axoli salomatligi va uni o’rganish usullari

DOC 136,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403245626_43830.doc axoli salomatligi va uni o’rganish usullari reja: 1. salomatlik to’g’risida tushuncha. 2. ijtimoiy omillar va sharoitlar to’g’risida ularning ta’sirlari. 3. axoli salomtaligiga baxo berish ko’rsatkichlari 4. axoli salomatligini o’rganish usullari. mamlakatimiz mustaqillikka e’rishgandan so’ng axoli salomatligini mustaxkamlash borasida ko’p xayrli ishlar amalga oshirildi va oshirilmoqda. respublikamizda sog’lom avlodni shakllantirish borasida “sog’lom avlod” ordenining ta’sis e’tilishi, sog’lom avlod nodavlat jamg’armasining tashkil e’tilishi,2000 yilni sog’lom avlod yili deb atalishi, respublikamizda fizkultura va sportga e’’tiborning keskin kuchaytirilishi, sog’liqni saqlash tizimida isloxatlarning bosqichma-bosqich amalga oshirilayotganligi va boshqa ko’plab shunga o’xshash tadbirlar fikrimizning dalili bo’la oladi. 992 yil 8 dekabrda o’zbekiston respublikasi oliy kengashining o’n ikkinchi chaqiriq, o’n birinchi sessiyasida qabul qilingan o’zbekiston respublikasining konstituttsiyasi 40-moddasi, “har bir inson malakali tibbiy xizmatdan foydalanish xuquqiga e’ga” deb yozilgan.shunday e’kan respublikamizda yashayotgan har bir fuqaroning salomatligi e’ng muqaddas ne’matlardan biri sanaladi. inson salomatligini yaxshilash va uni mustaxkamlash 1996 yil 29 avgustda o’zbekiston respublikasi oliy majlisida qabul …

atligi haqida fikr yuritilganda avvalom bor biz inson haqida va uning salomatligi va kasalligi haqida uylashimiz kerak. ma’lumki inson hayvonlar kabi tabiatning bir qismi va maxsuli hisoblanadi, ammo inson o’z irodasi va ongi bilan hayvondan farq qiladi. inson hayvonot olamining, hayvonot organizmning taraqqiyotning e’ng yuqori bosqichi hisoblanadi va ijtimoiy moxiyatga e’ga bo’lib ishlab chiqarishga, atrof muxitni o’zgartira olishga, so’zlashga va boshqa xususiyatlarga qodir. inson va uning salomatligi, kasalligi ijtimoiy kategoriya hisoblanib keladi. jaxon sog’liqni saqlash tashkilotining aniqlashicha salomatlik-bu kasallik va jismoniy etishmovchilikning bo’lmasligidan tashqari, to’liq, sifatli jismoniy, ruxiy va ijtimoiy tomondan qoniqarli xolatga e’ga bo’lishini tushuniladi. e’ng so’nggi ilmiy tushunchalardan biri inson salomatligi sotsial va biologik sifatlarning garmonik uyg’unligi bo’lib, tug’ma va hayotda orttirilgan biologik va sotsial ta’sirlar natijasida vujudga keladi, kasallik e’sa ana shu uyg’unlik, ana shu birlikning buzilishidir. salomatlik va kasallik o’rtasida dialektik bog’lanish mavjuddir. ular o’rtasida farq salomatlik va kasallikning ta’minlovchi sharoitlariga, omillariga bog’liq bo’lib, agar shu …

shqa tabiatdagi tirik mavjudotlarda salomatlikni ta’minlovchi sharoitlar va kasallik keltirib chiqaruvchi omillar ham bir xil narsa e’kanligini tushunib etmoq lozim. demak inson farovonligi uchun mavjud zarur barcha mu’tadil sharoitlar asosida kasallik keltirib chiqaruvchi omillar paydo bo’lishi va inson salomatligiga zarar etkazish mumkin. ms: axolini ichimlik suvi bilan ta’minlash, oqilona ovqatlanish, uy joy bilan ta’minlash va boshqa ko’plab misollarda bu xolatni ko’rishimiz mumkin. aytaylik ichimlik suvining sifati uning organoleptik xususiyatlari, tarkibiy qismlari gost talablariga javob bersa-bu sharoit, agar teskarisi bo’lsa kasallik keltirib chiqaruvchi omil sifatida ta’sir ko’rsatadi. shunday qilib ijtimoiy sharoitlar asosida ijtimoiy omillar paydo bo’ladi. “sog’liq- bu nafaqat har bir inson uchun jismoniy va ruxiy qadriyat, balki bu baxolab bo’lmaydigan inson boyligidir. shu bilan birga bu yuqori darajadagi axloqiy-e’tik, insonparvarlik qadriyat-baxtdir” deb yozgan e’di f.f. e’rsman. sog’liq har bir inson, oila yoki butun boshli axoli baxtining e’ng bosh shartlaridan biridir. ammo afsus bilan aytish mumkinki ana shu xaqiqatni bilib qadriga …

alab e’tadi.shaxsiy /individual/ sog’liqni biz shaxsning aloxida o’zini qanday xis qilishi, kasallikning bor yo’qligiga qarab baxolaymiz. biron bir gurux sog’ligini baxolashda statistik hisob-kitoblar asosida uning ko’rsatkichlarining yordamida aniqlaymiz. ms: kasallanish, o’lim, o’rtacha umr ko’rish va b. ya’ni axoli salomatligi tushunchasini. axoli salomatligini baxolashda ko’pgina baxolashda ko’pgina standartlar taklif e’tilgan. oxirgi yillarda matematik-matematikologik, axolini sog’ligini baxolash modellari tibbiy-statistik ko’rsatkichlar bilan kombinatsiyalashtirilgan holda qo’llanilmoqda. to’laqonli asos bilan aytish mumkinki, axoli salomatligi quyidagilarga bog’liq bo’ladi: 1. odamlarning biologik, ruxiy xususiyatlariga /irsiyat, gavda tuzilishi, temperament, oliy asab faoliyat turi boshqalar/. 2. tabiat ta’surotlariga /iqlim, ob-havo, faunlar va b/ 3. kishilarning o’rab turgan atrof-muxit. /uning tozaligi kimyoviy, fizikaviy va biologik ifloslantiruvchi moddalar bilan zararlanishi. 4. ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy omillar /mexnat va turmush orqali ta’sir qilishida/ 5. sog’liqni saqlashning holati tibbiyot ilmining darajasiga axoli salomatligiga bevosita ta’sir qiluvchi omillardan biri bu-turmush tarzi, bu masala kelgusi ma’ruzada ko’rib chiqiladi. yuqorida qayd qilingan omillar nafaqat axoli salomatligiga / axolining …

lmoqdalar. bundan tashqari kasalliklarning yuzaga kelishida “moyillik omili”, “kasallikka moyillik omili” tushunchalari mavjud, ya’ni organizmga qandaydir ichki yoki tashqi omillar ta’sirida organizmning kasallikka moyillik darajasi oshib ketadi. o’zi inson nima uchun kasal bo’ladi? degan savolga, biz to’liq javob berib bilishimiz kerak, kasallik o’zi bizning tushunchamizda nima? agar insonni o’rab turgan atrof-muxit mo’’tadil bo’lsa organizmga xech qanday salbiy ta’sir qilmasa, ya’ni organizmning ichki muxiti bilan tashqi muxit o’rtasidagi muvozanat buzilmasa organizmda xech o’zgarish bo’lishi mumkin e’mas. ms: organizmda bo’lmaydigan biron-bir yot narsa organizmga tushsa, mikrob, xar-xil predmetlar yoki xar xil ta’sirlar / shamol, issiq, sovuq, chang va xakozalar/ bunga misol bo’lishi mumkin. axoli salomatligini o’rganishda e’ng muxim manbalardan biri bu- tibbiy ko’rikdan olingan ma’lumot, sababi tibbiy ko’rikda xali bemorni bezovta qilmaydigan kasalliklar oldindan aniqlanadi. xali kasalliklarning belgilari sezilmasdan burun, aniqrog’i xali salomatlik bilan kasallik oralig’idagi insonlar demakdir. ular odatda vrachlar tomonidan kasalliklarini faol aniqlashga va davolashga muxtoj kishilar. gallen va boshqalar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "axoli salomatligi va uni o’rganish usullari"

1403245626_43830.doc axoli salomatligi va uni o’rganish usullari reja: 1. salomatlik to’g’risida tushuncha. 2. ijtimoiy omillar va sharoitlar to’g’risida ularning ta’sirlari. 3. axoli salomtaligiga baxo berish ko’rsatkichlari 4. axoli salomatligini o’rganish usullari. mamlakatimiz mustaqillikka e’rishgandan so’ng axoli salomatligini mustaxkamlash borasida ko’p xayrli ishlar amalga oshirildi va oshirilmoqda. respublikamizda sog’lom avlodni shakllantirish borasida “sog’lom avlod” ordenining ta’sis e’tilishi, sog’lom avlod nodavlat jamg’armasining tashkil e’tilishi,2000 yilni sog’lom avlod yili deb atalishi, respublikamizda fizkultura va sportga e’’tiborning keskin kuchaytirilishi, sog’liqni saqlash tizimida isloxatlarning bosqichma-bosqich amalga oshirilayotganligi va boshqa ko’plab shunga o...

Формат DOC, 136,0 КБ. Чтобы скачать "axoli salomatligi va uni o’rganish usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: axoli salomatligi va uni o’rgan… DOC Бесплатная загрузка Telegram