o`simliklarda joylashgan o`rniga ko`ra 4 xil bo`ladi. 1). tepa- apikal meristema 2). interkalyar meristema 3).yon meristema 4). yara meristemalari yillik xalqalar kambiy to`qimasining faoliyati tufayli, vujudga keladi. alohida qoplovchi to`qima- po`kak hosil qiluvchi po`kak kambiy ham ikkilamchi hosil qiluvchi to`qimaga kiradi. doimiy to`qimalar …

iga ko`ra qo’yidagicha bo`ladi: xlorenxima, so`ruvchi, g`amlovchi, suv g`amlovchi va aerenxima. mexanik to`qimaning vazifasi o`simliklarga mustahkamlik berishdan iborat. mexanik to`qimalar kelib chiqishiga ko`ra 3 xil bo`ladi, a) kollenxima, b)sklerenxima, v)sklereid- toshsimon hujayralar. кollenxima maxanik to`qimasi parenximali tirik hujayralardan tashkil topgan bo`lib, ikki pallali o`simliklarga xos bo`ladi. sklerenxima maxanik to`qimasi esa prozenximali o`lik hujayralardan tashkil topgan bo`lib, bir pallali o`simliklarga xos bo`ladi. o`tkazuvchi to`qimaning vazifasi o`zidan suv va oziqani o`tkazishdan iborat. ya`ni ildiz orqali shimib olgan suv va unda erigan mineral moddalarni barggacha (ko`tariluvchi oqim), bargda hosil bo`lgan fotosintez mahsulotalrini ildizgacha (tushuvchi oqim) o`tkazib boradi. adabiyotlar: burigin. v. a. jongurazov. f. x. botanika “o`qituvchi” t.: 1977. кursanov. v. a. кamarniskiy n. a va bosh.- botanika “o`qituvchi” 1977. i ii tom. hamdamov i, shukrullayev p va boshqalar- botanika asoslari “mehnat” t.: 1990. soxabiddinov. s. “o`simliklar sistematikasi” i ii bob. “o`qituvchi” t.: 1976. hamidov “o`simliklar geografiyasi” “o`qituvchi” t.: 1984. belolipov. i. v. sheraliyev. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qozg’aluvchi to’qimalar tarixi (galvani va matiuchchi tarjibalari)"

1675848932.pptx /docprops/thumbnail.jpeg qozg’aluvchi to’qimalar tarixi(galvani va matiuchchi tarjibalari) slayd qozg’aluvchi to’qimalar tarixi(galvani va matiuchchi tarjibalari) reja: qo’zg’aluvchi to’qimalar tarixi qozg’aluvchi to’qima galvani va matiuchchi tarjibalari ta‘sirlovchilar yuzaga chiqara oladigan javob reaksiyalari ichida qo‘zg‘aluvchanlik ajralib tyradi. hujayra qo‘zg‘alishi deganda, aksari uning ta‘sirottga tez va ixtisoslashgan ravishda javob berishi tushuniladi. qo‘zg‘alish hujayraning harakatga kelishi yoki elektr impuls ishlab chiqarishi yoki shira ajratishidan iborat bo`lishi mumkin. bu ixtisoslashgan javob rreaksiyalarni muskul, nerv va bez to‘qimalri hosil qila oladi. shuning uchun ularni qo‘zg‘aluvchan to‘qimalar deb atashgan. qo‘zg‘luvchanlik sezuvchi nerv tolalari...

PPTX format, 1.6 MB. To download "qozg’aluvchi to’qimalar tarixi (galvani va matiuchchi tarjibalari)", click the Telegram button on the left.

Tags: qozg’aluvchi to’qimalar tarixi … PPTX Free download Telegram