гериатрия амалиётида қўлланиладиган дори турлари

DOC 73.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403355259_45405.doc гериатрия амалиётида қўлланиладиган дори турлари режа: 1. махсус қариялар (гериатрия ёшидаги касалга) дори турларини яратиш зарурлиги. 2. қарияларнинг фармакотерапиясининг ўзига хослиги. 3. гериатрия амалиётида ишлатиладиган дорилар таърифи. . "гериатрия" - бу тиббиётнинг бир сохаси. унинг асосий вазифаси - қариш механизмни ўрганиш ва қариялар ёшидаги касалликларнинг профилактикасини, ривожланишини ва даволанишини ўзига хослигини ўрганиш. гериатрик дориларни яратиш - бу долзарб муаммолардан бири деб ҳисобланади, чунки ижтимоий томондан хозирги вақтдаўртача ҳисобла хар юзта ишлаётган одамларга ўттиз нафара ёшидагитўғри келади. 1. зарурлиги ва дорилар фармакологиясининг ўзига хослиги. қариш давомида одамнинг аъзоларида ва тизимларида кўп ёки камбўлсада одамнинг ёшига боілиғ бўлган ўзгаришлар содир бўлади. масалан, улардан асосийлари: ўртача 20% гача хаётий муҳим бўлгантана аъзоларининг вазни (жигар, юрак) камаяди. лекин бунга қарамасдан ёғларнинг миўдори ўртача 10-20% кўпаяди. шу ўзгаришлар дориларнинг оддий дозаларда берилганида қондаги белгиланган миқдоридан юқори бўлган концентрациясини хосил бўлишига олиб келишимумкин. 2. танада тарқалган сув миқдори ўртача 10-15% камаяди, айниқса 75 ёшдан кейин …
2
нг метаболзмида қатнашадиган фермент системаларининг фаолияти анча камаяди, айниқса жигарда дориларни энзиматикпарчаланиш реакциялари тезлиги сусаяди, бу эса истеъмол қилингандориларнинг ва уларнинг парчаланган махсулотларини (метаболитларини) организмда тўпланишига олиб келиши мумкин, натижада дориларнинг салбий таъсирларини кучайишига олиб келади. 4. ундан ташқари қариялар ёшида буйрак фаолияти ўзгаради(ўртача ҳисобда буйракда қон айланиш даражаси 50% камаяди). буэса дориларни организмдан чиқиб кетиш ва дориларни кумуляциясигасабаб бўлади. демак, қариялар организмида содир бўган ўзгаришлар дориларнинг фармакокинетикасига сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин (сўрилиш, тарқалиш, биотрансформация ва чиқиб кетиш жараёнларида). агар ўрта ёшдаги одамларда дориларнинг салбий таъсири 10,2% бўлса, ўртача ҳисобда 75-80 ёшдаги касалларда бу сон 20,3%га етишимумкин. айрим пайтларда дориларнинг парадоксал (яъни тескари кутилмаган таъсири бўлиши мумкин) масалан, маълумотлар бўйича папаверин гидрохлорид қарияларда қон босимини ошишига олиб келишимумкин, шунинг учун гериатрия ёшига етган касалларга махсус гериатрик дорилар яратилиши долзарб муаммо деб хисобланади. гериатрия амалиётида қўлланиладиган дорилар хусусияти юқорида айтилгандек, гериатрик касал фармакотерапиясига алоҳида эътибор берилиши ва дориларнинг сўрилиш жараёнини ўзгаришини …
3
сўрилмайди ва гериатрик ёшдаги касалларда кўпинча шу моддалар организмда керакли миқдордан анча паст бўлади. шуларни хисобга олган холда гериатрик дориларни яратишда албатта шумуаммоларга эътибор берилиши лозим. яъни уларга мўлжалланган дорилар таркибида албатта сўрилишжараёнини тезлаштирувчи ёрдамчи моддалар қўшиш тавсия этилади (тензидлар). тензидлар сифатида хар-хил сам ишлатилади: твинлар, лецитин, эмульгатор т-2, натрий лаурил сульфат, димексид вах.к. ундан ташқари гериатрик дориларни яратишда алохида эътиборёрдамчи моддани танлашга берилади. қўшиладиган ёрдамчи моддаларнинг вазифаси дори турининг технологик хусусиятини таъминлаш бирга таъсир этувчи модданинг қариган организмга салбий таъсири камайишига ёки бу таъсирни олдини олишга қаратилган бўлиши керак. мисол: гериатрия амалиётида таклиф этилган ва макро ва микроэлементлар сақлайдиган (к 5+ 0, са 5++ 0, си 5++ 0, мп 5++ 0, zп 5++ 0, со 5++ 0) таблеталар таркибида ёрдамчи моддалар сифатида қуруқ казеин ва декстран танланган. бу ерда танланган ёрдамчи модданинг вазифаси шу макро ва микроэлемантларни ошқозон шиллиқ пардалари сақлаш ва сўрилиш жараёнини тезлаштириш. декстран юмб ва унинг …
4
бирга истеъмол қилиш. ундан ташқари қариялар организмида витамин, аминокислота миқдори кўпинча етарли даражада бўлмаганлиги сабабли гериатрия дорилари хар биологик фаол моддалар билан бойитиш мақсадга мувофиқ деб хисобланади. бунда шундай мақсад қўйилади организмни қариш жараёнини камайтириш учун. бундай биологик фаол моддалар (витаминлар ва биопрепаратлар) геропротекторлар деб этилади, яъни қаришга қарши қаратилган моддалар. шуни хисобга олган холда гериатрия амалиётида дориларни учтагурухга бўлинади. i гурух а-геропротекторлар (гериатрик препаратлар) ii гурух б-асосий касални даволаш учун бериладиган дорилар iii гурух в-бу гурухга гериатрияда ишлатилиши чекланган препаратларни бу ёшдаги касалларга кўпинча салбий таъсир кўрсатадигандорилар. i гурух а-геропротекторлар қаришнинг профилактикасига мўлжалланган дорилар: биологик фаол моддалар улар организмининг ҳимоя кучларини оширадиган модда алмашинувини яхшилайдиган. геропротекторларга витамин препаратлар (квадевит, ундевит,токоферол ацетат, витамин а, декамевит) аминокислоталар (метионин) ва бошқа биофаол моддалар (женьшень настойкаси, элеутерококкэкстракти, аскорбин кислотаси, ретинол, ретоболил). жадвал-1 ii гурух б-врач кўрсатмасига биноан касални даволаш учун керак бўлган дорилар iii гурух в-махсус гурух. бу гурухга гериатрия амалиётидаишлатилиши чекланган ёки …
5
ал-улардан асосан қаттиқ доритурлари: таблетка, капсула, драже ва суюқ дорилардан сувли ажратмалар, томчилар ишлатиш тавсия этилади. лекин сўрилиш самарадорлиги пасайиши хисобга олган холда айрим пайтларда перорал бериладиган дориларнинг терапевтик таъсирикеракли даражада бўлмаслиги мумкин. ундан ташқари ошқозон шиллиқ пардаларини дори модданинг махаллий салбий таъсири бўлиши мумкин. шунинг учун қарияларнинг фармакотерапиясини мўътадиллигинитаъминлаш учун хозирги пайтда дориларни ректал усул билан бериш қулай деб хисобланади. гериатрия амалиётида ишлатиладиган дориларни (шамчаларни хам шу жумладан) таркибига сўрилиш жараёнинитезлатувчи моддалар киритилиши (пав) тензидлар гериатрияда қўлланилган. мисол: гериатрияда қўлланиладиган инсулин шамчаларининг таркибига 5% пав-полиоксил 30-олеат киритилган. у сўрилиш жараёнинитезлатувчи ёки фенобарбитал, бензилпенициллин шамчаларига 5% натрий лаурил сулфат қўшилади. тензидлар сифатида шамчаларда т-2,лецитин, твин-80 қўшиш тавсия этилади. аэрозол (а) кенг қўлланилади, айниқса ўпканинг ўткир ва хроник касалликларидаантибиотиклар ва бошқа антибактериал препаратлар билан. ёки юрак касалликларида-юрак гликозидлари ишлатилади. гериатрия амалиётида ишлатиладиган дори турларининг қариётган организмга фаол моддани юмшоқ таъсир кўрсатишига ва терапиянинг хавфсизлигини таъминлашига алохида эътибор берилади. яънисалбий таъсири минимал …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "гериатрия амалиётида қўлланиладиган дори турлари"

1403355259_45405.doc гериатрия амалиётида қўлланиладиган дори турлари режа: 1. махсус қариялар (гериатрия ёшидаги касалга) дори турларини яратиш зарурлиги. 2. қарияларнинг фармакотерапиясининг ўзига хослиги. 3. гериатрия амалиётида ишлатиладиган дорилар таърифи. . "гериатрия" - бу тиббиётнинг бир сохаси. унинг асосий вазифаси - қариш механизмни ўрганиш ва қариялар ёшидаги касалликларнинг профилактикасини, ривожланишини ва даволанишини ўзига хослигини ўрганиш. гериатрик дориларни яратиш - бу долзарб муаммолардан бири деб ҳисобланади, чунки ижтимоий томондан хозирги вақтдаўртача ҳисобла хар юзта ишлаётган одамларга ўттиз нафара ёшидагитўғри келади. 1. зарурлиги ва дорилар фармакологиясининг ўзига хослиги. қариш давомида одамнинг аъзоларида ва тизимларида кўп ёки камбўлсада одамнинг ёшига боі...

DOC format, 73.5 KB. To download "гериатрия амалиётида қўлланиладиган дори турлари", click the Telegram button on the left.