odam terisi va uning vazifasi

DOC 157.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403279211_44403.doc odam terisi va uning vazifasi reja: 1. terining tuzilishi 2. terining vazifasi 3. teri gigiyenasi 4. kiyim va poyabzalga bo’lgan gigiyena talablari terining tuzilishi 56-rasm. terining tuzilishi: i — terining epidermis qavati: 1— epidermisning sirtqi qavatidagi o’lik hujayralar; 2— epidermisning ichki qismidagi tirik hujayralar qatlami. ii— derma-chin (asl) teri qavati: 3— teridagi retseptorlar; 4— yog’ bezlari; 5— ter bezlari; 6— jun (tuk) xaltachalari: iii— gipoderma-teri osti yog’ qavati. teri ko’p qavatli epiteliy to’qimasidan tashkil topgan bo’lib, odam tanasini tashqi tomondan o’rab turadi. uning sathi o’rta yoshli odamlarda 1,5-2 rn2 gacha bo’ladi. terining qalinligi tananing turli sohalarida turlicha bo’ladi. tananing orqa, son, qo’lning kaft, oyoqning tovon sohalarida terining qalinligi 4 mm gacha, qovoq terisi undan o’n marta yupqa — 0,4 mm bo’ladi. teri uch qavatdan iborat: 1) epidermis — terining eng ustki qavati; 2) derma — asl teri qavati; 3) gipoderma — teri osti yog’ qavati (56-rasm). epidermis epiteliy to’qimasining …
2
afti, dumba, tirsak sohalarida qalin, bo’yin, qo’l-oyoq bo’g’imlarining bukilish sohalarida yupqa bo’ladi. gipoderma asl teri qavatining tagida joylashgan bo’lib, u yumshoq biriktiruvchi to’qima va yog’ moddasidan tashkil topgan. terining bu qavati qorin devorida, dumba sohasida, ayollarda ko’krak bezi sohasida qalin, bo’yin, yelka, bel, qo’l-oyoqlar sohalarida yupqa bo’ladi. yog’ qavati ayollarda erkaklarga nisbatan qalinroq bo’ladi. ko’pchilik odamda yoshi keksaygan sari terining yog’ qavati qalinlashib boradi, chunki harakatlanish, jismoniy ish bajarish kamayganligi, moddalar almashinuvining sekinlashuvi natijasida teri ostida yog’ ko’proq to’planadi. bolalarda va yosh odamlarda teri yumshoq, elastik va silliq bo’ladi. yosh ulg’aygan sari terining elastiklik va silliqlik xususiyati yo’qola boradi, ya'ni u salqi bo’lib qoladi, ajin tushadi, rangining tiniqligi pasayadi. asl teri qavatida soch va tuk tolalarining ildizi joylashgan. teridagi tuklar har 50 kunda, kipriklar har 3—5 oyda almashinadi. boshdagi sochlar bir necha yil saqlanadi. sog’lom odamning sochi bir kecha-kunduzda 0,4 mm o’sadi. keksa odamlarda sochning o’sishi sekinlashadi, uning tolalari ingichkalashadi. …
3
arni toza saqlash kerak. terining vazifasi teri organizmda xilma-xil: himoya, sezish, ayirish, nafas olish va chiqarish, tana haroratining doimiyligini ta'minlash kabi funksiyalarni bajaradi. terining himoya vazifasi. teri odam tanasining ustki qismini qoplab turadi va uning ostida joylashgan barcha to’qimalarni tashqi muhitning noqulay (kimyoviy, fizik, mexanik) ta'siridan hamda mikroblar kirishidan himoya qiladi. terining sezish vazifasi. terida to’rt xil ta'sirni sezuvchi retseptorlar joylashgan: ular og’riqni, issiqni, sovuqni sezuvchi va taktil retseptorlardir. teri retseptorlari tashqi muhitning turli xil ta'siriga moslashish xususiyatiga ega. shundan foydalangan holda organizmni tashqi muhitning issiq va sovuq ta'siriga chiniqtirish mumkin. bundan tashqari, bokschilar uzoq muddat davomida mashg’ulot o’tkazishi natijasida ular terisidagi retseptorlarning og’riq sezish xususiyati pasayadi. retseptorlarning tashqi muhit ta'siriga bunday moslashishi adaptatsiya deb ataladi. ana shu adaptatsiya xususiyati odamning har xil (issiq, sovuq) sharoitga moslashishini ta'minlaydi. terining ayirish vazifasi. yuqorida aytilganidek, asl teri qavatida ter bezlari joylashgan bo’lib, ularning soni tananing turli sohalarida har xil bo’ladi. ter bezlari …
4
t bezlari joylashgan. bu bezlardan ajraladigan sut tarkibida 1,5% oqsil, 4,5% yog’, 6,5% uglevodlar, 0,3% har xil mineral tuzlar, 87% suv hamda vitaminlar va har xil fermentlar bo’ladi. ona suti bola bir yoshga kirguncha unga asosiy va muhim oziq bo’lib nisoblanadi. ona sutida antitelalar bo’lib, ular bolani har xil yuqumli kasalliklardan himoya qiladi, ya'ni immunitet vazifasini bajaradi. sog’lom ayolning ko’krak bezlaridan bir kecha-kunduzda 1—1,5 1 va undan ko’proq sut ajraladi. terining nafas olish vazifasi. teri organizmda gazlar almashinuvida ishtirok etadi. hujayra va to’qimalarda moddalar almashinuvi natijasida hosil bo’lgan karbonat angidrid gazining 2% i teri orqali tashqi muhitga, qariyb 98% i nafas organlari orqali ajratiladi. odam organizmiga bir kecha-kunduzda zarur bo’lgan kislorodning 1% i teri orqali, 99% i nafas organlari orqali qabul qilinadi. odam hammomda yuvingandan so’ng o’zini juda yengil sezishi terining nafas olishda ishtirok etishidan dalolat beradi, ya'ni toza teri orqali nafas olish yaxshilanadi. terining tana harorati doimiyligini saqlashdagi vazifasi. …
5
inuvi natijasida organizmda hosil bo’lgan issiqlik energiyasi teri, nafas organlari va siydik orqali tashqariga ajratiladi. tana harorati doimiyliginig fizik usulda boshqarilishida teri muhim o’rin tutadi. moddalar almashinuvi jarayonida organizmda hosil bo’lgan issiqlik energiyasining 70—80% i teri orqali tashqi muhitga ajratiladi. qolgan 20—30% i nafas a'zolari, siydik va axlat orqali chiqariladi. teri orqali issiqlik uch usulda: nurlanish, bug’lanish va o’tkazish (kiyimlarga, tashqi muhit havosiga o’tkazish) yo’li bilan ajraladi. tashqi muhit harorati odam tanasining haroratidan past bo’lgan vaqtda organizmdan issiqlik nurlanish va o’tkazish yo’li bilan ajratiladi. agar tashqi muhit harorati tana harorati bilan teng va undan yuqori bo’lsa, organizmda issiqlik energiyasi bug’lanish yo’li bilan ajratiladi, ya'ni ter bezlaridan ajraladigan ter bug’lanishi uchun issiqlik energiyasi sarflanadi. 1 ml ter bug’lanishiga 0,58 kkal issiqlik energiyasi sarfianadi. tashqi muhit harorati 15—20° atrofida bo’lganida tinch holatda o’tirgan odamda moddalar almashinuvidan hosil bo’lgan ortiqcha issiqlik energiyasining 45% i teridan nurlanish, 30% i o’tkazish va 25% i bug’lanish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "odam terisi va uning vazifasi"

1403279211_44403.doc odam terisi va uning vazifasi reja: 1. terining tuzilishi 2. terining vazifasi 3. teri gigiyenasi 4. kiyim va poyabzalga bo’lgan gigiyena talablari terining tuzilishi 56-rasm. terining tuzilishi: i — terining epidermis qavati: 1— epidermisning sirtqi qavatidagi o’lik hujayralar; 2— epidermisning ichki qismidagi tirik hujayralar qatlami. ii— derma-chin (asl) teri qavati: 3— teridagi retseptorlar; 4— yog’ bezlari; 5— ter bezlari; 6— jun (tuk) xaltachalari: iii— gipoderma-teri osti yog’ qavati. teri ko’p qavatli epiteliy to’qimasidan tashkil topgan bo’lib, odam tanasini tashqi tomondan o’rab turadi. uning sathi o’rta yoshli odamlarda 1,5-2 rn2 gacha bo’ladi. terining qalinligi tananing turli sohalarida turlicha bo’ladi. tananing orqa, son, qo’lning kaft, oyoqning tovon so...

DOC format, 157.5 KB. To download "odam terisi va uning vazifasi", click the Telegram button on the left.

Tags: odam terisi va uning vazifasi DOC Free download Telegram