axoli salomatligi va uni o’rganish usullari

DOC 136,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1403245626_43830.doc axoli salomatligi va uni o’rganish usullari reja: 1. salomatlik to’g’risida tushuncha. 2. ijtimoiy omillar va sharoitlar to’g’risida ularning ta’sirlari. 3. axoli salomtaligiga baxo berish ko’rsatkichlari 4. axoli salomatligini o’rganish usullari. mamlakatimiz mustaqillikka e’rishgandan so’ng axoli salomatligini mustaxkamlash borasida ko’p xayrli ishlar amalga oshirildi va oshirilmoqda. respublikamizda sog’lom avlodni shakllantirish borasida “sog’lom avlod” ordenining ta’sis e’tilishi, sog’lom avlod nodavlat jamg’armasining tashkil e’tilishi,2000 yilni sog’lom avlod yili deb atalishi, respublikamizda fizkultura va sportga e’’tiborning keskin kuchaytirilishi, sog’liqni saqlash tizimida isloxatlarning bosqichma-bosqich amalga oshirilayotganligi va boshqa ko’plab shunga o’xshash tadbirlar fikrimizning dalili bo’la oladi. 992 yil 8 dekabrda o’zbekiston respublikasi oliy kengashining o’n ikkinchi chaqiriq, o’n birinchi sessiyasida qabul qilingan o’zbekiston respublikasining konstituttsiyasi 40-moddasi, “har bir inson malakali tibbiy xizmatdan foydalanish xuquqiga e’ga” deb yozilgan.shunday e’kan respublikamizda yashayotgan har bir fuqaroning salomatligi e’ng muqaddas ne’matlardan biri sanaladi. inson salomatligini yaxshilash va uni mustaxkamlash 1996 yil 29 avgustda o’zbekiston respublikasi oliy majlisida qabul …
2
ilash maqsadida amalga oshirilgan ishlarning samarasining darajasini aniqlash uchun. axoli salomatligi haqida fikr yuritilganda avvalom bor biz inson haqida va uning salomatligi va kasalligi haqida uylashimiz kerak. ma’lumki inson hayvonlar kabi tabiatning bir qismi va maxsuli hisoblanadi, ammo inson o’z irodasi va ongi bilan hayvondan farq qiladi. inson hayvonot olamining, hayvonot organizmning taraqqiyotning e’ng yuqori bosqichi hisoblanadi va ijtimoiy moxiyatga e’ga bo’lib ishlab chiqarishga, atrof muxitni o’zgartira olishga, so’zlashga va boshqa xususiyatlarga qodir. inson va uning salomatligi, kasalligi ijtimoiy kategoriya hisoblanib keladi. jaxon sog’liqni saqlash tashkilotining aniqlashicha salomatlik-bu kasallik va jismoniy etishmovchilikning bo’lmasligidan tashqari, to’liq, sifatli jismoniy, ruxiy va ijtimoiy tomondan qoniqarli xolatga e’ga bo’lishini tushuniladi. e’ng so’nggi ilmiy tushunchalardan biri inson salomatligi sotsial va biologik sifatlarning garmonik uyg’unligi bo’lib, tug’ma va hayotda orttirilgan biologik va sotsial ta’sirlar natijasida vujudga keladi, kasallik e’sa ana shu uyg’unlik, ana shu birlikning buzilishidir. salomatlik va kasallik o’rtasida dialektik bog’lanish mavjuddir. ular o’rtasida farq …
3
lar va jamiyatning yoki jamoatning konkret yashash sharoitlari misol bo’ladi. salomatlik tushunchasini yanada aniqroq tushunib olish uchun, birinchi navbatda insonlarda va boshqa tabiatdagi tirik mavjudotlarda salomatlikni ta’minlovchi sharoitlar va kasallik keltirib chiqaruvchi omillar ham bir xil narsa e’kanligini tushunib etmoq lozim. demak inson farovonligi uchun mavjud zarur barcha mu’tadil sharoitlar asosida kasallik keltirib chiqaruvchi omillar paydo bo’lishi va inson salomatligiga zarar etkazish mumkin. ms: axolini ichimlik suvi bilan ta’minlash, oqilona ovqatlanish, uy joy bilan ta’minlash va boshqa ko’plab misollarda bu xolatni ko’rishimiz mumkin. aytaylik ichimlik suvining sifati uning organoleptik xususiyatlari, tarkibiy qismlari gost talablariga javob bersa-bu sharoit, agar teskarisi bo’lsa kasallik keltirib chiqaruvchi omil sifatida ta’sir ko’rsatadi. shunday qilib ijtimoiy sharoitlar asosida ijtimoiy omillar paydo bo’ladi. “sog’liq- bu nafaqat har bir inson uchun jismoniy va ruxiy qadriyat, balki bu baxolab bo’lmaydigan inson boyligidir. shu bilan birga bu yuqori darajadagi axloqiy-e’tik, insonparvarlik qadriyat-baxtdir” deb yozgan e’di f.f. e’rsman. sog’liq har bir …
4
to’g’risida fikr yuritdik, ammo yana tibbiyot ilmida shunday tushunchalar borki, aloxida bir shaxsning yoki axolining salomatligi /axoli populyatsiyasi/ degan tushunchalar ham mavjud. demak har bir daraja o’ziga yarasha yondoshish va fikrlashni talab e’tadi.shaxsiy /individual/ sog’liqni biz shaxsning aloxida o’zini qanday xis qilishi, kasallikning bor yo’qligiga qarab baxolaymiz. biron bir gurux sog’ligini baxolashda statistik hisob-kitoblar asosida uning ko’rsatkichlarining yordamida aniqlaymiz. ms: kasallanish, o’lim, o’rtacha umr ko’rish va b. ya’ni axoli salomatligi tushunchasini. axoli salomatligini baxolashda ko’pgina baxolashda ko’pgina standartlar taklif e’tilgan. oxirgi yillarda matematik-matematikologik, axolini sog’ligini baxolash modellari tibbiy-statistik ko’rsatkichlar bilan kombinatsiyalashtirilgan holda qo’llanilmoqda. to’laqonli asos bilan aytish mumkinki, axoli salomatligi quyidagilarga bog’liq bo’ladi: 1. odamlarning biologik, ruxiy xususiyatlariga /irsiyat, gavda tuzilishi, temperament, oliy asab faoliyat turi boshqalar/. 2. tabiat ta’surotlariga /iqlim, ob-havo, faunlar va b/ 3. kishilarning o’rab turgan atrof-muxit. /uning tozaligi kimyoviy, fizikaviy va biologik ifloslantiruvchi moddalar bilan zararlanishi. 4. ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy omillar /mexnat va turmush orqali ta’sir qilishida/ …
5
xsulotga o’z ta’sirini ko’rsatadi. kasallik keltirib chiqaruvchi omillar ko’p, ular yil sayin oshib bormoqda. agar 1960 yillarda faqat genetik omillarning o’zi mingdan oshiqroq bo’lsa, bugunga kelib ularning soni 3000 dan ko’p. ba’zi mualliflar bu borada o’zlarining guruxlashlarini xatto klassifikatsiyasini taklif qilmoqdalar. bundan tashqari kasalliklarning yuzaga kelishida “moyillik omili”, “kasallikka moyillik omili” tushunchalari mavjud, ya’ni organizmga qandaydir ichki yoki tashqi omillar ta’sirida organizmning kasallikka moyillik darajasi oshib ketadi. o’zi inson nima uchun kasal bo’ladi? degan savolga, biz to’liq javob berib bilishimiz kerak, kasallik o’zi bizning tushunchamizda nima? agar insonni o’rab turgan atrof-muxit mo’’tadil bo’lsa organizmga xech qanday salbiy ta’sir qilmasa, ya’ni organizmning ichki muxiti bilan tashqi muxit o’rtasidagi muvozanat buzilmasa organizmda xech o’zgarish bo’lishi mumkin e’mas. ms: organizmda bo’lmaydigan biron-bir yot narsa organizmga tushsa, mikrob, xar-xil predmetlar yoki xar xil ta’sirlar / shamol, issiq, sovuq, chang va xakozalar/ bunga misol bo’lishi mumkin. axoli salomatligini o’rganishda e’ng muxim manbalardan biri bu- tibbiy …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"axoli salomatligi va uni o’rganish usullari" haqida

1403245626_43830.doc axoli salomatligi va uni o’rganish usullari reja: 1. salomatlik to’g’risida tushuncha. 2. ijtimoiy omillar va sharoitlar to’g’risida ularning ta’sirlari. 3. axoli salomtaligiga baxo berish ko’rsatkichlari 4. axoli salomatligini o’rganish usullari. mamlakatimiz mustaqillikka e’rishgandan so’ng axoli salomatligini mustaxkamlash borasida ko’p xayrli ishlar amalga oshirildi va oshirilmoqda. respublikamizda sog’lom avlodni shakllantirish borasida “sog’lom avlod” ordenining ta’sis e’tilishi, sog’lom avlod nodavlat jamg’armasining tashkil e’tilishi,2000 yilni sog’lom avlod yili deb atalishi, respublikamizda fizkultura va sportga e’’tiborning keskin kuchaytirilishi, sog’liqni saqlash tizimida isloxatlarning bosqichma-bosqich amal...

DOC format, 136,0 KB. "axoli salomatligi va uni o’rganish usullari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: axoli salomatligi va uni o’rgan… DOC Bepul yuklash Telegram