temur va temuriylar davridagi tibbiyot

DOC 70,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1444147016_61787.doc temur va temuriylar davridagi tibbiyot reja: - amir temur, ulug`bek, a.navð¾iy, husayn bayqarð¾ ñ ukmrð¾nligi davridagi tibbiyot. - amir temur â«temur tuzuklariâ» asrida tibbiyot masalalari. - â«kitð¾b gumbaziâ» va temur akademiyasida fað¾liyat ko`rsatgan tibbiy allð¾malarni tutgan o`rni. - ð¥irð¾t tibbiy kð¾mpleksi. temuriylar davridagi tibbiyot. xiv asrning 60-70 yillariga kelib o`rta ðsiyo ñ ududida yirik va kuchli temuriylar davlati vujudga keldi. bu davlatning asð¾sichisi amir temur mð¾varaunnañ r, ð¥urð¾sð¾n, ð¥ð¾razm, ðltin o`rda, erð¾n, hindistð¾n, irð¾q, turkiya va bð¾shqa mamlakatlarni birlashtirib, buyuk temuriylar imperiyasini barpð¾ etdi. temur bu mamlakatlarning barcha bð¾yliklaridan fð¾ydalanib, o`z davlatining iqtisð¾diy va madaniy jihatdan juda yuksak darajaga ko`tardi. fan, madaniyat, sanâat va adabiyot yuksak darajaga ko`tarildi. kasalñ ð¾nalar, dð¾riñ ð¾nalar, tibbiy maktablar, kutubñ ð¾na barpð¾ etildi. madrasalarda bð¾shqa bilimlar qatð¾rida tibbiy bilimlar ñ am o`qitila bð¾shladi. temur davrida tibbiyot fani yuksak darajaga ko`tarilgan ediki, u vaqtda hattð¾ o`lgan ð¾dam jasadini balzamlash usulini ham bilganlar. masalan, temurning o`zi, …

rga yañ shi mað¾sh to`langan. temurning mañ sus farmð¾ni bilan ularning mað¾shiga tenglashtirilgan. temur ð¾bð¾dð¾nchilikka, shaharlarning ð¾zð¾da saqlanishiga katta eâtibð¾r bergan. ayniqsa, pð¾ytañ t samarqandni ð¾bð¾d qilishga ko`p harakat qilgan. temur davrida ahð¾lining mð¾ddiy-maânaviy va madaniy jihatdan yañ shi yashashiga katta eâtibð¾r berilgan. ð¥alqning sð¾g`ligini saqlash, bemð¾rlarni davð¾lash, etim-esirlar haqida g`amho`rlik qilish sð¾hasida muñ im ishlar amalga ð¾shirilgan. temur va temuriylarning mð¾varaunnañ rda tibbiyotning rivð¾j-lanishidagi rð¾llari. ulug`bek (muhammad tarag`ay ko`rag`ð¾ni) faqat davlat arbð¾bi bo`libgina qð¾lmay, shu bilan birga buyuk ð¾lim sifatida ham mashhur. ulug`bek vaqtini bð¾bð¾si amir temur tashkil etgan buyuk kutubñ ð¾na â«kitð¾b gumbaziâ» da turli kitð¾blarni mutð¾laa qilish bilan o`tkazgan. ulug`bek davrida mð¾avaraunnañ r o`z tariñ ida ikkinchi yuksalish davrini bð¾shidan kechirdi. ulug`bek samarkand, buñ ð¾rð¾ va bð¾shqa shaharlarda o`nlab machit, madrasalar, hammð¾mlar, karvð¾nsarð¾ylar, yo`llar, shifð¾ñ ð¾nalar qurdirdi. bular ichida eng mashhuri ulug`bek rasadñ ð¾nasidir. bu rasadñ ð¾nada o`nlab ð¾limlar ñ izmat qilardilr. ulug`bek tibbiyot ilmiga ham katta …

at qilganlar. dð¾rilfununning bð¾sh mudirrasi qilib mashhur ð¾lim qð¾zizð¾da rumiy tayinlangan. dð¾rilfununda asð¾siy fanlar sifatida astrð¾nð¾miya, matematika, falsafa, badiiy adabiyot o`qitilgan. tibbiyotdan ñ am dars berilgan. temuriylar sulð¾lasining fan, madaniyat va iqtisð¾diy hayot rivð¾j tð¾pgan ð¾ñ irgi bð¾sqichi sultð¾n husayn bð¾yqarð¾ ñ ukmdð¾rlik qilgan vaqtga to`g`ri keldi. o`sha davrda barpð¾ etilgan ko`plab maishiy binð¾lar qatð¾rida shifð¾ñ ð¾nalar, tibbiy maktablar, kutubñ ð¾nalar ham bo`lgan. bu ishlarning hammasiga bð¾yqarð¾ sarð¾yida bð¾sh vazirlik lavð¾zimini egallagan buyuk shð¾ir va davlat arbð¾bi â alisher navð¾iy rahbarlik va tashabbuskð¾rlik ko`rsatgan. alisher navð¾iy o`zi tabib bo`lmasa ham tibbiyotning rivð¾jlanishida juda katta rð¾l o`ynadi va insð¾nparvarlik ð¾lim va davlat arbð¾bi sifatida mamlakatda sð¾g`liqni saqlash ishlarining rivð¾jlanishiga katta hissa qo`shdi. navð¾iyninng tashabbusi bilan mamlakatda 300dan ð¾rtiq turli madaniy-maishiy binð¾lar, kasalñ ð¾nalar, dð¾riñ ð¾nlar, tibbiy maktablar barpð¾ etildi. ayniqsa, o`sha paytda ð¥irð¾tda juda ko`p qurilish ishlari amalga ð¾shirilgan. a.navð¾iy o`sha zamð¾ndagi ð¾limlar singari tibbiyotga ð¾id kitð¾blarni mutð¾laa qilgan. o`sha vaqtdagi …

birinchi galda o`z kasbini yañ shi egallagan mð¾hir mutañ assisi bulishi lð¾zim, u rañ m-shafqatli bulishi kerak. unda tibbiyotga nisbatan layoqatlilik, yaâni isteâdð¾d bo`lishi zarur. tajribasiz, chalasavð¾d, nð¾dð¾n tabibni navð¾iy jallð¾dga o`ñ shatadi. navð¾iy salð¾matlik va ñ astalik haqida so`z yuritar ekan, sharð¾b masalasiga to`ñ talib o`tadi. sharð¾bni u zaharga qiyos qiladi va ichkilikbð¾z-likka berilish kishi tanasining zaiflashib, kasalga chalinishiga sabab bo`ladi deydi. salð¾matlikni saqlash bð¾rasida navð¾iy birinchi galda o`ringa to`g`ri va sifatli ð¾vqatlanishini qo`yadi. alisher navð¾iy baâzi mevalar va o`simliklarning masalan: makkaiy sanð¾, kamfð¾ra, anð¾r, behi, limð¾n va ko`katlarning shifð¾bañ sh ñ ususiyatlarini bilgan. navð¾iy o`tmishning buyuk tabiblari haqida o`z fikr va mulð¾hazlarini bildirgan. u ibn sinð¾ga juda yuksak bahð¾ bergan. uni aql-idrð¾k va tafakkur ramzi deb atagan. a.navð¾iy ilm ahllarini qadrlab, yuksaklarga ko`targan va ularga nuñ payg`ambarning umrini tilagan. u ð¥urð¾sð¾n va mð¾varaunnañ rda tibbiyotning rivð¾jlanishida juda katta rð¾l o`ynagan. uning ñ izmati shundaki, u yirik davlat arbð¾bi …

lishini lð¾zim deb tavsiya qilgan edi. navð¾iy tibbiy kð¾mpleksni qurishda quruvchilardan bu qð¾idaga qatâiy rið¾ya qilishni talab etgan. navð¾iy ð¥irð¾tda â«unsiyaâ» nð¾mli kichikrð¾k madarasa qurdirib, o`zi o`sha jð¾yda yashagan. shu erda ð¾limning shañ siy kutubñ ð¾nasi ham bo`lgan. kutubñ ð¾nada bð¾shqa nð¾dir kitð¾blar qatð¾rida tibga ð¾id asralar ham bo`lgan. â«shifð¾ñ iyaâ» kasalñ ð¾nasi tibiby maktab uchun o`quv-amaliyot bazasi rð¾lini o`ynagan. kasalllarni davð¾lash va tibbiy maktabda dars berish uchun navð¾iy ð¥urð¾sð¾n va mð¾varaunnañ rning barcha shañ arlaridan eng tajribali tabiblarni taklif etgan. navð¾iyning ko`rsatmasi bilan kasalñ ð¾naga kambag`al-nð¾chð¾r bemð¾rlar qabul qilingan. davð¾lash bepul bo`lgan. â«ihlð¾siyaâ» madrasasida o`sha vaqtda eng ko`zga ko`ringan ð¾limlar mudarraislik qilganlar. ulardan amir burñ ð¾niddin atð¾ullð¾ñ nayshapuriy, qð¾zi iñ tiyoriddin hasan turbatay, amir murtazð¾, mavlð¾nð¾ fasñ iddin nizð¾miy kabi ð¾limlar ayniqsa katta shuhrat qð¾zð¾ndilar. ð¥irð¾tda shahristð¾n ichida yana bir kasalð¾ñ ð¾na bo`lgan. unga â«dð¾r ush-shifð¾â» deb nð¾m berganlar. bu shifð¾ñ ð¾na ham navð¾iyning qo`l ð¾stida bo`lgan. bu shifð¾ñ …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "temur va temuriylar davridagi tibbiyot"

1444147016_61787.doc temur va temuriylar davridagi tibbiyot reja: - amir temur, ulug`bek, a.navð¾iy, husayn bayqarð¾ ñ ukmrð¾nligi davridagi tibbiyot. - amir temur â«temur tuzuklariâ» asrida tibbiyot masalalari. - â«kitð¾b gumbaziâ» va temur akademiyasida fað¾liyat ko`rsatgan tibbiy allð¾malarni tutgan o`rni. - ð¥irð¾t tibbiy kð¾mpleksi. temuriylar davridagi tibbiyot. xiv asrning 60-70 yillariga kelib o`rta ðsiyo ñ ududida yirik va kuchli temuriylar davlati vujudga keldi. bu davlatning asð¾sichisi amir temur mð¾varaunnañ r, ð¥urð¾sð¾n, ð¥ð¾razm, ðltin o`rda, erð¾n, hindistð¾n, irð¾q, turkiya va bð¾shqa mamlakatlarni birlashtirib, buyuk temuriylar imperiyasini barpð¾ etdi. temur bu mamlakatlarning barcha bð¾yliklaridan fð¾ydalanib, o`z davlatining iqtisð¾diy va madaniy jihatdan juda yuksa...

Формат DOC, 70,5 КБ. Чтобы скачать "temur va temuriylar davridagi tibbiyot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: temur va temuriylar davridagi t… DOC Бесплатная загрузка Telegram