ички секреция безлари физиологияси

DOC 123.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1527346285_71815.doc ички секреция безлари физиологияси режа: 1. эндокрин тизим ва унинг физиологик вазифаларини бажаришдаги роли. 2. гармонларнинг асосий хусусиятлари. 3. гармонларнинг кимёвий тузулиши ва таъсир этиш механизми. 4. гармонларнинг нишон-ҳужайралар билан ҳамкор механизми. 5. гипофиз. 6. буйрак усти безлари. қалқонсимон без. қалқонсимон олд безлари. эндокрин тизим ва унинг физиологик вазифаларини бажаришдаги роли. эндокрин безлар асаб тизими билан биргаликда организм фаолиятини бошқаришда жуда катта аҳамиятга эга. эндокрин тизимга: гипофиз. жинсий безлар, буйрак ости безининг пўстлоқ қисми ва магиз қисми, меъда ости безининг лангреганс оралчаларидаги ҳужайралар, қалқонсимон без ва қалқонсимон без олди безлари, эпифиз, хазм аъзолари шиллиқ пардасидаги инкретор ҳужайралар киради. эндокрин тизим гармонлар ёрдамида таъсир қилади. гармон ишлаб чиқарувчи эндокрин чиқариш йўллари йўқ, синтезланган моддалар тўғридан-тўғри қонга ўтади. гармонларнинг асосий хусусиятлари. гормонларнинг ўзига хос хусусиятлари куйидагидан иборат: 1) ҳар бир гормон муайян иктисослашган безда ишлаб чиқарилади; 2) ҳар бир гормон муайян аъзо ва фаолиятларга таъсир қилиб, уларда ўзига хос ўзгаришлар пайдо …
2
индан иборат. пептид гормонлар гуруҳига антидиуретик гормон, окситоцин, меланоцитларни рағбатлантирувчи гормон (мрг), тиреотропин рилизинг гормон (трг), гонатропин – рилизинг гормон (грг), соматостатин, кортикотропин – рилизинг гормон (крг), соматокринин ва ангиотинзинлар киради. оқсил гормонларга инсулин, гликагон, ўсиш гормони, плацентар лактоген (пл), пролактин, паратгормон, энкефалин, кальцитонин, адренокартикотроп гормон (актг), секретин, холецистокинин, гастрин, меъданинг ингибирловчи пептиди (мип) киради. глюкопротеид гормонлар гурухини фолликулаларни рағбатлантирувчи гормон ва хорионик гонадотропинлар ташкил қилади. стероид гормонларга гликокортикоидлар, эстрогентлар, тестостерон, прогестерон ва альдостеронлар киради. вазифасига кўра гормонлари 3 турга бўлинади: 1) нишон аъзоларга бевосита таъсир қилувчи гормонлар, яъни эффектор гормонлар; 2) эффектор гормонларининг синтези ва ажралишини бошқарадиган гормонлар (гландотроп гормонлар); 3) гипоталамуснинг асаб ҳужайраларида синтезланувчи ва гландотроп гормонларнинг ажралишини бошқарувчи рилизинг гормонлар ва ингибитор гормонлар. шу гормонлар сабабли, эндокрин тизим мат билан боғланади. гармонларнинг нишон-ҳужайралар билан ҳамкор механизми. гормонларнинг таъсири нишон – аъзолар ҳужайраларидаги баъзи энзимларнинг каталитик фаоллигини кучайтириш ёки сустлаштириш билан руёбга чиқади. гормонлар ҳужайраларда энзимлар синтезини тезлаштириб, …
3
(40-45%) ҳужайралардан тузилган. хромофил ҳужайраларнинг кўпчилиги ацидофил, қолгани базофил бўлади. гормонлар хромофилларда синтезланади. базофил ҳужайралар адренокартикотроп, тиреотропин, гонадотроп (фолликулни стимулловчи ва лютеинловчи), ацидофиллар ўсиш гормони (соматотропин) ва пролактин ишлаб чиқаради. гипофизнинг гландатроп гормонлари фолликулнинг ривожланиши ва етилишини, овуляцияни (грааф пуфакчаси ёрилиб, ундан тухум ҳужайра чиқишини), сариқ тана ривожланишини ва фаолиятини таъсирлайди. эркакларда уруғдон найчаларининг ривожланиши ва спермоцитлар етилиши, сперматозоидлар пайдо бўлиши учун гонатроп гормонлар зарур. бу гормонлар жинсий безларда аёллар жинсий гормонлари - эстрадиол, эстрон ва прогестерон ва эркаклар жинсий гормони - тестостерон ишлаб чиқарилишини бошқариб туради. тиротроп гормон қалқонсимон безнинг ўсишини тезлаштиради, безда тиреоид гормонларнинг ҳосил бўлишини ва қонга ўтишини бошқаради. адренокортикотроп гормон буйрак усти бези пўстлоқ қисмининг тутамли ва тўрли зонасининг ўсиши ва бу ерда гормонлар синтези учун зарур. гипофизнинг орқа бўлагини глия ҳужайраларга ўхшаган питуицитлардан иборат бўлгани ва мат нинг гипоталамус қисми билан функционал ва морфологик боғлиқлиги учун нейрогипофиз дейилади. нейрогипофиздан андиуретик гормон ва окситоцин олинган. андидиуретик …
4
троп гормон – қолқонсимон безда тиреоид гормон ишлаб чиқаришини рағбатлантиради, фолликулаларни рағбатлантирувчи гормон ва лютеинловчи гормон жинсий гормон синтези учун керак. буйрак усти безлари. бу безларнинг пўстлоқ қисми: ташқи қават – коптокчали соҳа: ўрта қават – тутамли соҳа ва ички қават – тўрли соҳадан тузилган. безнинг пўстлоқ қисми учта гормонал фаолликка эга бўлган стероидларни синтезлайди: кортизол (гидрокортизон), алдостерон ва кортикостерон. кортикоидлар жуда кўп жараёнларга таъсир қилиш кобилиятига эга. аммо бу таъсирларнинг асосийси: 1) минералокортикоид самара – электролитлар алмашинувига таъсир қилиш ва 2) глюкортикоид самара – углеводлар алмашинувига таъсир қилиш. глюкортикоидлар глюконеогенезни тезлаштиради. бу жараёнда иштирок этувчи баъзи энзимларнинг фаоллиги ошиши туфайли, аминокислоталарнинг азотсиз қолдиқларидан глюкозанинг синтезланиши тезлашади, унинг қондаги миқдори кўпаяди. глюкоза гликоген шаклида жигар ва мушакларда захирага ўтади. оқсилларнинг парчаланиши тезлашиб, манфий азот баланси кузатилиши мумкин. демак, глюкокортикоидлар каттаболик самарага эга. бу гормонлар ёғларнинг захирадан қонга ўтишини тезлаштириб, энергия манбаи сифатида сарфланишини кўпайтиради. глюкокортикоидлар яллиғланиш ва аллергик реакцияларни сусайтиради. …
5
яди, бу ўз навбатида глюкортикоидларнинг қондаги миқдорини камайтиради. глюкортикоидларнинг қонга ўтиши организм хаддан ташқари кучли таъсиротлар остида қолганда (стресс холатларда) кескин ўзгаради. г.селье бўйича бу уч босқичдан – хавотирланиш, чидаш ва мадорсизланишдан иборат. биринчи ва иккинчи босқичларда буйрак усти безлари глюкокортикоидларни кўп миқдорда синтезлаб, эхтиёжни қондириб туради. стресс таъсири давом этаверса, мадорсизланиш босқичи ривожланиши мумкин. бу вақтда буйрак усти безларида кортикоидлар захираси тугайди, безнинг пўстлоқ қисми емирилади. организмга ташқариидан глюкортикоидлар киритилган тақдирдагина аҳвол енгиллашади. глюкокортикоидлар секрециясининг кучайиши ёки сусайиши организмда жиддий ўзгаришларга олиб келади. қонда кортизолнинг кўпайиб кетиши гипергликемияга, семириб кетишга, қон босимининг ошишига, шиш пайдо бўлишига ва бошқа ўзгаришларга олиб келади. бу гормонларнинг етишмовчилиги аддисон касаллигига олиб келади. тери қорайиб, жез рангини олади, скелет ва юрак мушаклари қувватдан кетади, одам салга чарчаб қолади, юқумли хасталикларга чалинадиган бўлиб қолди. минералокортиноидларга альдостерон, кортикостерон, дезоксикортикостерон киради. альдостерон буйрак найчаларида натрий ва хлорнинг қайта сўрилишини ошириб, шу йўл билан қонда, ва тўқималараро суюқликда …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ички секреция безлари физиологияси"

1527346285_71815.doc ички секреция безлари физиологияси режа: 1. эндокрин тизим ва унинг физиологик вазифаларини бажаришдаги роли. 2. гармонларнинг асосий хусусиятлари. 3. гармонларнинг кимёвий тузулиши ва таъсир этиш механизми. 4. гармонларнинг нишон-ҳужайралар билан ҳамкор механизми. 5. гипофиз. 6. буйрак усти безлари. қалқонсимон без. қалқонсимон олд безлари. эндокрин тизим ва унинг физиологик вазифаларини бажаришдаги роли. эндокрин безлар асаб тизими билан биргаликда организм фаолиятини бошқаришда жуда катта аҳамиятга эга. эндокрин тизимга: гипофиз. жинсий безлар, буйрак ости безининг пўстлоқ қисми ва магиз қисми, меъда ости безининг лангреганс оралчаларидаги ҳужайралар, қалқонсимон без ва қалқонсимон без олди безлари, эпифиз, хазм аъзолари шиллиқ пардасидаги инкретор ҳужайралар киради...

DOC format, 123.0 KB. To download "ички секреция безлари физиологияси", click the Telegram button on the left.