гидростатика

DOC 76,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403355594_45424.doc гидростатика режа 1. гидромеханик жараёнлар 2. мувозанат ҳолатининг дифференциал тенгламаси 3. гидростатиканинг асосий тенгламаси 4. суюқлик ҳаракатини тафсилловчи асосий катталиклар гидромеханик жараёнларнинг моҳияти ҳақида маълумот берилади. шу дарсда талабалар суюқлик мувозанат ҳолати шартлари ва гидростатиканинг асосий тенгламаси билан танишадилар, ҳамда бу тенгламанинг амалий аҳамияти ҳақида тушунча оладилар. гидромеханик жараёнлар химия саноатининг барча тармоқларида суюқлик ва газларни узатиш, суюқликларни аралаштириш, ҳар хил жинсли газ ва суюқлик аралашмаларини ажратиш каби жараёнлар кўп учрайди. бу жараёнларнинг тезлиги гидромеханика қонунлари билан ифодаланади. гидромеханика қонунларини ва улардан амалда фойдаланиш усулларини гидравлика ўрганади. гидравлика икки асосий қисмдан: суюқликларнинг мувозанат қонунларини ўрганадиган гидростатика ва суюқликларнинг ҳаракат қонунларини ўрганадиган гидродинамикадан ташкил топган. суюқликлар оқувчанлик хусусиятига эга. суюқлик гўё маълум ҳажмга эга, лекин шаклга эга эмас (қандай идишга солинса, ўша идиш шаклини олади), аммо суюқ масса ташқи кучлар бўлмаган шароитда, фақат молекуляр кучлар таъсири остида шар шаклини олади. моддаларнинг суюқ ҳолати ўз табиатига кўра, газ ҳолат билан қаттиқ …

иал тенгламалар билан ифодаланади. бошқа соҳаларда бўлгани каби, гидравликада ҳам назарий тадқиқотлар натижаларини соддалаштириш мақсадида идеал суюқлик моделидан фойдаланилади. идеал суюқлик деб, босим ва температура таъсирида ўз ҳажмини ўзгартирмайдиган ёки сиқилмайдиган, ўзгармас зичликка эга бўлган ва ички ишқаланиши (қовушоқлиги) бўлмаган суюқликларга айтилади. аслида эса, ҳар қандай суюқлик босим ёки температура таъсирида ўз ҳажмини ўзгартиради. ҳар қандай суюқликда ички ишқаланиш кучлари ва қовушоқлик бўлади. демак, ҳақиқатда табиатда идеал суюқлик бўлмайди, яъни барча суюқликлар реал суюқлиқдир. аммо баъзи суюқликларнинг қовушоқлиги жуда кичик бўлади. улар температура ва босим таъсирида ўз ҳажмини шу қадар кам ўзгартирадики, бу ўзгаришни амалда ҳисобга олмаса ҳам бўлади. бундай суюқликлар шартли равишда идеал суюқликлар дейилади. бу тушунча реал суюқлик қонунларини ўрганишни осонлаштиради. эластик суюқликларнинг ҳажми температура ва босим таъсирида кескин ўзгаради. мувозанат ҳолатининг дифференциал тенгламаси бирор идишда тинч турган суюқликка оғирлик ва босим кучлари таъсир қилади. бу кучларнинг ўзаро таъсирининг суюқлик ичида тақсимланиши эйлер томонидан ишлаб чиқарилган дифференциал тенглама …

иғиндиси нолга тенг, акс ҳолда суюқлик ҳаракатда бўлар эди. кучлар йиғиндисини z ўққа нисбатан проекциялаймиз. оғирлик кучи z ўққа параллел ва унга қарама-қарши томонга йўналган, шунинг учун бу куч z ўққа манфий (-) ишора билан проекцияланади: -gdm = -g(dv = -(gdxdydz. параллепипеднинг ҳажми: dv = dxdydz. параллепипеднинг пастки қиррасига гидростатик босим нормал бўйича таъсир қилади ва унинг z ўққа нисбатан проекция pdxdy га тенг. агар z ўқ бўйича бирор нуқтадаги гидростатик босимнинг ўзгариши dp/dz бўлса, dz қирранинг узунлигида бу босим га тенг бўлади. бунда қарама-қарши (юқориги) қиррадаги гидростатик босим га тенг ва унинг z ўқ бўйича проекцияси: z ўққа тенг таъсир этувчи босим кучларининг проекцияси: z ўққа проекцияланган умумий кучларнинг йиҳидиси нолга тенг ёки: параллепипеднинг ҳажми ҳеч қачон нолга тенг эмас, яъни dv = dxdydz ( 0. шунинг учун оғирлик кучининг x ва у ўкларга нисбатан проекцияси нолга тенг, бу ўкларга фақат гидростатик босим таъсир қилади. унинг х ўққа проекцияси: …

нгллама гидростатиканинг асосий тенгламаси дейилади. тенгламада z - ихтиёрий горизонтал текисликка нисбатан олинган нуқтанинг баландлиги (нивелир баландлик) ёки геометрик напор, р/(g - статик ёки пьезометрик босим кучи. гидростатиканинг асосий тенгламасига мувофиқ, тинч турган суюқликнинг ҳар қандай нуқтасида нивелир баландлик ва статик босим кучларининг йиғиндиси ўзгармас миқдорга тенг. нивелир баландлик ва статик босим кучи метр ҳисобида ифодаланади. умумий ҳолда тенгламани қуйидагича ёзиш мумкин: р0 - тинч турган суюқлик сиртига таъсир қилаётган атмосфера босими. ( ) тенгламадан кўриниб турибдики, тинч турган бир жинсли суюқликнинг бир хил ҳажмида битта горизонтал текисликда жойлашган барча заррачалари бир хил гидростатик босим остида бўлади. ҳар қайси нуқтадаги гидростатик босимнинг катталиги суюқлик устунининг баландлигига боғлиқ. ( ) тенглама паскаль қонунининг бир кўринишидир, яъни бу формулага биноан, тинч ҳолатдаги суюқликнинг исталган нуқтасига таъсир этаётган ташқи босим суюқликнинг барча нуқталарига ўзгаришсиз узатилади. суюқлик ҳаракатини тафсилловчи асосий катталиклар суюқликнинг ҳаракати тезлик, сарф ва бошқа катталиклар билан характерланади. вақт бирлиги ичида оқиб …

кдан: v = (. s, м3/с. бу тенглик секундли сарф тенгламаси дейилади. суюқликнинг массавий сарфи қуйидагича аниқланади: м = ( ( s, кг/с бу ерда (( - суюқликнинг массавий тезлиги, кг/(м2 с). труба ёки бошқа шаклдаги каналда суюқлик икки хил режимда, яъни ламинар ва тўлқинсимон (турбулент) режимда ҳаракат қилади. оқимларнинг ҳаракат режимини биринчи бўлиб 1883 йилда инглиз физиги о. рейнолдс рангли эритмалар ёрдамида суюқликнинг икки хил - ламинар ва турбулент режимда бўлишини аниқлади. тажриба қурилмаси - расмда кўрсатилган. резервуарда сувнинг сатҳи бир хил ушлаб турилади. унга горизонтал шиша труба бириктирилган. шиша трубадаги оқим ҳаракатини кузатиш учун унинг ўқи бўйлаб рангли суюқлик юбориладиган найча ўрнатилган. сувнинг трубадаги тезлиги кран орқали ростланади. сув оқимининг тезлиги кичик бўлганда рангли суюқлик сувга аралашмасдан тўғри чизиқ бўйлаб горизонтал ип шаклида ҳаракат қилади. чунки, кичик тезликда сувнинг заррачалари бир-бирига аралашмасдан, параллел ҳолда тартибли ҳаракат қилади ( - расм, а). бундай ҳаракат ламинар режим деб юритилади. трубадаги …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "гидростатика"

1403355594_45424.doc гидростатика режа 1. гидромеханик жараёнлар 2. мувозанат ҳолатининг дифференциал тенгламаси 3. гидростатиканинг асосий тенгламаси 4. суюқлик ҳаракатини тафсилловчи асосий катталиклар гидромеханик жараёнларнинг моҳияти ҳақида маълумот берилади. шу дарсда талабалар суюқлик мувозанат ҳолати шартлари ва гидростатиканинг асосий тенгламаси билан танишадилар, ҳамда бу тенгламанинг амалий аҳамияти ҳақида тушунча оладилар. гидромеханик жараёнлар химия саноатининг барча тармоқларида суюқлик ва газларни узатиш, суюқликларни аралаштириш, ҳар хил жинсли газ ва суюқлик аралашмаларини ажратиш каби жараёнлар кўп учрайди. бу жараёнларнинг тезлиги гидромеханика қонунлари билан ифодаланади. гидромеханика қонунларини ва улардан амалда фойдаланиш усулларини гидравлика ўрганади. гидравлика ...

Формат DOC, 76,0 КБ. Чтобы скачать "гидростатика", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: гидростатика DOC Бесплатная загрузка Telegram