ekologik omillarning ta’siri va salomatlik

DOC 62.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403258003_44135.doc ekologik omillarning ta’siri va salomatlik reja: 1. inson ekologiyasi haqida zamonaviy tasavvur. 2. ekologik valeologiyasi: biogen jihatlar. 3. ekologik valeologiya- sotseogen jihatlar. 4. inson faoliyat subyekti sifatida. 5. adaptiv (moslashish) o’zgarishlar va salomatlikning “bahosi”. inson ekologiyasi haqida zamonaviy tasavvur. ekologiya, ya’ni bizni o’rab turuvchi narsalar (yunoncha so’z oikos-boshpana, uy) haqidagi tushunchani xix asr o’rtalarida biolog- evolyutsionist ernes gikkel (1834-1919) adabiyotga olib kiradi. shu vaqtdan boshlab, aftidan, mazkur tushunchani mutaxassislar tomonida turli tarzda talqin etilgan va ilmiy kategoriya sifatida baholanadi. to’g’rirog’i, ushbu tushunchaning qo’lanish sohasi biologiya fani bilan chegaralanmay, olimlar qarshilik bildirmaganlari sababli, ular o’rtasida unchalik tortishuvlar bo’lmagan. ekologik g’oyalarning inson omiliga singishi hamda ularni ijtimoiy talqin etilishi bilan vaziyat o’zgara boshladi. tibbiy atamalar enseklopedik lug’atida ekologik “organizmlarning bir-biri va atrof-muhit bilan o’zaro munosabati haqidagi fan” sifatida ta’riflanadi. inson ekologiyasi, o’sha manbaa bo’yicha, “tabiat va inson munosabatlarining umumiy qonuniyatlarini o’rganuvchi va ularning munosabatlarini optimallashtirishga qaratilgan tadbirlarni ishlab chiquvchi fandir”. har …

ba’zi bakteriyaalr produsentlar guruhiga kiradi. tayyor organik moddalarni iste’mol qiluvchilar- konsumentlardir (hayvonlar va inson). organik moddalarning oddiy birikmalarigacha chirish jarayoni redusentlar (bakteriyalar, zamburug’, qurt-qumursqalar) orqali amalga oshiriladi. komponentlar o’rtasidagi aloqalar, oziq-ovqat aloqalari, shuningdek oziq-ovqat hosil qilish asosida amalga oshiriladi. inson ekologiyasi uning tibbiyot, geografiya, biologiya sohalaridagi tadqiqotlari sifatida namoyon bo’ladi, bu esa ushbu fan haqidagi yagona tasavvurga putur yetkazadi. tibbiy yondashuv uning tarkibiga epidemiologiya, yuqumli va yuqumli bo’lmagan kasalliklar, ovqatlanish va uy-joy gigiyenasi, boshqacha qlib aytganda, sanitar-gigiyena turkumidagi deyarli barcha fanlarni kiritishgaolib keladi. “inson ekologiyasi muamolarini ishlab chiqishda tabiiy ilmiy fanlar va tibbiyot yetakchi hisoblanadi. shuning bilan birga e’tirof etish lozimki, inson ekologiyasi sotsiologiyani, psixologiyani, gigiyenani va boshqa o’z predmeti va o’z xususiiyati bo’lgan fanlarni o’zining hisobiga almashtrshi mumkin emas” deyilgan fikr adoatdandir. ushbu ilmiy yo’nalishga biologik yondashuvning kengligi asosiy masalalar: ovqatlanish ekologiyasi, ob-havo (klimat)ga moslashish, kasalliklar, populyatsiya barqarorligining monografik holatining qisqacha sanab o’tilishi bilan aniqlanadi. geografik yondashuv inson ekologiyasiga …

g’riroq bo’lardi. bunga misol sifatida sibir bo’limi sibir va uzoq sharq geografiyasi institutining enesey shimolini zabt etish va u yerga aholini joylashtirish sharoitlarini yaxshilash bo’yicha qariyb 20 yil oldingi o’tkazgan tadqiqotlarni keltirish mumkin. klassik valeologiya nuqtaiy nazaridan inson ekologiyasiga bo’lgan qarash insonning morfofunksional o’zgaruvchanligiga bo’lgan tashqi muhit sabablari aniqlanguncha ushbu fanning vazifalarini redutsiya qilishi mumkin. integrativ valeologiya tomonidan hal etiladigan vazifalar biz rivojlanayotgan tasavvurlarga muvofiq, integrativ valeologiyaning istalgan yo’nalishi, uning xossalari va sifatlari, ular o’zgaruvchanligining shakli va omillari chegarasida mavjud bo’lgan insonning somatopsixik yaxlitligini o’zining birinchi maqsadi sifatida qo’yadi. inson ekologiyasi va integrativ valeologiyaning ilmiy qarashlari bizning matbuotdagi so’ngi chiqishlarimizning birida ko’rib chiqiladi. uning xulosasidan ayrim qismlarini keltiramizki, bu ular bildirayotgan fikrlarni batafsil asoslashga hojat qoldirmaydi. -integrativ valeologiya insonning somatopsixik yaxlitligi, uning tarkibiy o’zgaruvchanligining shakllari va omillari (taqqoslash chegarasidan tashqaridagii boshqa vazifalar) ni o’rganadi; -inson ekologiyasi tizimni (inson-tashqi muhit), (muhitning biologik, abiotik, ijtimoiy qismlarini qo’shgan holda) va individ, shaxs holati …

anizm-muhit o’zaro munosabatlari, mexanizmlari, muhitning antropogen ifloslanish oqibatlari va ko’plab masalalarni o’rganish ekologik antrpologiya masalalarini ko’rib chiqishning chegarasidan tashqarida qoladi. 2.ekologik valeologiya: biogen aspekti. inson ekologiyasida muhitning organizmga bo’lgan ta’sirining umumbiologik qonuniyatlari va real inson turmushi sharoitlarida biologik ibtidoning ma’lum buzilishi kabi ijtimoiy (sotsiogen) masalalarni o’z ichiga olgan biologik (biogen) darajani alohida ko’rsatish mumkin. biologik jihatlar tarixiy adaptologiya (evolyutsiya davomida, ch.darven ta’limoti bo’yicha mutatsiya va tabiiy tanlab olinishi mexanizlari ta’siri ostida genetik darajadagi o’zgarishlarda) va ontogenetik adaptologiya (o’zlik fenotipidagi tegishli, lekin naslda turg’un bo’lmagan indivdual adaptatsiya davrida) tarixiy adaptologiya nuqtaiy nazaridan ko’rib chiqilishga molikdir. ushbu ilmiy yo’nalishlarning o’zaro hamkorligi sof inbred tizim liniyalar genetik bir turli jonivorlarda o’tkazilgan tadqiqotlarda o’z aksini topgan. tizimning paydo bo’lishi jonivorlarni ko’p martali yaqin oiladosh chatishtirilishidagi suniy tanlab olish mexanizmlaridan foydalanish bilan bog’liqdir. natijada tizim ichidagi jonivorning shunday katta nasliy bir xilligiga erishiladiki, uni monozigot egizaklarining genetik identikligiga o’xshatish mumkin bo’ladi. inbred jonivorlar modelida organizmning …

an birgalikda ikki tizim kalamushlari (avgust va vistar), uch tizim sichqonlari (c57b1/6, cba, cc57br/mv ) va c57b1/6 va cba tizimlarini chatishtirishdan hosil bo’lgan birinchi avlodi, birinchi gibridlarida gipokineziya, normokiniziya va giperkiniziya holatlarni o’sish va rivojlanishga bo’lgan ta’sirini tadqiqot qilishga urinib ko’rdilar. bunda quyidagilar o’rganiladi: harakat faolligi, tana hajmi, uning tarkibi, suyak va pay to’qimalari tuzilishining makro va mikroskopik xususiyatlari (b.i. kogan., yu.s.antipov), ichki organlarning og’irlik ko’rsatkichlari va modda almashinuvining ayrim xususiyatlari (b.i., kogan., v.a.yelmoyev, v.e. felenko) morfologiyasi va fiziologiyasi xususiyatlari. gipokineziya sharoitlari jonivorlarni tor kataklar-penallarda o’stirish bilan yaratildi, u yerda ular 60 kun (hayotining 2-3 oyi) davomida, kalamushlar bir sutkada 23 soat (sichqonlar 12 soat) ushlandi. giperkineziya tartibi tajribadan o’tkazilayotgan jonivorlarni tretbanda muntazam yugurtirish mashqlari bilan modellashtirildi. tajriba avvalida yugurish uch daqiqa davom etdi. keyin kuniga bir daqiqadan ko’paytirildi va tajriba oxirida oltmish daqiqani tashkil etdi. bunda yugurish uzunligi sichqonlarda 1200 metr va kalamushlarda 1800 metrga teng bo’ldi. tajribalarni rejalashtirishda …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ekologik omillarning ta’siri va salomatlik"

1403258003_44135.doc ekologik omillarning ta’siri va salomatlik reja: 1. inson ekologiyasi haqida zamonaviy tasavvur. 2. ekologik valeologiyasi: biogen jihatlar. 3. ekologik valeologiya- sotseogen jihatlar. 4. inson faoliyat subyekti sifatida. 5. adaptiv (moslashish) o’zgarishlar va salomatlikning “bahosi”. inson ekologiyasi haqida zamonaviy tasavvur. ekologiya, ya’ni bizni o’rab turuvchi narsalar (yunoncha so’z oikos-boshpana, uy) haqidagi tushunchani xix asr o’rtalarida biolog- evolyutsionist ernes gikkel (1834-1919) adabiyotga olib kiradi. shu vaqtdan boshlab, aftidan, mazkur tushunchani mutaxassislar tomonida turli tarzda talqin etilgan va ilmiy kategoriya sifatida baholanadi. to’g’rirog’i, ushbu tushunchaning qo’lanish sohasi biologiya fani bilan chegaralanmay, olimlar qarshilik bildi...

DOC format, 62.0 KB. To download "ekologik omillarning ta’siri va salomatlik", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologik omillarning ta’siri va… DOC Free download Telegram