oliy nerv faoliyati

DOCX 496,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1701239184.docx oliy nerv faoliyati reja: 1. oliy nerv faoliyati haqida tushuncha. shartsiz va shartli reflekslar. reflekslarning turlari. 2. uyqu va uning ahamiyati. tush ko’rish. 3. nutq, tafakkur, hissiyot va xotira oliy nerv faoliyati haqida tushuncha. shartsiz va shartli reflekslar. reflekslarning turlari. odam biosotsial mavjudotdir. odam hayot faoliyatining normal o’tishi uchun, uning 2 xil ehtiyojlari qondirilishi lozim. bu ehtiyojlarning birinchisi biologik ehtiyoj bo’lib, u organizmning ichki muhitining nisbiy doimiyligini saqlash uchun zarur bo’lgan, ozuqa, suv, mineral tuzlar va boshqa moddalarning tashqi muhitdan kirib turishi bilan qondiriladi. lekin “odam faqat non bilan tirik emas” deyilganidek, faqat biologik ehtiyojlarning qondirilishi o’zi inson uchun yetarli bo’lmaydi. inson ijtimoiy mavjudot bo’lgani uchun ham, unga, uning jamiyatdagi hatti-harakatlari bilan bog’liq bo’lgan ijtimoiy ehtiyojlar ham xosdir. bu ijtimoiy ehtiyojlarga tarbiya va bilim olish, hunar o’rganish, boshqalar bilan muloqatda bo’lish, mehnat qilish, bilimlarini boshqalarga berish, ijod qilish va ko’pgina boshqa faoliyatlar kiradi. odamning ijtimoiy ehtiyojilarining qondirilishi uning ruhiyati …

miya reflekslari” asarida, odamning barcha ixtiyoriy harakatlari va ruhiy holatlari reflekslar orqali sodir bo’lishini ko’rsatib berdi. sechenovning xizmati shundaki, u bosh miya, orqa miyaning reflekslarini kuchaytirishi bilan birga, uni tormozlash ham mumkinligini ko’rsatib berdi. i. m. sechenovning markaziy tormozlanish haqidagi ta’limoti dunyoda tan olingan. u nerv sistemasining oliy bo’limlari, quyi bo’limlarning faoliyatini boshqarishni ko’rsatib berish bilan, miyaning faoliyati ko’p bosqichdan tashkil topganligini isbot qilib berdi. miyaning bo’limi qanchalik yuqorida joylashgan bo’lsa, u shunchalik murakkab funksiyalarni bajaradi. shartsiz va shartli reflekslar. reflekslarning 2 xil bo’ladi. 1. tug’ma yoki shartsiz reflekslar. 2. orttirilgan yoki shartli reflekslar shartsiz reflekslar. shartsiz reflekslar nerv sistemasining quyi qismidagi nerv markazlarining ishtirokida yuzaga chiqadi. shartsiz reflekslar organizmning tug’ma reaksiyasi bo’lib, mazkur turning evolyutsiyasi jarayonida yuzaga keladi va avloddan avlodga o’tib boradi. shartsiz reflekslar nisbatan doimiydir. shartsiz reflekslar million yillar davomida mukammallashib borib, hayron qolarli darajada maqsadga muvofiqlik kasb etgan. bunga misol qilib, hayvonlarning jamoa bo’lib yashashi (asalarilar, …

buning uchun har bir individning shaxsiy tajribasi zarur bo’ladi. shaxsiy tajriba asosida (bilim olish, hunar o’rganish, tarbiya) hosil qilingan reflekslarni shartli reflekslar deyiladi. shartli reflekslar, shartsiz reflekslar asosida hosil bo’ladi(109-rasm). masalan, itda shartli refleks hosil qilish uchun, unga oldin shartli ta’sirlovchi ta’sir qilinadi, ya’ni chiroq yoqiladi. chiroq ta’sirida itning bosh miyasining po’stlog’ining ko’rish zonasi qo’zg’aladi. keyin itga shartsiz ta’sirlovchi- ovqat beriladi. ovqat po’stloqning ovqatlanish zonasiga ta’sir etib, shartsiz so’lak ajralish refleksi yuzaga keladi. buni bir necha marta takrorlanganda, bosh miyaning ko’rish zonasi bilan ovqatlanish zonasi orasi- 102-rasm. shartli refleksning hosil bo’lishi. a – shartsiz so’lak ajratish refleksi; b – shartli ta’sirlagich bilan ta’sirlash; c – yorug’likka shartli refleks hosil qilish obyekti; d – yorug’likka hosil bo’lgan shartli refleksning ko’rinishi. 1 – til retseptorlari; 2 – uzunchoq miyadagi so’lak ajratish markazi; 3 – so’lak bezi; 4 – ko’zning retseptorlari; 5 – ko’ruv yo’li; 6 – ko’ruv va ovqatlanish markazlari orasidagi vaqtinchalik …

urlari. biologik ahamiyatiga ko’ra shartsiz va shartli reflekslarning quyidagi turlari farq qilinadi: 1. ovqatlanish refleksi. bu refleks organizmni ovqat bilan ta’minlashga qaratilgan. og’iz bo’shlig’idagi retseptorlarning ta’sirlanishi bilan bog’liq holda yuzaga keladigan reflekslar (chaynash, so’rish, yutish, shira ajralishi) bunga misol bo’ladi. 2. himoya reflekslari. issiqdan qo’lni tortib olish, yo’talish, aksa urish, ko’zni ochib yumish kabilar himoyalanish reflekslari deyiladi. 3. oriyentirlash (mo’ljallash) refleksi. i. p. pavlov oriyentirlash refleksini “bu nima” refleksi deb atagan. u yangi ta’sirlovchiga javoban paydo bo’ladi. bunda odam ehtiyot bo’ladi, quloq soladi, ko’zini harakatlantiradi, boshini u yoq - bu yoqqa buradi. oriyentirlovchi refleks notanish ta’sirni idrok etishni ta’minlaydi. 4. jinsiy reflekslar. bu reflekslar organizmlarning nasl qoldirishga qaratilgan harakatlarni bajarishga yo’naltirilgan. shartli reflekslarning ham bir necha turlari bor. natijasiga ko’ra musbat (ijobiy) va manfiy (salbiy) reflekslar farq qilinadi. musbat reflekslar ma’lum bir harakatni bajarishga qaratiladi. masalan: biror-bir ishni, sport mashqlarini bajarish, o’qish, g’isht terish va boshqalar musbat reflekslarga misol bo’ladi. …

shartli reflekslar noto’g’ri tarbiya natijasida yuzaga keladi va u 1-nchi navbatda o’ziga, oilasiga va jamiyatga zarar keltiradi. zararli shartli reflekslarga dangasalik, yomon odatlar, ishyoqmaslik, alkogolizm, narkomaniya va boshqalar misol bo’ladi. birinchi va ikkinchi signal sistemasining shartli reflekslari. tashqi va ichki ta’sirlarning sezgi organlari orqali qabul qilinishi natijasida hosil bo’lgan reflekslarni birinchi signal sistemasining reflekslari deyiladi. bu reflekslar odam va yuksak hayvonlarda deyarli bir xil bo’ladi. tashqi dunyoni og’zaki va yozma nutq orqali anglashni ikkinchi signal sistemasi deyiladi. yozma va og’zaki nutq odamga avlodlarning tajribasini egallashga imkon yaratadi. odam ajdodlarining tajribalarini boshqa odamlar bilan muloqatda bo’lib, kitoblardan, madaniy yodgorliklar, san’at asarlaridan oladilar. yozma va og’zaki nutq orqali odamlar, insoniyatning ming yillar davomida to’plagan bilimlariga ega bo’ladilar. markaziy nerv sistemasida tormozlanish. oliy nerv faoliyatining tiplari. tormozlanish. markaziy nerv sistemasida ikki xil fiziologik jarayon: qo’zg’alish va tormozlanish muntazam ravishda davom etib, bir-biri bilan almashinib turadi. tormozlanish organizm uchun himoya ahamiyatiga ega bo’lib, u …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oliy nerv faoliyati"

1701239184.docx oliy nerv faoliyati reja: 1. oliy nerv faoliyati haqida tushuncha. shartsiz va shartli reflekslar. reflekslarning turlari. 2. uyqu va uning ahamiyati. tush ko’rish. 3. nutq, tafakkur, hissiyot va xotira oliy nerv faoliyati haqida tushuncha. shartsiz va shartli reflekslar. reflekslarning turlari. odam biosotsial mavjudotdir. odam hayot faoliyatining normal o’tishi uchun, uning 2 xil ehtiyojlari qondirilishi lozim. bu ehtiyojlarning birinchisi biologik ehtiyoj bo’lib, u organizmning ichki muhitining nisbiy doimiyligini saqlash uchun zarur bo’lgan, ozuqa, suv, mineral tuzlar va boshqa moddalarning tashqi muhitdan kirib turishi bilan qondiriladi. lekin “odam faqat non bilan tirik emas” deyilganidek, faqat biologik ehtiyojlarning qondirilishi o’zi inson uchun yetarli bo’lmaydi. ...

Формат DOCX, 496,6 КБ. Чтобы скачать "oliy nerv faoliyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oliy nerv faoliyati DOCX Бесплатная загрузка Telegram