inson tanasining kinestatik sezgisi

DOCX 43.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1696236870.docx inson tanasining kinestatik sezgisi inson tanasining kinestatik sezgisi reja: kirish 1. sezgilar haqida tushuncha 2. sezgilarning turlari 3. sezgilarning umumiy qonuniyatlari 4. adaptatsiya 5. sezgilarning tuzilishi analizatorlari va uni tekshirish 6. sezgining neyrofiziologik asoslari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish tashqi olamni bilish, undan kelayotgan ma’lumotlarni kabul qilish va qayta ishlash sezgi jarayonidan boshlanadi. sezgi – ongimizga ayni vaqtda, bevosita ta’sir qilib turgan narsa va hodisalarning ayrim xususiyatlarini aks ettirishdan iborat psixik jarayondir. materiya bizning sezgi organlarimizga ta’sir qilib sezgi hosil qiladi. sezgi a’zolari axborotni kabul qilib oladi va saralaydi. sezgi a’zolari tashqi olamning kishi ongiga kirib keladigan yagona yo’lidir. kishi tevarak atrofdagi olam haqida doimo axborot olib turishi kerak. axborotlarning ko’pligi (ortiqchaligi) yoki tanqisligi (sensor izolyatsiya) organizmda jiddiy funktsional buzilishlarga olib kelishi mumkin. buni tekshirib ko’rish uchun maxsus surdokameralarda ko’plab tajribalar o’tkazilgan. tajribalar shuni ko’rsatadiki, sinaluvchi to’la izolyatsiya holatida bir necha soatdan keyin vahimaga tushadilar, tajribaning to’xtalishini talab qila boshlaydilar. …

ikr yuritadilar. ularning fikricha sezgilar faqat tashqi ta’sirlarning timsoli, shartli belgilari. shu sababli ular qaysi sezgilar organiga ta’sir qilsa, shu analizatorga xos sezgi hosil bo’ladi. bu nazariyaning to’g’riligini isbot qiluvchi ko’plab misollar bor – elektr toki, bosimning ta’sirida turli analizatorlarda turli sezgilar hosil bo’ladi. ammo hid, tovushlar boshqa sezgi organlariga ta’sir qilib, ularga xos sezgilar hosil kilmaydilar. sezgi organlri maxsus signallarni qabul qilishga ixtisoslashgan. sezgi a’zolariningt ixtisoslashishi – uzoq davom etgan evolyutsion taraqqiyot mahsulidir. bundan shunday xulosaga kelish mumkin. sezgi a’zolarining o’ziga xosligi sezgilarning o’ziga xosligini keltirib chiqarmaydi. sezgi organlarining o’ziga xos tashqi olamning o’ziga xos xususiyatlari natijasida shakllangan. mana shunday maxsuslashgan sezgi organlarining majmui analizatorlarni tashkil qiladi. har qanday analizator uch qismdan iborat: 1) tashqi ta’sir kuchini ichki nerv kuvvatiga (jarayoniga o’tkazadigan maxsus tarnsformator-analizatorning pereferik qism; 2) analizatorning pereferik qismini markaziy qism bilan bog’laydigan o’tkazish yo’llari. ular afferent (markazga intiluvchi, efferent (markazdan qochuvchi) va 3) markaziy, pereferiyadan keluvchi signallarni …

g ichki holatini aks ettiruvchi sezgilar- interotseptiv sezgilar; retseptorlari paylarda va mushaklarda joylashgan propriotseptiv sezgilar. ular gavdamizing holati va harakatlari haqida ma’lumotlar berib turadilar. ekstrotseptiv sezgilarning o’zlari ikki guruhga – kontrak (bevosita aloqa bog’lovchi) va distant sezgilarga ajratiladilar. kontrakt sezgilarga (kontakt retseptorlar orkali sezgi hosil bo’ladi) quyidagilar kiradi: ko’rish, eshitish, hid bilish, teri sezgisi, ta’m bilish sezgilari. sezgilarning bu klassifikatsiyasi modallik bo’yicha klassifikatsiya deyiladi va ular sezgilarning klassik klassifikatsyasi deb ham yuritiladi. chunki ular aristotel tomonidan ko’rsatib o’tilgan sezgilar. ular orasidan teri sezgisining o’zi bir qancha turlarga bo’linadi (to’qish, harorat, og’riq kabi). sezgilarning umumiy qonuniyatlari. boshqa tabiat va psixik hodisalar kabi sezgilar ham ma’lum umumiy xususiyatlar va qonuniyatlarga ega. shu jumladan ularning sifati, intenmivligi (kuchi), davomiyligi sezgilarning umumiy xususiyatlariga kiradi. sifat–mazkur sezgining asosiy xususiyati bo’lib, uni boshqa sezgilardan farqlaydi va shu sezgi doirasida o’zgarib turadi. masalan, eshitish sezgisida tovushning balandligi, mayinligi, zo’rligi; ko’rish sezgisining boyligi, ranglari va h.k. sezgilarning sifatlarining …

shuningdek, sezgi qo’zg’atuvchi o’z ta’sir kuchini to’xtatgan zahoti yukolmaydi. ko’zg’atishning asorati, ta’siri yana bir qancha vaqt davom etadi va ular keyin keluvchi obrazlarni hosil qiladilar. keyin keluvchi obrazlar ijobiy yoki aksi (negativ) bo’lishi mumkin. 4. adaptatsiya. analizatorlarning sezgirligi bir qator fiziologik, psixologik va muhitning ta’siri ostida o’zgaradi. bu o’zgarishlar orasida adaptatsiya hodisasi alohida o’ringa ega. adaptatsiya yoki moslashuv deganda kuzatuvchining ta’siri ostida sezgi organlari sezgirligining o’zgarishi tushuniladi. adaptatsiyaning uch turi farqlanadi: kuzatuvchining davomli ta’siri natijasida sezgilarning to’la yuqolishi. agar sezgi organiga biror qo’zg’atuvchi doimo ta’sir qilib tursa sezgi batamom yo’qolib ketish tendentsiyasiga ega. masalan, teriga tegib turgan yengil yuk tez orada sezilmay qoladi (qo’l soati borligini biz sezmaymiz). bir hid bor joyda uzoq vaqt bo’lsak bu hid sezilmay qoladi. kuchli qo’zg’atuvchi ta’siri ostida sezgi organlarining zaiflashishi, kamayishi (negativ adaptatsiya). agar qo’limizni muzday suvda tutib tursak teridagi sovuqni sezish retseptorlarining sezgirligi kamayadi. ko’zga kuchli yorug’lik ta’sir qilib tursa ko’zning sezgirligi kamayib, …

abli uy haroratida bo’lgan suv qishda «issiq», yozda «sovuqdek» tuyuladi. ba’zi retseptorlaring bor yoki yo’qligi to’liq o’rganilmagan. har holda sezgi organlari butunlay yuqolmaydi. adaptatsiyaning biologik ahamiyati shundaki, u kuchsiz qo’zg’atuvchilar salbiy ta’siridan sezgi organlarini himoya qiladi. sezgi organlarining sezgirligi faqat qo’zg’atuvchilarning ta’siri ostida o’zgarmaydi. sezgi organlarining o’zaro ta’siri natijasida ham ularning sezgirligi oshadi. masalan, kuchsiz tovush ta’siri ostida turish analizatorning sezgirligi oshadi, kuchli tovush ta’siri ostida esa uning sezgirligi zaiflashadi. sensibilizatsiya. analizatorlarningo’zaro munosabati va mashq qilish natijasida sezgirlikning kuchayishi hodisasiga sensibilizatsiya deyiladi. sezgilarning o’zaro ta’siri ostida ularning sezgirligining oshishi ko’zg’alishining kontsentratsiyasi va irradiatsiya jarayonlari bilan tushuntiriladi. sinestizatsiya. qo’zg’atuvchining biron bir analiztorga ta’siri natijasida boshqa bir analizatorga xos sezgining paydo bo’lishi senestizatsiya deyiladi. bunga «rangni eshitish» hodisasini misol qilib olish mumkin. sezgilarning buzilishi analizatorlari va uni tekshirish magipesteziya – sezgi buzilishi turi (kam ta’sirchanlik) sezgilarning buzilishi analizatorlar perifirik bo’limlarining faoliyati izdan chiqqanida hammadan ko’p ma’lum bo’ladi. sezgilarning buzilishi juda xilma-xildir bular: …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "inson tanasining kinestatik sezgisi"

1696236870.docx inson tanasining kinestatik sezgisi inson tanasining kinestatik sezgisi reja: kirish 1. sezgilar haqida tushuncha 2. sezgilarning turlari 3. sezgilarning umumiy qonuniyatlari 4. adaptatsiya 5. sezgilarning tuzilishi analizatorlari va uni tekshirish 6. sezgining neyrofiziologik asoslari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish tashqi olamni bilish, undan kelayotgan ma’lumotlarni kabul qilish va qayta ishlash sezgi jarayonidan boshlanadi. sezgi – ongimizga ayni vaqtda, bevosita ta’sir qilib turgan narsa va hodisalarning ayrim xususiyatlarini aks ettirishdan iborat psixik jarayondir. materiya bizning sezgi organlarimizga ta’sir qilib sezgi hosil qiladi. sezgi a’zolari axborotni kabul qilib oladi va saralaydi. sezgi a’zolari tashqi olamning kishi ongiga kirib keladigan yagona yo...

DOCX format, 43.3 KB. To download "inson tanasining kinestatik sezgisi", click the Telegram button on the left.

Tags: inson tanasining kinestatik sez… DOCX Free download Telegram